Ulybrıtanııa men AQSh Reseıdi aıyptady
Ulybrıtanııanyń Ulttyq kompıýter qaýipsizdigi ortalyǵy jáne AQSh-tyń Ishki qaýipsizdik mınıstrligi men Federaldy tergeý bıýrosy Reseı bıliginiń tapsyrmasymen hakerler eki memlekettiń ınternet ınfraqurylymynyń negizgi obektilerin buzbaqshy boldy dep birlesken málimdeme jasap, jahandyq hakerlik kampanııa júrgizilip jatqanyn aıtty. «Hakerler jelilik jabdyqtardy baqylaý qyzmetin óz qolyna almaqshy. Bolashaqta bul kıbershabýyl jasaýǵa ákelýi múmkin», delingen málimdemede.
Aq úıde ótken baspasóz konferensııasynda kıberqaýipsizdik máselesi boıynsha koordınator Rob Djoıs AQSh pen ony qoldaýshy memleketter hakerlik kampanııany Reseıdiń júrgizip otyrǵanyna senimdi ekenin jetkizdi. Onyń aıtýynsha, hakerler jeliler arqyly ótken aqparatty baqylap otyrǵan. Sonymen qatar jelilik qorǵanys pen hakerlik shabýyldy anyqtaıtyn júıelerdi de buzbaqshy bolǵan. «Sońǵy aılarda ártúrli uıymdar óndiristik shpıonaj júrgizetin, bıznes-aqparattardy nemese klıentter týraly málimetterdi jınaıtyn kıbershabýylǵa tap boldy. Biz mundaı kıberbelsendilik kezinde ony uıymdastyrǵan Kremlge bolsyn, basqasyna bolsyn, jaýap qaıtaratyn bolamyz», dedi R.Djoıs.
Al Ulybrıtanııanyń Kıberqaýipsizdik ulttyq ortalyǵynyń basshysy Sıaran Martın bul málimdemeniń jarııalanýy mańyzdy oqıǵa ekenin atap ótti. «Buǵan deıin AQSh pen Ulybrıtanııa kıbershabýyldarǵa qarsy turý týraly birlesken málimdeme jasap kórmegen edi. Ulybrıtanııa Amerıkamen birigip, Reseıdiń kıbershabýyldaryn áshkerelep, jaýapqa tartatyn bolady», dedi ol. Málimdemede aıtylǵandaı, jahandyq hakerlik kampanııa ınfraqurylym, memlekettik mekemeler men iri fırmalarǵa qyzmet kórsetetin ınternet-provaıderlerge qarsy áreket etken.
Eýroodaq Iranǵa qarsy jańa sanksııa salmaıtyn boldy
Eýroodaqtyń syrtqy ister mınıstrleri Lıýksembýrgte ótken kezdesýde Irandy Sırııadaǵy jaǵdaıǵa aralasyp, adam quqyqtaryn buza otyryp áskerı daıyndyq júrgizýge kómektesti dep aıyptady. Degenmen Eýroodaq Iranǵa qarsy shekteý sharalaryn qatańdatý týraly sheshim shyǵara almady. Brıýssel ýnıversıteti professorlarynyń aıtýynsha, Germanııa, Fransııa men Ulybrıtanııanyń isker toptary Iranmen jasalǵan tıimdi kelisimsharttardy buzǵysy kelmegendikten osyndaı jolǵa baryp otyr.
«Iran BUU-nyń, Eýroparlamenttiń synı baıandamasyna qaramastan, óziniń mindetterin oryndamady. Eýroodaq Iranmen baılanysty úzgisi kelmeıdi. Sebebi eýropalyqtar amerıkalyqtarǵa qaraǵanda ekonomıkalyq faktorlarǵa táýeldi», dedi olar.
Endi 12 mamyrda Vashıngton London, Berlın, Parıjben aqyldasa otyryp, Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasy boıynsha birlesken áreketter josparyna qatysatynyn nemese qatyspaıtynyn jarııalaýy kerek. Al Donald Tramp bul josparǵa Islam Respýblıkasynyń ballıstıkalyq raketalary týraly ereje engizýdi talap etip otyr.
Qytaıda ardagerler isi mınıstrligi quryldy
Dúısenbi kúni Qytaıda ardagerler isi mınıstrligi resmı túrde óz jumysyn bastady. Bul mınıstrlik memlekettik organdar men partııanyń iri reformalary aıasynda quryldy. Jańadan qurylǵan mınıstrlik ardagerlerdi qorǵaý jáne basqarýdyń ortalyqtandyrylǵan júıesin qurý, jetildirý jumystarymen aınalysatyn bolady.
Mınıstrlikti tanystyrý rásiminde belgili bolǵandaı, bul organ azamattyq ómirdegi ardagerler rólin kóterý maqsatynda ǵana emes, sondaı-aq jastardy ásker jáne qorǵanys salasyna tartý úshin qurylǵan. Qytaı bıligi jańa mınıstrlik ardagerlerdiń zańdy quqyǵy men qyzyǵýshylyǵyn qoldap, qyzmet kórsetip, áskerı qyzmettiń qoǵamdaǵy ornyn arttyrady degen senimde.
Google Play Store qosymshalary balalardy zańsyz ańdýy múmkin
Proceedings on Privacy Enhancing Technologies jýrnalynda «Balalar týraly kim oılaıdy?» atty zertteý maqala jarııalandy. Onda Google Play Store dúkenindegi balalarǵa arnalǵan tegin qosymshalar týraly iri zertteý nátıjesi týraly aıtylǵan. Avtorlardyń jazýynsha, atalǵan dúkendegi balalarǵa arnalǵan kóptegen qosymshalar balalardyń qupııalylyǵy týraly zańǵa qaıshy jumys isteıdi.
Jeti zertteýshi balalarǵa arnalǵan 6 myń qosymshany zerttep, olardyń kópshiligi ata-ananyń ruqsatynsyz 13 jasqa tolmaǵan balalar týraly jeke málimetterdi jınaǵanyn anyqtady. Berklıdegi Kalıfornııa ýnıversıteti ǵalymdarynyń aıtýynsha, qosymshalarda balalardy ańdıtyn baǵdarlama engizilipti. Biraq mundaı baǵdarlamanyń balalarǵa arnalǵan qosymshalarda qoldanylýyna tyıym salynǵan.
Maqalada aıtylǵandaı, kóptegen qosymsha arqyly qupııa málimetter alynyp otyrǵan. Tipti, balanyń júrgen jeri, telefonyndaǵy baılanys nómirleri sekildi málimetter de birden jınalǵan.
Google ázirge ǵalymdardyń zertteýi týraly pikir bildirmedi.
Daıyndaǵan Gúlnur Qýanyshbekqyzy,
«Egemen Qazaqstan»