«Ana bir qolymen besikti terbetse, ekinshi qolymen álemdi terbetedi» degen danalyq sóz bar. Munyń ózi analardyń otbasy men qoǵam aldyndaǵy róli óte joǵary ári paryzy men arqalaıtyn júgi salmaqty ekenin kórsetedi. Tabıǵat-ananyń kóktemde búr jaryp, japyraq jaıatyny sekildi, áıel-anasyz adamzat balasy bala súıip, urpaq ósirip, tabıǵı demografııalyq ósimge qol jetkize almaıdy.
О́mirdiń máni de, sáni de – Ana. Anasyz dúnıe – tul. Sondyqtan da dana halqymyz oryndy aıtqandaı qamshynyń sabyndaı qysqa ǵumyrda analarǵa qurmet kórsetip, ómirden ótken mundaı ǵazız jandardyń rýhyna taǵzym etý – úlkenniń de, kishiniń de, basshynyń da, qosshynyń da aınymas paryzy. Osyndaı maqsatta Aqtóbe aımaǵynda «Analarǵa taǵzym» atty elimizde balamasy joq biregeı joba jasaqtalý ústinde. Halyqaralyq áıelder kúni qarsańynda osyǵan oraı Aqtóbe jurtshylyǵynyń ókilderi gazet tilshisine óz oı-pikirlerin bylaısha jetkizdi.
Kamalhan QÝAN,
bilim berý salasynyń ardageri, Qazaqstannyń oqý isiniń úzdigi:
– Anańdy Mekkege úsh ret arqalap aparsań da, qaryzynan qutyla almaısyń degen qasıetti qaǵıda bar. Munyń ózi ana aldyndaǵy borysh pen paryzdyń óte tereń ekenin tanytady. О́ńirde boı kótergen «Analarǵa taǵzym» ortalyǵy analar aldyndaǵy paryzdy óteýdiń bir belgisi men kórinisi ispettes. Ana óz perzenti úshin tún uıqysyn tórt bóletin meıirimi mol janashyr jan. Otbasy men shańyraqtyń altyn qazyǵy. Osy oraıda oblysta qolǵa alynǵan «Analarǵa taǵzym» jobasynyń mańyzy men róli joǵary dep sanaımyn. Anasyn aıalap, qurmetteı alatyn kez kelgen azamat oǵan óz úlesin qosa alady. Bul joba keleshek urpaqtyń boıynda bıik adamgershilik qasıetterdiń qalyptasýyna súbeli úlesin qosa alady degen oıdamyn.
Gúlmeıram SRAJOVA,
Aqtóbe qalalyq sal aýrýyna shaldyqqan azamattardy qoldaý qorynyń atqarýshy dırektory:
– Qoǵamymyzdaǵy múmkindigi shekteýli qyz-kelinshekter men áıel-analardyń taǵdyryna selqos, enjar qaraı almasaq kerek. Bul turǵyda oblys ákiminiń keńesshisi Quralaı Baımenova múgedek analarǵa qoldaý men qamqorlyq kórsetý máselelerin udaıy kóterip keledi. Ashyǵyn aıtqanda, múgedek qyz balalardyń da otbasyn quryp, ana atanýyna tolyq moraldyq quqy bar. Mundaı kezde olar birqatar kedergiler men qıynshylyqtarǵa kezigetini aıtpasa da belgili. Osy oraıda atalǵan áleýmettik problema «Analarǵa taǵzym» jobasy aıasynan tys qalmaıdy dep senim artqymyz keledi. Múmkindigi shekteýli qyz balalardyń ana atanýy – onyń ómiriniń baqyty. Osyny umytpasaq eken.
Almagúl SARYBAI,
Aqtóbe oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń bólim meńgerýshisi, «Sholpan» qyzdar klýbynyń jetekshisi:
– Qazirgi kezde qyz balalardyń tárbıesine qoǵam men kópshilik tarapynan oıdaǵydaı kóńil bólinip júrmegen sekildi. Meni osy másele alańdatady. Búgingi kúni qyzdardyń arasynda erte júkti bolý nemese «kári qyz» ataný kórinisteri jıi kezdesip qalyp júr. Osy oraıda jańa joba bul áleýmettik túıinniń tinin tarqatýǵa jáne qyzdardyń tárbıesin jolǵa qoıýǵa septigin tıgize bilgenin qalaımyz. Bul baǵytta «Sholpan» qyzdar klýby ıgi bas- tamany biraýyzdan qoldaıdy. Biz bárimiz qyz balalardyń aldynda el men ulttyń bolashaǵy turǵanyn túısine bilýge tıispiz. Sondyqtan da olardyń halqymyzdyń ejelgi ozyq salt-dástúrlerine saı boı jetýine yqpal etýdi basty paryzymyz dep bilemiz.
Valentına DYNNIK,
«Olesıa» belorýs etnomádenı birlestiginiń tóraıymy:
– Surapyl soǵys jyldarynda áıelderdiń kórmegen qıyndyǵy men tartpaǵan taýqymeti joq. Soǵan qaramastan olar jeńiske degen senimin joǵaltpaı, janqııarlyqpen eńbek etti. Búgingi kúni de eren eńbektiń úlgisin kórsetip júrgen áıel-analar jetkilikti. Osy oraıda «Analarǵa taǵzym» rýhanı-adamgershilikke tárbıeleý ortalyǵy eńbek jónindegi dástúrlerdiń sabaqtastyǵyna kóńil bólse – budan esh utylmas edi. Bul bastamanyń orny bólek, qyzmeti aıyryqsha. Al atalǵan ortalyq ǵımaraty Aqtóbeniń ajaryn odan ári asha túsetini qandaı ǵanıbet.
Ilman IýSÝPOV, «Vaınah» cheshen-ıngýsh etnomádenı birlestiginiń jetekshisi:
– «Analarǵa taǵzym» Memleket basshysynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda salynyp jatqan kele jatqan kelisti keshen. Onyń elimizde eshqandaı teńdesi joq. Mundaǵy jasaqtalatyn ekspozısııa zalynda qazaq halqynyń tarıhynda aıyryqsha iz qaldyrǵan tulǵalar, erligi men eńbeginiń jáne qaıtalanbas bitim-bolmysynyń arqasynda el aýzynda qalǵan qazaq qyzdary Bopaı hanym, Álııa Moldaǵulova men Mánshúk Mámetova, Aqqaǵaz Dosjanova, Nursulý Tapalova, Roza Jamanovalardyń ómir joldarynan mol derekter qoıylmaq. Onyń keleshek urpaqty otanshyldyqqa tárbıeleý isine tıgizetin yqpaly mol bolatyny kámil. Qazaq halqy sekildi Qazaqstandaǵy sheshen halqynyń ókilderi de analar men áıelderge erekshe qurmetpen qaraı biledi. Biz oblysta analarǵa taǵzym etý maqsatynda qurylǵan jarqyn jobaǵa aıyryqsha tántimiz.
Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan»