«Bolashaqtyń» jańa múmkindigi

Keshe Aqordada Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hat­shy­sy Qanat Saýdabaevtyń tóraǵalyq etýimen Shetelde kadrlar daıar­laý jónindegi respýblıkalyq komıssııanyń qorytyndy májilisi ótti. Otyrysty sóz sóılep ashqan  Q.Saýdabaev: «Elbasy baǵdarlama­sy­nyń eń mańyzdy basymdyǵyna ıe bolǵan jastardyń bilim deńgeıi men sapasyn arttyrý maqsatynda kóptegen jumystar atqaryldy. Táýelsizdiktiń 20 jylynda bilim men ǵylymnyń qarjylandyrylýy edáýir artty, jyl saıyn mek­tep­terdiń júıesi keńeıtilýde, osynyń nátıjesinde elimizde eń joǵary halyqaralyq standarttarǵa jaýap beretin «Nazarbaev Ýnıversıteti» ashylǵanyn atap ótken jón. Eko­nomıkalyq qıyndyqqa qaramastan táýelsizdiktiń alǵashqy jyl­da­ry­nan-aq Prezıdenttiń bastamasymen taǵaıyndalǵan «Bolashaq» baǵdar­la­masy shet eldegi aldyńǵy qatar­ly joǵary oqý oryndarynda kadr daıarlaýda erekshe oryn aldy. Qazirgi tańda «Bolashaq» túlekteri áleýmettik-ekonomıkalyq, ındýs­trııa­ldy-ınnovasııalyq damýǵa úl­ken úles qosýda. Sol sebepti biz memleketimizdiń údemeli damýyna qajetti joǵary bilikti, básekege qabiletti mamandardy daıarlaıtyn Prezıdenttik baǵdarlamanyń múm­kin­shiligin ári qaraı barynsha qol­dana túsýimiz kerek», – dep atap ótti. Qorytyndy májiliste Bilim jáne ǵylym mınıstri B.Juma­ǵulov­tyń baıandamasy tyńdaldy. 2011 jylǵy 1 qyrkúıek pen 8 jel­toqsan aralyǵynda ótkizilgen kon­kýrstyq irikteýdiń birinshi jáne ekin­shi kezeńderiniń nátıjeleri boıynsha Shetelde kadrlar daıarlaý jónindegi respýblıkalyq komıs­sııa­nyń qaraýyna «Bolashaq» ha­lyq­aralyq stıpendııasyn taǵaıyn­daý úshin 389 úmitkerdiń jeke isteri shyǵaryldy. Olardyń ishinde konkýrstyq irikteýge 67 úmitker sheteldiń joǵary oqý oryndaryna óz betimen túsken úmitker retinde, al 322 jas jalpy konkýrs boı­ynsha qatysqan edi. Úmitkerlerdiń sany men oqytý baǵdarlamalary boıynsha ótinimderge kelsek, ma­gıstratýraǵa – 328, doktorantýraǵa – 2, ǵylymı taǵylymdamalarǵa 59 úmitker túsip otyr. Jastardyń kóp­shiligi qujattaryn Ulybrı­ta­nııa (159 adam), AQSh (91 adam), Reseı (34 adam), Germanııa (19 adam) sııaqty órkenıetti elderdiń joǵa­ry oqý oryndaryna tapsyrsa, mu­nan basqa taǵy da Fransııa, Italııa, Avstralııa, Qytaı, Nıder­lan­dy, Norvegııa, Chehııa, Kanada, Slovakııa, Avstrııa, Shveısarııa elderinde bilim alýdy jón sanaǵandar barshylyq. Úmitkerlerdiń deni «Memlekettik basqarý», «Bilim sa­la­syndaǵy basqarý», «Quqyq», «Ekonomıka», «Aqparattyq tehnologııalar men júıeler» maman­dyqtaryn tańdaǵan. Shetelde kadrlar daıarlaý jó­nin­degi respýblıkalyq komıssııa otyrysynyń qorytyndysy boı­yn­sha 216 úmitkerge «Bolashaq» ha­lyqaralyq stıpendııasyn taǵaıyn­daý týraly sheshim qabyldandy. Komıssııa 2012 jylǵa arnalǵan basym mamandyqtar tizbesin bekitti. Tizbe boıynsha 74 mamandyq bar. Taǵy bir eskere ketetin jáıt, ma­mandardy daıarlaý tek magıstratýra men doktorantýra (PhD) baǵ­darlamasy sheńberinde ǵana iske asyrylmaq. Komıssııa otyrysynyń qory­tyndysy týraly baıandaǵan bilim salasy ókiliniń aıtýy boıynsha, 2011 jylǵy «Bolashaq» baǵdar­la­ma­sy sheńberinde atqarylǵan ju­mystar qorytyndylandy. Túlek­terdi jumysqa ornalastyrý má­se­lesi sóz boldy. Bilim týraly zańǵa engizilgen ózgerister men tolyq­tyrýlar boıynsha «Bolashaq» baǵdarlamasy sheńberinde kelesi jyldan bastap tek pedagogıkalyq kadrlardyń ǵana emes, sonymen qatar tehnıkalyq kadrlardyń, medısına salasy mamandarynyń ta­ǵy­lymdamadan ótýine múmkindik tý­ǵyzylmaq desek, respýblıkalyq komıssııanyń qorytyndysy boı­ynsha jalpy kelesi jyldan bastap «Bolashaq» stıpendııasyna ıe bolýǵa úmitkerden mindetti túrde jumys berýshi jaqtyń kepildik haty talap etiledi. Stıpendııa ta­ǵaı­yndalǵannan keıin stıpendııa ıegeri jumys berýshi jáne ha­lyqaralyq baǵdarlamalar ortaly­ǵy arasynda úsh jaqty kelisim-shart jasalynbaq. Demek, munan bylaıǵy ýaqytta shetelde bilim alyp júrgen jastar óziniń jumys berýshisiniń kim ekenin aldyn ala bilýi shart. Sondyqtan da komıssııa kelesi jyldan bastap stıpendııany tek jumys ótili bar azamattarǵa ǵana berýdi uıǵardy. Qarashash TOQSANBAI.