Beıádep basshylar kóbeıip barady

Máseleniń anyq-qanyǵyn tıisti oryndar anyqtap, baǵasyn berýi tıis, biraq, kezdeısoq adam emes, aýyl ákimi­niń kámelet jasyna tolmaǵan ba­laǵa qol kóterýi memlekettik qyz­met­kerge laıyq qylyq emes ekeni de ashy shyndyq qoı...

Jalpy, memlekettik qyzmet­kerdiń bylaıǵy buqara halyq aldyn­daǵy bedeline nuqsan kelti­retin jekelegen ádetterdiń saldary aýyr bolmaq. Sol úshin de qyz­met etıkasyn buzǵan jaýapty maman ataq-dárejesine qara­mas­tan qatal jazalanýy kerek. Mem­lekettik qyzmetkerdiń jaýap­ker­shiligi men el aldyndaǵy bet-beı­nesiniń kirshiksiz bolýyn Elbasy Nursultan Nazarbaev ta únemi es­­kertip otyr. Mysalǵa, 2016 jy­ly jaryq kórgen Memleket bas­­­shy­synyń «Ult jospary – qazaq­stan­dyq armanǵa bastaıtyn jol» atty maqalasynda memle­ket­ti kásibılendirý jolynda júze­ge asyrylatyn jumystardyń baǵy­ty aıqyndalǵan bolatyn. Osy ma­qaladan soń qazir óz jemisin bere bastaǵan «100 naqty qadam» Ult josparynyń ne­giz­gi nátıjesi bolyp tabylatyn «Mem­lekettik qyzmet týraly» zań qabyldanyp, elimizde buryn-soń­dy bolmaǵan jańa qurylym – etıka boıynsha ókiletti ókilder ıns­tıtýtynyń jumysy bastalǵan edi. Demek, memlekettik qyzmetshige qoıylatyn talaptar kúsheıtilip, ádep pen ádilet jolyndaǵy jumys­tyń kirshiksiz bolýy árqashan kún tártibinen túspeıtindigi de naq­ty­­lanǵan. Osyndaǵy «100 naqty qadam­nyń» 12-qadamy «Jańa etıka­lyq erejelerdi engizý» dep atalady. Bul qadamnyń ózektiligi týra­ly Prezıdent Nursultan Nazarbaev joǵaryda biz atap ótken maqa­la­synda «Bizdiń birinshi reformamyz «Memlekettik qyzmet týraly» jańa zań negizinde memlekettik appa­rattyń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyt­talǵan. Memlekettik qyzmet­shilerdiń jumys pen turmystaǵy júris-turysynyń qalyptary reg­lamenttelgen Memlekettik qyz­metshilerdiń jańa etıkalyq kodeksi jasaldy. Sheneýnikter ortasynda etıkalyq normalardy buzýǵa ákeletin jáne jemqorlyq quby­lystar týyndatatyn jaǵ­daılardyń aldyn alý boıynsha qatań sharalar qarastyrylǵan...» degen edi. Biraq zań talaptary men ádep ere­jesin óreskel buzyp qana qoımaı, Elbasy júktegen mindet pen se­nim­di de aıaqqa taptaý áreketi keı­bir sheneýnikter tarapynan jıi qaıtalanyp jatyr. Onyń bir dáleli joǵaryda aıtqan Aqmola oblysyndaǵy jaǵdaı bolsa, taǵy bir mysaldy Almaty oblysynan alyp otyrmyz.

Jaqynda Ádep jónindegi keńes Almaty oblystyq ádi­let de­par­tamentiniń basshysy Meı­­ram­bek Qanybekovtiń mem­le­ke­t­tik qyzmetshi etıkasyna jat qy­lyqtaryn talqyǵa saldy. Qa­ny­bekov myrza bildeı ádilet meke­me­siniń tizginin ustaı­tyn qu­qyq­tanýshy bolsa da, qol astyndaǵy qyzmetkerlerin qaǵaz kótermeıtin sózdermen balaǵattaýdy ádetke aınaldyryp alypty. Ádep keńesiniń músheleri otyrystyń qaraýyna usynylǵan is boıynsha memlekettik qyzmetshini aıyptaǵan adamdardy muqııat tyńdap, usynylǵan dálel men aıǵaqtardy saralady. Oblystyq bas ádilet mamanyna qol astyndaǵy qyzmetkerleriniń tú­gelge jýyǵy narazylyq bildirip, mun­daı basshymen ári qaı jumys is­teýdiń múmkin emestigin naqty aıǵaqtarmen dáleldedi. Mysalǵa, Qanybekovtiń ózine tikeleı baǵy­na­tyn Qaratal aýdandyq ádi­let basqarmasynyń basshysyn jazyq­syz tildep, adam uıala­tyn sózdermen balaǵattaǵany aýdıo­tas­paǵa jazylyp qalǵan eken. Ádep keńesinde daýys ıesiniń ózi ekenin Qanybekov te moıyndady. Jáne ol muny qyzmetkerin emes, óziniń balasyna qarata aıtqanym edi dep aqtalyp, taǵy kúlkige qaldy.

Ádep keńesiniń músheleri istiń mán-jaıyna qanyqqannan keıin ob­lystyq ádilet depar­ta­menti­niń basshysy Meırambek Qanybekovtiń áreketin memle­ket­tik qyzmetshi ádebine saı emes degen sheshimge kelip, ony qyz­metten bosatý týraly Ádilet mı­nıstrligine hat joldaýǵa kelis­ti. Beıádep basshynyń endigi laýa­zymdyq jaýapkershiligi mı­nıstr­lik qabyldaıtyn sheshimge baılanysty bolmaq.

Aıtpaqshy, ótken jyly Almaty oblysynda dál osy mem­leket­tik qyzmetkerdiń ádep ere­jesin buzýy­na baılanysty bir­neshe oqı­ǵa bolǵan eken. Aqsý aýdanyna qa­­ras­ty Qyzylaǵash aýylynyń áki­­mi S.Amıtovanyń jergilikti sharýa qojalyǵynyń basshysymen kelispeı qalyp, onyń arty bala­ǵattaý men jaǵa jyrtysýǵa deıin barǵany jaıly aýdıojazba tarap, is nasyrǵa shaba jazdaǵan. Iske taǵy da Ádep jónindegi keńes aralasyp, aýyl ákimi qatań sógis arqalap qutyl­ǵan edi. Al qabyldaýyna kelgen jer­gilikti turǵynǵa ádepsiz sóz aıtyp, dóreki minez kórsetken Qap­shaǵaı qalasynyń burynǵy ákimi S.Qıqymov óz erkimen jumystan ketken bolatyn. Muqym eldiń qula­ǵyn shýlatqan kelesi oqıǵa Uıǵyr aýdanynda bolǵan. Sol tusta áleý­mettik jeliler men elektrondy bu­­qa­ra­lyq aqparat quraldarynda burynǵy ákim A.Tohtasýnovtyń qol astyndaǵy qyzmetkerlerin bala­ǵat­tap, namysqa tıetin sóz­der aıtqany jaıly jarysa jazyl­ǵan edi. Eks-ákim aýdandaǵy jumy­sy­nan ketkenimen, qazir oblysta laýazymdy qyzmet atqaryp júr...

Qalmahanbet MUQAMETQALI, «Egemen Qazaqstan»

Almaty oblysy