Byltyrǵy sý tasqyny barysynda birqatar qıyndyqtardyń oryn alǵany eskerilip, oblys bıyl joǵary daıyndyq rejimine kóshirildi. Ákimdiktiń otyrysynda apatty jaǵdaılarǵa jol bermeýdiń barlyq múmkindikterin qarastyrý, jurtshylyq arasynda saqtyq sharalaryn keńinen túsindirý qajettigi atap kórsetildi.
T Opredelıt ıazykAzerbaıdjanskııAlbanskııAnglııskııArabskııArmıanskııAfrıkaansBaskskııBelorýsskııBengalskııBırmanskııBolgarskııBosnııskııVallııskııVengerskııVetnamskııGalısııskııGrecheskııGrýzınskııGýdjaratıDatskııZýlýIvrıtIgboIdıshIndonezııskııIrlandskııIslandskııIspanskııItalıanskııIorýbaKazahskııKannadaKatalanskııKıtaıskıı (Ýpr)Kıtaıskıı (Trad)KoreıskııKreolskıı (Gaıtı)KhmerskııLaosskııLatınskııLatyshskııLıtovskııMakedonskııMalagasııskııMalaıskııMalaııalamMaltııskııMaorıMarathıMongolskııNemeskııNepalıNıderlandskııNorvejskııPandjabıPersıdskııPolskııPortýgalskııRýmynskııRýsskııSebýanskııSerbskııSesotoSıngalskııSlovaskııSlovenskııSomalıSýahılıSýdanskııTagalskııTadjıkskııTaıskııTamılskııTelýgýTýreskııÝzbekskııÝkraınskııÝrdýFınskııFransýzskııHaýsaHındıHmongHorvatskııChevaCheshskııShvedskııEsperantoEstonskııIаvanskııIаponskıı AzerbaıdjanskııAlbanskııAnglııskııArabskııArmıanskııAfrıkaansBaskskııBelorýsskııBengalskııBırmanskııBolgarskııBosnııskııVallııskııVengerskııVetnamskııGalısııskııGrecheskııGrýzınskııGýdjaratıDatskııZýlýIvrıtIgboIdıshIndonezııskııIrlandskııIslandskııIspanskııItalıanskııIorýbaKazahskııKannadaKatalanskııKıtaıskıı (Ýpr)Kıtaıskıı (Trad)KoreıskııKreolskıı (Gaıtı)KhmerskııLaosskııLatınskııLatyshskııLıtovskııMakedonskııMalagasııskııMalaıskııMalaııalamMaltııskııMaorıMarathıMongolskııNemeskııNepalıNıderlandskııNorvejskııPandjabıPersıdskııPolskııPortýgalskııRýmynskııRýsskııSebýanskııSerbskııSesotoSıngalskııSlovaskııSlovenskııSomalıSýahılıSýdanskııTagalskııTadjıkskııTaıskııTamılskııTelýgýTýreskııÝzbekskııÝkraınskııÝrdýFınskııFransýzskııHaýsaHındıHmongHorvatskııChevaCheshskııShvedskııEsperantoEstonskııIаvanskııIаponskıı Zvýkovaıa fýnksııa ogranıchena 200 sımvolamı Nastroıkı : Istorııa : Obratnaıa svıaz : Donate ZakrytTótenshe jaǵdaılar jónindegi departamenttiń basshysy Ramıl Kamalovtyń aıtýynsha, 127 eldi meken, 291 tasjol ýchaskesi, birqatar kópirler men sý toraptary sý basý yqtımaldyǵy joǵary aýmaqtarda ornalasqan.
Tasqyn oryn alǵan jaǵdaıda azamattyq qorǵanystyń 16 qyzmeti jáne 14 jedel áreket etý jasaǵy jedel iske kirisetin bolady. Olardyń qaramaǵynda 1359 adam, 1170 tehnıka birligi, onyń ishinde 350 sý sorǵysh tehnıkalary men 79 júzý quraldary bar. Qum salynǵan 17 myń qapshyq, 6390 tonna saz balshyq, 13013 tonna qıyrshyq tas, 72 myń tonna ınertti materıal, 114 tonna janar-jaǵarmaı daıyndalǵan. Alaıda bas qutqarýshynyń «motopompalar tolyq pa?» degen suraqqa bári jumys istese jetkilikti, qarǵyn sý kelgenshe tekseremiz degen jaýaby tańǵaldyrmaı qoımaıdy. Aımaq basshysy Qumar Aqsaqalov onyń esine qaıyq, taǵy basqa júzý quraldarynyń tapshylyǵyn eske saldy.
Qar sýynyń qory jyldyq kórsetkishten az eken dep bosańsýǵa, arqany keńge salýǵa bolmaıdy. О́ıtkeni qańtarda aqyrǵan aıaz apshyny qýyryp, jerdiń ústińgi qabaty 1-1,5 metrge deıin toń bolyp qatyp qalǵan. Kún kúrt jylysa, jerge sińip úlgirmeıtin qarǵyn sýdyń qaıda bet alaryn boljaý ońaı emes. Onyń ústine jergilikti sınoptıkterdiń aıtýlary boıynsha, kóktemde jaýyn-shashyn jıilep, ylǵal shamadan tys túsetin syńaıy bar.
Osy sebepti qurylymnyń basty kúshi úsh negizgi aımaqqa baǵyttalmaq. Esil ózeni arnasynan syımaı tasıtyn bolsa, 30 aýyl japa shegýi yqtımal. Aqmola oblysy aýmaǵynda ornalasqan Sileti jáne Shaǵalaly sý qoımalarynan artyq sý jiberilse, Ýálıhanov aýdanynyń Qýlykól, Bereke, Qaratal, al Taıynsha aýdanynyń Birlik, Zarechnoe aýyldaryn úlken álekke salýy múmkin.
Jergilikti sý qoımalary men gıdroqurylǵylardyń daıyndyǵyna da aıryqsha nazar aýdarmaı bolmaıdy. Jalpy syıymdylyǵy 693 mıllıon tekshe metrdi quraıtyn Sergeevka sý qoımasynda sý qory 90 paıyzǵa jetken. Munda kemi 1 mıllıard tekshe metr sý jınalady dep kútilýde. Jaǵdaı turaqty sanalǵanymen, ol jaqtan sý jiberilse, oblys ortalyǵyna tónetin qaterdiń eselene túseri anyq.
Petropavl sý qoımasy da kún ótken saıyn tolyǵyp keledi. Sharyqtaǵy sý toraby apatty dep tanylǵanmen kúrdeli jóndeý kelesi jylǵa qaldyrylǵan. Osy ýchaske – eń osal tustardyń biri. Sharyq, Jembaraq ózenderi Ǵ. Músirepov aýdanyn talaı ret ábigerge túsirip, mal-jandy tyǵyryqqa tiregen. Byltyr tasqyn qaýpi bar jerlerge sý ótkizý qubyrlaryn salý, bógetter turǵyzý, basqa da qorǵanys jumystaryna 3 mıllıard teńge jumsalǵanymen, Esil aýdanyndaǵy Úlken, Kishi Torańǵul kólderinen tónetin qaýip az emes. Kólder arnasynan asatyn bolsa, birqatar eldi mekenderdi qyzyl sý shaıyp ketýi múmkin. Sý aǵatyn kanaldar tazartylǵanymen, bóget salynǵanymen, atqarylatyn sharýalar áli de jetkilikti.
Shal aqyn, Taıynsha, Ǵ. Músirepov jáne Qyzyljar aýdandary men Petropavl qalasy sý basý yqtımaldyǵy joǵary aımaqtarǵa jatqyzylyp otyr. Qyzyljara aýdanynda 19 eldi mekendi sý basý qaýpi bar. Sondyqtan saqtyq jumystaryn báseńdetpeý, joldardaǵy sýótkizgish qurylǵylardy retteý, sý deńgeıin únemi baqylaýda ustaý, evakýasııalaý beketterin qurý, shtabtyń júıeli jumys isteýin qamtamasyz etý qala, aýdan ákimderi men tótenshe jaǵdaılar qyzmetiniń basty mindeti sanalýy tıis.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy