О́skemende tuńǵysh ret nefrektomııa operasııasy jasaldy

Italııalyq ǵalym naýryz aıynda jasalǵan alǵashqy operasııadan keıin-aq óskemendik áriptesteriniń eńbegine joǵary baǵa berip, olarmen birge jumys istegenin maqtan tutatynyn jazǵan bolatynbyz. Professorǵa assıstent bolǵan hırýrg Rınat Muzdybaev nefrektomııa operasııasyn bul joly eshkimniń kómeginsiz, óz betimen jasap shyqty. Jas hırýrg Germanııa men Italııada arnaıy trenıngterge qatysyp, professordan dáris alyp kelgen-di. Robotty hırýrgııa eń aldymen ujymdyq jumystyń nátıjesi bolǵandyqtan, eki medbıke de bilimderin ushtap qaıtqan-tyn.

«Biz búırekti laparoskopııalyq ádispen sylyp alyp tastaýdy burynnan meńgergenbiz. Al 64 jastaǵy zyrıandyq pasıent klınıkaǵa jedel járdem kóligimen, aýyr kúıde tústi. Bul kisi bizge buryn da birneshe ret kelgenimen, dıagnoz qoıýda qıyndyq týǵan edi. Búıreginde qaterli isik bar bolyp shyq­ty, kóp qan joǵaltty. Naýqastyń ómirin saqtap qalý úshin robottalǵan júıemen operasııa jasaýdy durys dep sheshtik. О́ıtkeni bul tehnologııa pasıentke qaýipsizdeý. Nátıjesinde metastaza bolmas úshin keseldi búıregin qasyndaǵy tinderimen qosa sylyp alyp tastadyq», – deıdi jas hırýrg.

Qazir saýyǵyp, úıine shyqqan naý­qas onkologııalyq dıspanserge tir­keýge alynǵan. Rınat Muzdybaevtyń sózi­ne qaraǵanda, robotty hırýrgııa júıe­­siniń múmkindikteri sheksiz. Ol ási­rese kúrdeli operasııalardy jasaý­da asa tıimdi. Jas hırýrg aldaǵy ýaqyt­ta prostatektomııaǵa (qýyq asty be­zine) operasııa jasaýdy josparlap otyrǵanyn aıtady. Qazir robotty júıeni dál osy operasııany jasaý úshin qalaı basqarý qajettigin Stefano Djıdaromen aqyldasyp júr. Onyń aıtýynsha, osyndaı tehnologııamen jasalǵan operasııa kezinde aǵza­nyń qıyn tustaryna barý, organdy jan-jaǵynan qaraý múmkindigi operasııanyń sátti ótýine tikeleı yqpal etedi. О́ıtkeni robottyń basqarýyndaǵy «hırýrgtiń qoldary» eshqashan sharshamaıdy, qımyly múlt ketpeıdi.

«Professor Stefano Djıdaro bizdiń dárigerlerge únemi sheberlik sabaqtaryn júrgizip keledi. Byltyr biz tórt mamandy oqytqan edik. Bıyl sonymen qatar gınekologııa, jalpy hırýrgııa, onkologııa, tarakaldi hırýrgııa salalaryndaǵy mamandardy qosymsha jibermekpiz. Jyl aıaǵyna deıin atalǵan qural-jabdyqta operasııa jasaıtyn 6-7 hırýrgti daıyndasaq deımiz. Sonda robottalǵan júıeni barynsha keń qoldanýǵa múmkindik týady. Onyń ústine hırýrgterge sı­mýlıa­sııalyq ortalyqta aldaǵy opera­sııalarǵa daıyndyqtan ótýge jaǵdaı jasalǵan. Olar osyndaǵy qural-jab­dyq­tardyń kómegimen mashyqtaryn ushtap úırenedi», – deıdi oblystyq densaý­lyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Marat Shoranov.

Mılandyq doktor bizdiń eski tanysymyz. Naýryz aıynyń sońynda elimizde robottalǵan júıeni qoldanǵan tuńǵysh hırýrgııalyq operasııany óskemendik hırýrgter Stefano Djıdaronyń kóme­gi­men júzege asyrǵany belgili.

«Men álemniń ár elinde, Amerıkadan Japonııaǵa deıin dárigerlerge atalǵan tehnologııany klınıkalarda engizýge qoldaý kórsetemin. Klınıkalyq táji­rı­beniń damýyn qadaǵalaımyn. О́ske­mende, sizderdiń biregeı ári sándi or­talyqtaryńyzda jergilikti doktorlarmen keıbir ýrologııalyq operasııa­lardy álemde tuńǵysh ret qolǵa alýdyń tamasha múmkindikteri bar. Olardyń keıbireýin tipti de jeńil deý­ge kelmeı­di. Sol sebepti bul  kompanııa úshin de,­ klı­nıka men pa­sıentter úshin de asa mańyzdy sát. Sizderdiń táji­­rıbele­ri­ńizdi ǵylymı maqalalarda kór­set­ken sát­ten bastap, osy tehnologııa­ny qol­da­natyn basqa klınıkalardyń bar­lyǵy da óz qyzmetterinde aldymen sizder­diń eńbekterińizge súıenetin bolady. Osy­laısha klınıkalyq jáne ǵylymı bel­sen­dilikti arttyrýdyń nátıjesinde jal­py densaýlyq saqtaý salasynda emdeý­diń sapasy jaqsarady», – deıdi Stefano Djıdaro.

Oblystyq densaýlyq saqtaý basqar­ma­synyń basshysy Marat Shoranovtyń túsindirýinshe, mundaı ǵyly­mı maqalalar bir-eki kúnde jazyl­maıdy. Onyń klı­nıkalyq, sarap­ta­mal­yq negizderi bolýy kerek jáne bul ujymdyq eńbek bolyp tabylady. Ste­fa­no Djıdaro – Eýropa ýrologııa as­sosıasııasynyń beldi hırýrgi. Dál osyn­daı kásibı mamanmen jumys isteý biz úshin úlken mártebe. Sheteldik ǵalym bizge tájirıbemizden durys qory­tyn­dy shyǵarýǵa kómektesetin bolady. Maqa­lany medısınalyq basylymdarda jarııalamas buryn oǵan lısenzııa alý kerek, kóptegen komıssııa men qarsylas­tardyń baǵasy qajet, al eńbek 2-3 aıdan bas­tap 10-11 aı aralyǵynda jaryq kórýi múmkin.

Professor Stefano Djıdaro tanymal hırýrg bolǵanymen qatar, Mılandaǵy «TransEnterix» fırmasynyń hırýrg keńesshisi qyzmetin de atqarady. Sol sebepti robottalǵan júıeniń alda­ǵy ýaqytta jetildire túsýdi ta­lap ete­tin osal tustaryn jaqsy biledi. О́ske­mendegi robottalǵan hırýr­gııa or­talyǵy dál osy fırmanyń quralda­rymen jabdyq­talǵan.

«Bizdiń júıe basqa kez kelgen teh­nologııalarǵa beıimdelýge nemese bas­qa­larymen birlesip isteýge beıim. My­saly, jaryqty qoldaný ádisi basqa birde-bir kameramen kórýge bolmaıtyn nárselerdi baıqaýǵa múmkindik beredi. Qazir júıeni jetildire túsýdi oılastyrýdamyz, álemge dıamerti 3 mıllımetr quraldarmen jumys isteý múmkindigin bersek deımiz. Bul aspaptardy ásirese balalarmen jumys istegende qoldanǵan yńǵaıly», – deıdi keńesshi ǵalym.

Aımaq basshysynyń qoldaýymen О́skemen qalasynda ashylǵan robottan­dy­ryl­ǵan hırýrgııa jáne transplantologııa ortalyǵy – densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ınnovasııalyq qadamnyń jarshysy. Ortalyqty ashqandaǵy maq­sat – dıagnostıka men emdeýdiń ın­no­vasııalyq ádisterin engizý. Nátı­je­sinde oblys turǵyndary joǵary teh­nologııaly medısınalyq qyzmetke qol jetkizdi. Erekshe klınıkanyń qyzmeti ǵylym men bilimdi, klınıkalyq emdeýdi ushtastyrý arqyly júzege asady. Endi shyǵysqazaqstandyqtarǵa at arytyp, Astana men Almatynyń ǵylymı ortalyqtaryna barýdyń qajeti joq. Kerisinshe, búgingi tańda elimizdiń túkpir-túkpirinen naýqastar osyndaǵy ortalyqtyń qyzmetin paıdalanýǵa ótinish bildirýde. Qazirdiń ózinde 40-tan astam operasııa jasalypty.

Ortalyqta 3 755 mln teńgeden as­tam qara­jattyń dıagnostıkalyq, ońal­­tý jáne basqa da jabdyqtary ornatylǵanyn aıta ketkenniń artyq­tyǵy joq.

Aına BÁKIMBAEVA

Shyǵys Qazaqstan oblysy