Oblys ákimi Arhımed Muhambetovtiń oblys turǵyndarymen jyl qorytyndysy týraly esep berý kezdesýi Qostanaı qalasyndaǵy «Áýejaı» jańa shaǵyn aýdanyndaǵy sý jańa «Qostanaı» sport-oıyn-saýyq saraıynda ótti.
Burynǵy jyldary E.О́mirzaqov atyndaǵy oblystyq fılarmonııanyń konsert zalynda ótetin ákimniń esep berý kezdesýine barlyǵy 450 adam qatyssa, bul joly jańa sport-oıyn-saýyq keshenine kelgenderdiń qarasy myń jarymnan asty. Oblys aýdandary men qalalarynyń basshylary, kásiporyn men uıymdar jetekshileri, ardagerler, turǵyndar qatysty. Osy yqsham aýdannyń ózi ákim jumysynyń ótken jylǵy kórsetkishi deýge bolady. Munda ótken jyly júzdegen otbasy qonys toıyn toılady. Oblys ákiminiń turǵyndarmen kezdesýi onlaın júıesi arqyly tikeleı efırde ótti. Zaldaǵylarmen qatar oblystyń shalǵaı aýdandarynyń, aýyldarynyń turǵyndary ákimge suraqtaryn úıinde otyryp berip jatty. Elbasy Qazaqstan halqyna arnaǵan bıylǵy Joldaýynda aıtqanyndaı, sıfrlandyrýdy ekonomıkanyń jáne áleýmettik ómirdiń barlyq salalaryna engizýdiń alǵashqy qadamy dep osyny aıtsaq bolar.
Elimiz úshin ekonomıkanyń qaı salasy da mańyzdy. Degenmen tý ustaýshy óndiris damymaı óńir ómiri serpilmeıdi. Osy oraıda ótken jylǵy jumystardy aýyz toltyryp aıtsa aıyby joq. О́sim ónerkásipte – 4,2, aýyl sharýashylyǵynda – 3,5, qurylysta 27,8 paıyzdy qurady. Sońǵy jyldary oblystaǵy ónerkásiptiń óńdeý salasy shıkizat óndirýdiń aldyna shyǵyp, basymdyqqa ıe boldy. Bıyl da bul kórsetkish 53,2 paıyzdy qurady. О́nerkásip salasy tek óńdeý ǵana emes, jergiliktilendirý men qazaqstandyq úlesti ulǵaıtý jumysyn da júıeli júrgizip keledi. Bul ásirese, esepti jylda 44,7 paıyz ósimdi qamtamasyz etken avtomobıl shyǵarý salasynda aıqyn kórinis tapty. Oblysta kásiporyndardyń eksporttyq áleýeti artty. Oǵan ótken jyly kásipkerlikti damytý kartasy boıynsha 4 kásiporynda ashylǵan tamaq ónerkásibiniń de qosqan úlesi salmaqty.
Elimiz úshin Qostanaı oblysy astyq derjavasy sanalady. Naryq suranysyna oraı egin sharýashylyǵyn ártaraptandyrý jyldamdata jalǵasyn taýyp otyr. Jalpy aýyl sharýashylyǵyn, onyń ishinde mal sharýashylyǵyn damytýdyń jańa baǵyty, jańa serpini bar. Búginde oblysta 33 aýyldyq óndiristik kooperatıv jumys isteıdi. Al klaster qurýdyń mańyzy erekshe.
– Aýyl sharýashylyǵynda klaster qurý bul salanyń damý qarqynyn kúsheıtedi. Biz 4 et, sút jáne maıly daqyldar klasterlerin qurýdy qolǵa aldyq. Osy jumystar aıasynda óńirde iri sharýashylyqtar men iri maı zaýyty, et kombınattary ashylady. Halyqtyń tamaq ónimderiniń negizgi tobyn ózimizde óndirilgen ónimmen qamtamasyz etemiz, – dedi Arhımed Begejanuly. Sonymen qatar aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń eksporttyq qýatyn da kúsheıtedi.
О́tken jyly kózge kóringen jaqsy istiń biri oblys ekonomıkasyna ınvestısııa tartý bolyp tabylady. Qyrkúıek aıynda Qostanaıda «Kostanay Invest-2017» óńirlik ınvestısııalyq forým ótip, onda 200 mlrd teńge turatyn yntymaqtastyq týraly 26 qujatqa, 21 memorandýmǵa qol qoıyldy. Byltyr oblys ortalyǵynda ınvestısııa tartýǵa negizdelgen ındýstrııalyq aımaqtyń birinshi kezeńi iske qosyldy. О́tken jyldy oblys úshin jol jyly dese bolǵandaı. 485 shaqyrym jol jóndeldi. Bul burnaǵy jylǵa qaraǵanda 80 paıyzǵa kóp. 2018 jyly da osy kólem mejelenip otyr.
Turǵyndar aldynda esepti jylda turǵyn úı qurylysyndaǵy, memleket-jekemenshik áriptestigin damytýdaǵy jáne áleýmettik salalardaǵy ıgi ister ortaǵa salyndy. Mysaly, «Nurly jer» turǵyn úı qurylysy baǵdarlamasyn júzege asyrý arqasynda 2,6 myńnan astam qostanaılyq baspanaly boldy. Memleket pen jeke sektordyń resýrstaryn biriktirý úshin 26 mlrd teńge turatyn 54 joba qolǵa alyndy. Onyń aıasynda basseın, sport-kóńil kóterý keshenderi, stadıondar, muzaıdyny saraıy salynyp, halyq ıgiligine berilip jatyr.
2017 jyl qostanaılyqtar úshin rýhanı serpilý jyly boldy desek te artyq emes. Aýyldarda mádenı oshaqtar jóndeýden ótti. Sońǵy úsh jylda júrgizilip jatqan jumystar – Qobylandy batyrǵa, Shaqshaq Jánibekke eskertkish ornatylýy, kóshe attarynyń qazaqsha, patrıottyq, tarıhı mazmunda jańartylýy ulttyq sananyń rýhanı jańǵyrýy ispetti edi. Byltyr Keıki batyrdyń kesenesi salynyp, bas súıeginiń jerleý rásimi ótti. О́ńirdegi kıeli oryndarǵa otyzdan astam ekspedısııa uıymdastyryldy.
Ákimniń esep berý kezdesýinde turǵyndardan túsken suraqtar da az bolǵan joq. Qolyna mıkrofon alǵandar árıne, júzege asqan jetistikti emes, irili-usaqty ózekti problemalardy qamtydy. Olardyń arasynan jol máselesi kóbirek estildi. Ásirese alys aýdandar men shalǵaı aýyldardaǵy jergilikti mańyzy bar joldardyń tózgisiz ekeni qaıtalandy. Turǵyndar kókeıdegi suraqtaryna ákimnen tııanaqty jaýaptar aldy. Al olar kótergen ózekti máselelerdiń barlyǵy da erteńgi jańa isterdiń bastalýyna túrtki ekeni taǵy aıan.
Elbasy Joldaýynda aıtqan ekonomıkany jáne ómirdiń bar salasyn sıfrlandyrý tapsyrmasyna oraı, Qostanaı oblysy «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy boıynsha aýyl sharýashylyǵy salasynda qanatqaqty óńirge aınaldy. Sıfrlandyrý isinde maman daıarlaý birinshi kezekte tur. Jaqynda ǵana oblysta elimizdegi birinshi sıfrlyq tehnologııalar kabıneti ashyldy. Osy jyly oblys ortalyǵynda IT tehnologııalar mamandandyrylǵan mektep-lıseı ınternaty ashylady. 2018 jyly atqarylar ister elimizdiń jańa serpinmen damýynyń irgetasy bolmaq. Sondyqtan ákim esebi aldaǵy mindetterdiń jaýapkershiligi bitken isten de bıik ekenin sezdirdi.
Názıra JÁRIMBET, «Egemen Qazaqstan»
Qostanaı oblysy