Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq Ulttyq Konservatorııasynda ónertaný ǵylymdarynyń doktory, professor Sáýle О́teǵalıevanyń 60 jyldyq mereı toıyna arnalǵan «Zamanaýı mýzykalyq túrkologııanyń kókeıkesti máseleleri» taqyrybynda halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııa ótti. Konferensııa jumysyna álemniń segiz elinen kelgen 50-den astam etnomýzykatanýshy qatysty.
Sáýle О́teǵalıeva IýNESKO – janyndaǵy dástúrli mýzyka boıynsha halyqaralyq keńestiń Qazaqstandaǵy sarapshysy ári ókili jáne etnomýzykologııa boıynsha eýropalyq semınar, «Etnosolfedjıo» kýrsy negizinde birneshe kitaptar men baǵdarlamalardyń avtory. Elimizden bólek Reseı, О́zbekstan, Lıtva, Fınlıandııa, Germanııa, Japonııa, Ońtústik Koreıa elderinde 200 - den asa ǵylymı maqalalary jarııalanǵan. Zertteýshiniń «Mańǵystaýdyń dombyra dástúri», «Ortalyq Azııa hordofony», «Batys Qazaqstannyń dombyra dástúrlerindegi «Túrikmen kúıi» tárizdi irgeli eńbekteri kópshilikke keńinen tanys. О́ner zertteýshileriniń halyqaralyq deńgeıdegi májilisi kórnekti ǵalymnyń mereıtoıyna oraılastyrylýy da sondyqtan.
Ǵylymı-praktıkalyq konferensııa eýrazııanyń túrki tildes elderiniń mýzykalyq aspaptary men aspaptyq mýzykasy, túrki tildes elderdiń mýzykasyndaǵy dybys fenomeni jáne dybys bıiktiginiń júıesi, túrki tildes elderdiń mýzykalyq-poezııalyq jáne teatr óneri, mýzeı, oqý úrdisindegi túrki tildes elderdiń mýzykasy tárizdi negizgi tórt baǵyt boıynsha órbidi.
Anna Nekrylova, Il-Vý-Pak, Igbal Mamedzade, Qyzyrbek Janasyluly, Vıoletta Iýnýsova, Gennadıı Makarov, Igor Masıevskıı, Jeranska-Komınek Slavomıra syndy aty álemge áıgili mýzyka maıtalmandary men óner zertteýshileri san ǵasyrlardan beri arqaýy úzilmeı kele jatqan saf ónerdiń ótkeni men búgini jaıynda oramdy oılaryn ortaǵa salyp, ony keleshek urpaqqa qylaýsyz jetkizýdiń joldaryn talqylady. Ońtústik Koreıa ǵalymdary Dj. Beılıdiń ishekti aspaptarda oryndaýshylyqty úırenýdiń jańa ǵylymı zertteýlerimen bólisip, Il-Vý-Pak, Anna Nekrylova, Gennadııa Makarova, Qyzyrbek Janasyluly men Igbala Mamedzade óner súıer qaýym úshin sheberlik synyptaryn ótkizdi. Sondaı-aq, Ázirbaıjannan kelgen mýzykant «Tar» jáne «Saz» aspaptarynyń salystyrmaly taldaý nátıjeleri týraly baıandama jasasa, Gennadıı Makarov Volga men Oral mańy tatarlarynyń ortaǵasyrdyń sońyndaǵy mýzykalyq – aspaptyq mádenıeti týraly dáris oqydy.
R. Karýtstyń Túrkistandyq ánder jınaǵy men aspaptyq pesalary týraly kitaby men arnaıy fılmniń tusaýy kesilip, jıyn sońy dástúrli mýzykanyń úlken konsertine ulasty. Konferensııa materıaldary boıynsha «Zamanaýı túrkitanýdyń ózekti máseleleri» taqyrybynda daıyndalǵan ǵylymı maqalalar jınaǵy ázirlendi.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY