Birlik pen kelisimniń, damýdyń shynaıy úlgisin qalyptastyrǵan Astana qalasyna qazir álemdik qoǵamdastyqtyń kózqarasy erekshe. Onyń ishinde Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Astanany turaqtylyq pen qaýipsizdik, ıntegrasııalyq úderisterdiń oshaǵy, ınnovasııalarǵa ashyq jáne mádenı-tarıhı ordaǵa aınaldyrǵandyǵyna kúlli álem súısine kóz tigip otyr.
Bul tujyrymdy L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Eýrazııalyq ıntegrasııa ınstıtýtynyń uıymdastyrýymen «Uly astanalar – «aqyldy qalalar» atty eki kún boıy ótken mazmuny tereń halyqaralyq ǵylymı konferensııada sóz sóılegender rastaı tústi.
Olardyń qatarynda elimizdiń Májilis depýtattary, AQSh, Reseı, Túrkııa, Fransııa, Belarýs, О́zbekstan, Qyrǵyzstan memleketteriniń shyǵarmashyl ǵylymı zııaly qaýym jáne dıplomatııalyq mıssııa ókilderi atalǵan konferensııa aıasynda tushymdy baıandamalar jasap, Astananyń atyn asqaqtata tústi.
Konferensııaǵa qatysýshylar Qazaqstannyń jańa elordasy – Astananyń boı kóterýi Memleket basshysynyń qaıratkerligi men kóregendiliginiń, erik-jigeriniń jeńisi ekendigin basa aıtty.
Halyqaralyq jıyn aıasyndaǵy «Aqyl-oı ortalyqtarynyń» basymdyqtary: jańa naqtylyq qalyptastyrý, «Astana – jalpyulttyq jáne áleýmettik birliktiń farvateri», «Áleýmettik ál-aýqat jáne ekonomıkalyq turaqtylyq: Astana – qazaqstandyqtardyń qalasy», «Jańa tehnologııalar jáne sıfrlandyrý elordanyń ornyqty damý jolynda» taqyryptary boıynsha uıymdastyrylǵan dóńgelek ústel otyrystary men pikirsaıystarda eń ózekti máseleler qozǵaldy.
Al konferensııanyń jalpy otyrysy Astanaǵa qatysty qundy derekterdiń kenishi qazylǵandaı áser qaldyrdy. Atap aıtqanda, Májilis Tóraǵasynyń orynbasary V.Bojko, Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi L.Prokopenko, AО́SShK Hatshylyǵynyń kásibı (dıplomatııalyq) personalynyń múshesi N.Jalǵasbaev jáne basqalar Astananyń qalyptasýy men elordany damytýdaǵy Elbasynyń róli jaıynda tolymdy pikirlerin ortaǵa saldy.
– Álemdik dıplomatııalyq leksıkada Astana prosesi degen anyqtama paıda boldy. Bul uǵym Sırııa elin azamattyq soǵystan qutqarýǵa baılanysty ilkimdi is-sharalar barysynda jıi qaıtalandy. Astana ataýy Irannyń ıadrolyq baǵdarlamadan shyǵý máselesi kóterilgen saıyn jıi atalady. Astana álemdik jáne dástúrli dinderdiń túsinistik taýyp, ortaq sheshimge kelgen kelissózderdiń tal besigine aınaldy. Astanaǵa deıin álemdik dinı kóshbasshylardyń basyn bir jerge quraý múmkin emes bolatyn. EQYU aıasynda Astana deklarasııasynyń qabyldanýy da zor eńbekti qajet etti. Astanada ǵylymı ortalyqtar, álemdik oqý oryndarynyń fılıaldary, medısınalyq klasterler qurylyp, Astana ekonomıkalyq forýmyna álemdik ekonomıkanyń marqasqalary jınalyp turady. Bul jetistikter alystan aıqyn kórinedi, – dedi Májilis Tóraǵasynyń orynbasary óziniń quttyqtaý sózinde.
Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi L.Prokopenko konferensııaǵa qatysýshylardy Astananyń 20 jyldyǵymen quttyqtaı kele, elimiz táýelsizdik jyldary óziniń tarıhı tańdaýyn jasap, Memleket basshysynyń batyl saıası sheshimi arqyly jańa astananyń qalyptasyp, damýdyń dańǵyl jolyna túskendigin atap ótti.
– Búginde Astana qurylys, aqparat, kommýnıkasııa salasynda, naqtylaı aıtqanda, tutastaı elimizdiń damýyna serpin berip keledi. Oǵan qosa elimizdiń ár túkpirinde ekonomıkalyq beldeýlerdiń qalyptasýyna oń áserin tıgizdi. Astanany kóshirý elimizdiń memlekettik apparatqa, kásiporyndardyń menedjerlerine strategııalyq sıpattaǵy ǵalamat áleýmettik-ekonomıkalyq jobalardy júzege asyrýda teńdessiz tájirıbe jınaqtaýǵa múmkindik berdi. Olardyń eń bastylarynyń biri – EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi. Osyǵan oraı Elbasynyń salıqaly saıasaty elimizdi tabysty, beıbitshil jáne bolashaqqa senimmen qaraıtyn memleket retinde tanytty, – dedi L.Prokopenko.
Al О́zbekstan elshiliginiń ókilderi eki el arasyndaǵy qarym-qatynastardy damytýdaǵy Astananyń rólin atap ótti.
Konferensııanyń jalpy otyrysynda, sondaı-aq L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti QHA kafedrasynyń meńgerýshisi A. Bashmakov pen Reseı ókili, professor, saıası ǵylymdar doktory R.Kanapıanovanyń baıandamalaryn jınalǵandar uıyp tyńdady.
L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ prorektory Baýbek Somjúrek júrgizip otyrǵan konferensııa sońynda jıynnyń qorytyndy qujaty – arnaıy qarar qabyldandy.
Serik ÁBDIBEK, «Egemen Qazaqstan»