Áleýmettik bastamaǵa arqaý bolǵan másele aımaqta qalaı sheshiledi?

Jalpy, jarııa bolǵan usy­nystarda naqtylanǵan 5 baǵyt­tyń júzege asýyna negiz bolatyn jumystar Jetisýda joq emes, bar. Biz bul jolǵy sózi­mizge Elbasy bastamasynda kórsetilgen turǵyn úıge qol­jetimdilikti arttyrý men tabysy az jumysshylardyń saly­ǵyn qaıta esepteý jáne bilim salasyna qatysty júkteme jaıyn arqaý etpekpiz.

– Memleket basshysy áleý­mettik salany jańǵyrtýǵa baǵyt­talǵan 5 bastamasyn usy­ný arqyly elimiz úshin ózek­ti, áleýmettik salaǵa jańa serpin beretin sharalardy iske asyrýdy mindettedi. Bul kópten kút­ken, bárimizdiń oıymyzdan shyq­qan bastama boldy.  Pre­zı­denti­miz ony iske asyrý úshin el ekono­mı­ka­synyń tolyq múm­kin­digi bar ekenin atap ótti. Endi sol bas­ta­malarǵa naq­ty toq­talyp, atqa­ratyn jumys­tary­myzdyń negizgi baǵyt-baǵ­daryna aınalyp otyr, – deıdi Amandyq Batalov.

Mysalǵa, turǵyn úıdi paıda­lanýǵa berý jóninen oblys respýblıka boıynsha al­dyń­ǵy orynda. О́tken jyly bas­pana salý boıynsha jospar 5,7 paıyzǵa artyǵymen oryndal­dy. Aýmaǵy 646 myń sharshy metr­di qamtıtyn turǵyn úı kezek kútken adamdarǵa berildi. Iаǵnı qarqynmen salynyp jatqan 184 úıdiń 94 úıinde qonys toıy toı­landy. Qurylys jumystary ba­ry­synda 494 shaqyrymdy qu­raı­tyn ınjenerlik jeli iske qosylǵan. – Oblysta qurylys qar­qyn­dy júrgizilgenimen, úı baǵa­synyń turǵyndarǵa qoljetimdi bolýy qıyndyq keltirip otyr. Adamdardyń ıpoteka men nesıe­ge qol jetkizýi ońaı bolmady. Endi Elbasy usynǵan «7 – 20 – 25» baǵdarlamasy arqasynda jer­lesterimizdiń baspanaly bolýyna jaǵdaı jasalady, – deıdi óńir basshysy.

Bul maqsatta oblystaǵy tur­ǵyn úı qurylysynyń kóle­min 1 mln sharshy metrge deıin art­tyrý kózdelip otyr. Qazir aı­maqtaǵy baspanaǵa zárý adam­dardyń sany 40 myńnyń ústin­de eken. Al daıyn úı sany­nyń kóbeıýi men baǵanyń qol­jetim­diligi baspanaǵa muqtajdyqty azaıtary sózsiz.  Osy jerden ekinshi máse­leniń sheti shyǵady. Iаǵnı tur­ǵyndardyń tabysy men tólem qabiletiniń arajigin anyq­taýǵa qatysty jumystarǵa jiti qaraýǵa týra keledi. О́ıtkeni Almaty oblysy agrarlyq aı­maq bolǵandyqtan, negizinen aýyl sharýashylyǵynda eńbek etetin adamdardyń tabysy da joǵary emes. О́zin-ózi jumyspen qamtıtyn adamdardyń úlken toby jáne bar. Demek jalaqysy tómen toptyń qarasy qalyń. Tabys salyǵyn 1 paıyzǵa deıin azaıtý bastamasy jetisýlyq­tardyń bul máselesin sheshetini anyq. Esep boıynsha 2 myńǵa jýyq jaldamaly jumys kúshi­niń jalaqysy qaıta qaraýǵa jatady eken.

Al bilim alýǵa bólinetin grant sanynyń kóbeıýi oqýǵa yn­ta­ly jastardyń qataryn da qazir­giden de kóbeıtetini anyq. Jyl saıyn oblys ákim­digi áleý­mettik kómek kórsetý joly­­men júzdegen jastarǵa jergi­lik­ti bıýdjet esebinen bilim berý grantyn taǵaıyndaıdy. Máselen, byltyrǵy oqý jylynda 83 túlek túrli mamandyq­tar boıynsha osy «ákim grantyn» jeńip alǵan eken.  Qazir aımaqtaǵy jalǵyz joǵa­ry oqý orny – Jetisý memle­ket­tik ýnıversıtetiniń kúndizgi bóli­minde 3 myńnan astam stýdent oqyp jatyr. Árıne bul jerde azdaǵan másele bar. Stýdentterdiń jataqhanamen qamtamasyz etilýi máz emes. Ýnıversıtettiń 2 jataqhana korpýsy bar, olar tek 500 adamdy qabyldaı alady. Munyń syr­tyn­da Taldyqorǵan, Tal­ǵar qalalaryndaǵy kásiptik bilim beretin arnaýly oqý oryn­­darynyń stýdentteri de jataq­­hana tapshylyǵyn seziný­de. Jaqynda Jetisý ýnıver­sıtetiniń stýdentteri úshin taǵy da 500 oryndyq jańa kampýs salýǵa qarjy bólinip, arnaıy jer bólindi. 

– Stýdentterdi jatyn orynmen qamtý degenimiz ýnıversıtetke ǵana qatysty bolmaýy kerek. Aýdandardaǵy kásip­­­tik bilim beretin arnaý­ly oqý oryndarynyń ja­ǵ­daıy aı­tar­lyqtaı emes. Tal­ǵar­daǵy, Taldyqorǵandaǵy kol­ledj­derdiń stýdentteri jataq­hanaǵa syımaı, páter jaldaýǵa májbúr. Elbasy usynǵan bas­tama osy kemshilikterdi joıýǵa múmkindik beredi, – degen edi bul týraly aımaq basshysy A.Batalov.

Demek oblys ákiminiń áleý­mettik bastamalardy júzege asyrý boıynsha atqaratyn isi shash­etekten. Áleýmet aldyndaǵy jaýapkershilik ákimderdiń ju­mysyna serpilis ákelip qana qoımaı, Elbasy bastamasyn júzege asyrý jolynda sergek bolýdy eskertedi.

Qalmahanbet MUQAMETQALI, «Egemen Qazaqstan»

Almaty oblysy