Elimizdi zaman talabyna saı jańǵyrtýdyń bir baǵyty – sıfrlandyrý. Bul baǵytta keshendi jumystar tutas el kóleminde qarqyndy júrgizilýde.
Mańǵystaý oblysynda búginde 61 aýyldyń 34-i talshyqty-optıkaǵa qosylǵan. Al oblys mektepteriniń 55%-i men medısınalyq mekemelerdiń 8%-i 10 Mbıt/s-tan astam jyldamdyqpen jumys isteıtin joǵary jyldamdyqtaǵy ınternetti paıdalanady. Jumysty odan ári jandandyrý maqsatynda oblystyq ákimdik pen «Qazaqtelekom» AQ arasynda «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasyn júzege asyrý boıynsha «Jol kartasy» qujatyna qol qoıyldy.
Qujattyń negizgi baǵyttarynyń biri – aýyldyq eldi mekenderde halyqtyń ınternet jelisine joǵary jyldamdyqta qatynaýy arqyly el ekonomıkasynyń barlyq salasyn sıfrlandyrý qyzmetteri servısteriniń biryńǵaı deńgeıin qamtamasyz etetin ınfokommýnıkasııalyq ınfraqurylymdy jańǵyrtýǵa qatysý jáne seriktes bolý. «Jol kartasyna» sáıkes 2018-2019 jyldar aralyǵynda 16 aýylǵa, onyń ishinde MJS jobasy boıynsha 6 aýylǵa TOBJ salý josparlanyp otyr. Sondaı-aq aýyldyq eldi mekenderde LTE 800 tehnologııasy boıynsha 4G jańa býynynyń symsyz qatynaý jelisin salý josparlandy. Talshyqty-optıkalyq jelini keńeıtý barlyq aýyl turǵyndaryn sıfrlyq qyzmettermen, KJQ jáne utqyr baılanyspen qamtamasyz etýge múmkindik beredi, sondaı-aq memlekettik mekemelerdi biryńǵaı korporatıvtik jelige biriktirip, «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasynyń maqsatty kórsetkishterin oryndaýǵa múmkindik beredi. Ekijaqty birlesken is-sharalarmen sheshiletin ózekti mindetterdiń biri – oblystyń barlyq bilim berý jáne densaýlyq saqtaý nysandarynyń ınternet jelisine joǵary jyldamdyqta qatynaýyn qamtamasyz etý. 2018 jyldyń sońyna deıin Mańǵystaý oblysynyń barlyq 134 mektebi men 111 medısınalyq mekemesin joǵary jyldamdyqty ınternetpen qamtamasyz etý josparlanýda. Bul arqyly bilim berý jáne densaýlyq saqtaý salasynda sıfrlandyrý jobalaryn júzege asyrýdy jedeldetýge qol jetkizilmek.
«Qazaqtelekom» usynǵan kelesi joba – «Smart Sity» qanatqaqty jobasy. Turǵyn úılerdiń qaýipsizdigi men jaılylyǵyn qamtamasyz etýge arnalǵan ınnovasııalyq ónim naqty ýaqyt rejıminde úıde bolyp jatqan jaǵdaılardy baqylaýǵa, oqys jaǵdaılar týraly jedel aqparat alýǵa múmkindik beredi.
Aqtaý qalasynyń 15 shaǵynaýdanyndaǵy № 35 úı «Qazaqtelekom» AQ qosqan kúzet jáne órt qaýipsizdiginiń zııatkerlik tetikteri bar Qazaqstandaǵy eń alǵashqy «Aqyldy úı» boldy. «Aqyldy úıdiń» symsyz beınekamera, qozǵalys, esiktiń ashylý tetikteri qosylǵan óziniń baqylaýshysy bar. Detektorlar qozǵalysty, esik nemese terezeniń ashylǵandyǵyn, bir nárseniń janyp jatqandyǵyn lezde baǵdarlaıdy, al beınekamera oqıǵany tirkep, sýretti esep jiberedi. Týyndaǵan qıyndyq týraly úı ıesine smartfonǵa ornatylǵan utqyr qosymsha arqyly jedel habar beriledi. Atap ótý kerek, páter ıeleriniń jabdyqty satyp alýynyń qajeti joq, ótinim boıynsha «Qazaqtelekom» AQ jabdyqty ózderi ákelip, ornatady, qurastyrý ýaqyty 40 mınýttan aspaıdy.
«Aqyldy úı» páterdiń keshendi qorǵalýyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Turǵyndar endi qaskúnemderdiń úıge kirýi nemese úı ıesiniń bolmaǵan kezinde bolatyn apat týraly alańdamaıtyn bolady. Júıe uıaly telefonǵa habarlama jiberip, kez kelgen qıyndyq týraly lezde eskertedi, páterde naqty ne bolyp jatqandyǵyn jáne kómek shaqyrýdyń qanshalyqty qajet ekendigin utqyr qosymsha arqyly kirip, kóre alady. Sondaı-aq №35-úıdiń turǵyndary qazaqstandyqtar arasynda keńinen qoldanylatyn «Bultty beınebaqylaý» qyzmetine qosyla alady. «Bultty beınebaqylaý» qyzmeti turǵyndarǵa óz úıiniń janynda jáne podezde bolyp jatqan oqıǵalardy naqty ýaqyt rejıminde uıaly telefon qurylǵysy nemese derbes kompıýteriniń kómegimen baqylaýǵa múmkindik beredi. Sýret sapasynyń óte joǵary bolýy podezge kirgen adamnyń bet-beınesin dál aıyrýǵa múmkindik beredi jáne arhıvtegi beınejazbalarǵa ońaı qol jetkizedi, jazbalar 7 kúnge deıin saqtalady. Podezge biryńǵaı beınebaqylaý jelisine qosylǵan eki beınekamera ornatylady, olar podezderge kire beris pen olardyń aldyndaǵy aýla alańdaryn túsiredi.
Bul baǵyttaǵy joba aıasynda «Qazaqtelekom» AQ aǵymdaǵy jyly Aqtaý qalasy men Jańaózen qalasynda 250 úıge 1650 beınekamera ornatyp, kópqabatty turǵyn úı sektorynyń 62 myńnan astam turǵynyn «Bultty beınebaqylaý» qyzmetine qatynaýyn qamtamasyz etedi.
Kezdesý barysynda «Qazaqtelekom» AQ-nyń taǵy bir jańa ónimi – «Aqyldy TKSh» qyzmeti tanystyryldy. Páterler men úılerge kún saıyn tutynylǵan sýdyń, gazdyń, elektr energııasynyń nemese jylýdyń sany týraly resýrstyq kompanııaǵa habarlar berip otyratyn aqyldy quraldar ornatylady. «Aqyldy TKSh» resýrstardyń naqty qansha paıdalanylǵandyǵy, túrli apatty jaǵdaılar nemese urlyq kezindegi shyǵynnyń qansha ekendigi týraly ózekti aqparatty alýǵa múmkindik beredi. Bul ónim resýrstyq kompanııalardyń «kúrdeli» oryndardy anyqtaýyna jáne olardy jóndeý jumystaryn josparlaý múmkindigimen qalpyna keltirýine yqpal etedi.
– Búginde óńirde júzege asyrylatyn mańyzdy jobalardyń biri – Beıneý jáne Qaraqııaq aýdandaryn sıfrly qyzmettermen qamtamasyz etetin «Sıfrly aýdandar» jobasy. Bizdiń tarapymyzdan bul jobany júzege asyrý úshin ınternet jelisine keńjolaqty qatynaý qyzmetteriniń deńgeıin 100 úıge shaqqanda respýblıkalyq ortasha deńgeı 29%-ten 60%-ke deıin qamtamasyz etýge kúsh salýǵa baǵyttalatyn bolady, deıdi «Qazaqtelekom» AQ Basqarma tóraǵasy Q. Esekeev.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
Mańǵystaý oblysy