Aýa raıyn boljaýshylardyń aıtýynsha, naýryz aıynyń sońǵy kúnderi Qaraǵandy oblysynda jańbyr jaýyp, kún kúrt jylynady eken. Demek kóbesi sógilgen qar jappaı erip, saı-sala, jyra-jylǵa sýǵa tolady degen sóz bul. Saı-sala ǵana sýǵa tolsa jaqsy ǵoı, kóńildegi kúdik tasqyn men qarǵyn sý qaýpi aldyndaǵy qaýqarymyz qanshalyqty degen úırenshikti hám úreıli suraqqa jaýap izdeıdi.
Jýyrda óńir basshysy Erlan Qoshanovtyń tóraǵalyǵymen ótken apparat jınalysynda oblys ákiminiń orynbasary Anatolıı Shkarýpa kóktemgi sý tasqynyna qatysty esep bergen bolatyn. Jaýapty tulǵa keltirgen resmı málimetter kóńildegi alańnyń murtyn azdap bolsa da basqandaı boldy. – Jaýyn-shashynnyń kóp jaýýyna jáne qardyń kúrt erı bastaýyna baılanysty 21-24 naýryz aralyǵynda oblysta qarǵyn sý úsh eldi mekendegi 12 turǵyn úıge kirgen. Bular – Temirtaýda, Abaı qalalaryndaǵy jáne Buqar jyraý aýdanynyń Kókpekti kentindegi úıler. Barlyq úılerden sý sorylyp shyǵaryldy. Úıler buzylǵan joq. Ýaqytynda úsh adam evakýasııalanyp, biraz ýaqyt týystarynyń úıinde boldy. Qazirgi tańda olar óz úılerine oraldy, – dep málimdedi ol.
Qarqaraly jáne Buqar jyraý aýdandarynda avtomobıl joldarynyń tórt bóliginde sý júrip ketipti. Olardyń ekeýinde qazirgi ýaqytta qozǵalys qaıta qalpyna keltirilgen. Qarqaraly aýdanyndaǵy «Yntaly –Besoba» jáne «Taldy – Aqbaı–Qyzylbaı» avtojoldarynyń bólikterinde joldyń betki qabatyn sý shaıyp ketkendikten, qozǵalys shektelgen. Onda qazir qalpyna keltirý jumystary júrgizilip jatyr.
«Muz keptelisteriniń aldyn alý maqsatynda Nura ózeninde jarylys jumystary ótkizildi. Ǵ.Mustafın kenti men Buqar jyraý aýdanyndaǵy Petrovka aýyldary mańyndaǵy avtomobıl kópirlerinde 44 kılo jarylǵysh zat paıdalanyldy», dep habarlady Anatolıı Shkarýpa. Jalpy, oblystaǵy kóktemgi sý tasqynyna qatysty jaǵdaı turaqty deýge negiz bar. Samarqan sý qoımasynda 26 naýryzdan bastap sý jiberý kólemi sekýndyna 120 tekshe metrge deıin ulǵaıtylǵan.
О́ńir basshysy sý tasqynynyń aldyn alý sharalaryn jandandyrýdy tapsyrdy.
– Sý júrýi múmkin degen barlyq avtojoldardyń bólikterin aralap shyǵý kerek. Qajet bolǵan jaǵdaıda qosymsha sý ótkizý qubyrlary ornatylýy tıis. Úılerge sý ketýge jol bermeńizder. Bizge tótenshe jaǵdaıdy joıý úshin qyrýar kúsh jumsaýdyń keregi joq. Olardyń aldyn alýymyz qajet. Sý júretin jerleri tar bólikterde adamdar men tehnıkany kóbirek jumyldyryńyzdar. Kóktemgi sý tasqynyna qatysty jaǵdaı – búgingi kúnniń negizgi máselesi. Qar endi ǵana erı bastady, – dedi Erlan Qoshanov.
* * *
Kóktem kelip, qar erı bastaǵaly oblysta sý tasqynyna qarsy is-sharalar qyza tústi. Bul iske oblystyq basqarmalar, kommýnaldyq qyzmetter, birqatar kásiporyndar men uıymdar belsene atsalysýda.
– Sý tasqynynyń qaýipi bar aýmaqtarda turatyn 7000-ǵa jýyq adam qamtylyp, halyqpen 75 ret kezdesý uıymdastyryldy. Sý tasqynyna qarsy qajetti materıaldyq-tehnıkalyq quraldardyń, ınertti materıaldardyń qorlary qurylǵan. Búginde oblys aýmaǵynda ózenderdegi, sý qoımalaryndaǵy, gıdrotehnıkalyq ǵımarattardaǵy sý tasqynynyń ótýin qadaǵalaý maqsatynda 54 beket jumys istep tur. Sý tasqyny qaýpi kúsheıgen jaǵdaıda oblystyń azamattyq qorǵaý qyzmetteriniń jalpy sany 7403 adam, 2665 tehnıka birligi men 125 júzý quraldary saqadaı saı tur, – dep habarlady Qaraǵandy oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamenti baspasóz qyzmetiniń ókilderi.
Sonymen qatar aryqtar men ózekshelerdi tazalaý, tereńdetý, sý aǵyzǵyshtaryn jáne sý jiberýdi keńeıtý jumystaryn atqarý týraly usynystar arnaıy jasalǵan jumys kestesine saı júrgizilýde. Jýyrda ǵana sý tasqyny kezeńine daıyndyq sheńberinde Qaraǵandy qalasy tótenshe jaǵdaılar basqarmasymen birge Fedorov sý qoımasynyń arnalaryn qamys pen taldardan tazartý jumystary atqaryldy. Atalǵan sharaǵa Qaraǵandy oblysy TJ departamentiniń, Ulttyq ulan №52859 áskerı bóliminiń jáne «Blagoýstroıstvo» QMKО́ kúshteri men quraldary jumyldyrylǵan. Sol kúni Soqyr ózeni arnasynyń 1300 metr jeri tazartyldy. Sondaı-aq Qaraǵandynyń Kýrıanovsk, R.Lıýksembýrg, Mýrmanskaıa, Chapaev, Zavodskaıa, Arbatskaıa, Krymskaıa, Tolstoı, Sýrıkov, Mashınıst sııaqty jekemenshik úıler kóp shoǵyrlanǵan kóshelerde reıd uıymdastyrylǵan. Reıd barysynda qarǵyn sýdyń kedergisiz ótýi úshin sý ótkizgish qubyrlar, aryqtar jáne olardyń arnalaryn ýaqtyly tazalaý, jeke aýlalardan qardy shyǵarý jáne tazalaý boıynsha halyqqa túsindirme jumystary júrgizildi.
Tolassyz jaýǵan jańbyr men qardyń erýi saldarynan Temirtaý qalasyndaǵy jeti jekemenshik úıdi sý basqan edi. TJD bólimsheleri, jergilikti atqarý organdary, jergilikti polısııa qyzmeti jáne basqa da jumyldyrylǵan kúshter apat zardaptaryn joıýmen aınalysty. Sonymen qatar Buqar jyraý aýdanynyń Kókpekti kentinde, Abaı qalasynda tórt úıdi sýdan tazartý jumysy júzege asqan. Qazirgi tańda qaýyrt naýqanǵa baılanysty tıisti sharalar qolǵa alynyp, sý tasqyny týraly eskertýler jasalýda. Úıdiń ıesi bolmaı qalǵan jaǵdaıda, sýdyń tasýy baıqalǵan kezde qandaı áreket etý kerektigi jazylǵan estelik habarlama qaǵazdy qaldyrý da qarastyrylǵan. Arnaıy jumys kestesi boıynsha qar tazalaý jumystary aıdyń sońyna deıin, kerek bolyp jatsa sáýir aıynda da jalǵasyn tabady.
Qaırat ÁBILDA, «Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY