Aýyldy qoldaýdyń aıshyqty jobasy

«Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ jyldy jaqsy jetistiktermen qorytyndylamaq

«Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ osydan biraz jyl buryn aýyldyq jerlerde shaǵyn qarjylandyrý jáne saq­tan­dyrý qyzmetine qoljetimdilikti qamtama­syz etý negizinde kásipkerlikti damytý jáne turǵyndardyń ál-aýqatyn jaqsartý jónin­degi memlekettik saıasatty júzege asyrý maqsatynda qurylǵan bolatyn. Jyl ótken saıyn bul qordyń qyzmet baǵyttary kó­beıip, sonyń nátıjesinde ol aýyl halqyna tikeleı qoldaý kórsetetin áleýetti uıym­dardyń birine aınalyp otyr. Munyń jar­qyn mysalyn qordyń bıylǵy jyly júr­giz­gen jumystarynan-aq aıqyn baıqaýǵa bolady. «Búgingi kúnge qor tarapynan 8,9 mıllıard teńge kóleminde 5 myńǵa jýyq nesıe berildi. Osynyń arqasynda 8 myńnan astam adam jumyspen qamtyldy. Bul osynyń aldyndaǵy jyldarmen salystyrǵanda edáýir joǵary kórsetkish. Qor qyzmetiniń bir ereksheligi onyń aýyldaǵy nesıe alýǵa neǵurlym zárý qarapaıym adamdarǵa qaraı baǵyttalyp otyrǵandyǵy. Bylaısha aıtqan­da, bizdiń qyzmetterimizdi aýyldyń qalyń kópshilik buqara halqy paıdalanady», deıdi «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ basqarma tóraıymy Gúlnaz Atamqulova. Qor qyzmeti birneshe baǵyttar boıynsha uıymdastyrylýda. Sonyń biri «Aýyldyq shaǵyn nesıe» dep atalady. Bul baǵdarlama boıynsha bólingen nesıeler kólemi 2 mıllıard 768 mıllıon teńgeni quraıdy. Bul qar­jylar mal satyp alýǵa, aýyl sharýashylyǵy jer telimderin kútip-baptap, odan ónim alýǵa jumsaldy. Osy baǵdarlama boıynsha bólingen qarajatqa jalpy sany 28 138 bas mal satyp alynyp, 5 767 gektarǵa ónim sebildi. Jıyny 4 844 adam jumyspen qamtylyp, jaǵdaıyn túzetti. Taǵy bir jaqsylyǵy, buryn bir nesıe boıynsha beriletin qarjy kólemi 400 myń teńgeni qurasa, bıylǵy jyly ol 1 mıllıon teńgege deıin jetti. Munyń ózi elimizben birge damyp kele jatqan aýyl adamynyń qarjylaı áleýetin burynǵyǵa qaraǵanda eleýli dárejede arttyryp, ol atqaratyn qyzmet kóleminiń keńeıe túsýine de yqpal etetindigi anyq. Elimizde sońǵy ýaqyttardan beri iri qara ósirý isimen aınaly­satyn fermer sharýa­shylyqta­ryn quryp, damytý jumysta­rynyń qolǵa alynǵandyǵy belgili. Osy maqsatta ázirlengen arnaýly baǵdarlama «Sybaǵa» dep atalady. «Sybaǵany» júzege asyrýǵa «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ belsene úles qosýda. Osy baǵ­darlama boıynsha qor jalpy kólemi 4,1 mıllıard teńge qarjyny iske qosyp, 655 jobany qarjylandyrdy. Osynyń nátı­jesinde aýyl adamdary 25 myń sıyr men 600-den astam buqa satyp alý múmkindigine ıe boldy. 2418 adamǵa jumys orny uıym­dastyryldy. Munyń syrtynda qor qarjylandyratyn «Jylyjaı», «Tabıǵı orta», «BUUDB-Se­meı», «Bıznes-О́ńirler», «Eginjaı», «Mal Azyq» atty baǵdarlamalar bar. Osylardyń barlyǵy negizinen aýyldaǵy adamdardyń turmys-tirshiligin túzetip, olardyń eńbek­pen qamtylýyna baǵyttalǵan. Máselen, aýyl halqyna qoldaǵy maldaryn azyqpen qamtamasyz etýge járdemdesetin «Mal Azyq» baǵdarlamasy arqyly ǵana 2010-2011 jyldary 500 mıllıon teńge shaǵyn nesıe bólingen edi. Ol qarjy túgeldeı ıgerildi. Sońǵy kezderi qor Islam damý banki sekildi birqatar halyqaralyq qarjy uıym­darymen sátti kelisimderge qol jetkizip, sonyń nátıjesinde aýyl turǵyndary úshin jeńildikti nesıe qarjylaryn tarta bastady. Halyqaralyq TUV International RUS kom­panııasy qor qyzmetin ISO 9001:2008 halyqaralyq sapa talabyna sáıkes dep taýyp, tıisti sertıfıkatpen atap ótti. 2010 jyldyń jeltoqsanynda qor aıasynda Polshanyń shaǵyn qarjylandyrý ortalyǵymen birlese otyryp, Shaǵyn nesıelendirý uıymdaryn qoldaý ortalyǵy quryl­ǵan bolatyn. Bul ortalyq atalǵan uıym­darda jumys isteıtin qyzmetkerlerdi oqytý arqyly jumystyń sapasyn kóterýde. «Eger mundaı ortalyq burynnan jumys istegen jaǵdaıda biz kóptegen proble­malardyń aldyn alǵan bolar edik. Máselen, qazir keıbir shaǵyn nesıelendirý uıymynda nesıelerdiń qaıtarymy óte joǵary bolsa, keıbirinde kóp tómen. Nege? Sebebi shaǵyn nesıelendirý uıymdarynyń birqatary qyz­metkerleriniń bilimi men biliktiliginiń tómendiginen ózderiniń ishki máselelerin durys retke keltire almaı otyr. Qazir biz olardy oqytyp, úıretý arqyly osy isti jolǵa qoıýdamyz», deıdi «Shaǵyn nesıelendirý uıymdaryn qoldaý ortalyǵy» JShS dırektory Mádına Baınıetova. Búginde «Aýyl sharýashylyǵyn qarjy­laı qoldaý qory» AQ-tyń nesıesin paıdalanyp, óz tirshiligin túzetip jatqandar elimizde myńdap sanalady. Sonyń biri Ońtústik Qazaqstan oblysy Túlkibas aýdany Azattyq eldi mekeniniń turǵyny Zahıda Koshakova 2009 jyly shaǵyn jylyjaı salýǵa nesıe alý týraly ótinishimen Aýyl sharýa­shylyǵyn qarjylaı qoldaý qoryna kelgen bolatyn. Qor mamandarynyń jan-jaqty saraptaýynan keıin Zahıda qordyń qaryz alýshylar tizimine qosylyp, qarajatqa qoly jetisimen iske kiristi. О́z úıiniń aldynda 4 shaǵyn jylyjaı salyp, qazir kók jýa, askók, salat japyraqtaryn ósirip, ónimdi Sol­tústik Qazaqstanǵa jóneltip otyr. Jy­ly­­jaıdyń arqasynda otbasy tabysy mo­laıyp, qolǵanattary – balalary men kelinderin de jumyspen qamtydy. Iаǵnı, bul jy­lyjaılar Koshakovtardyń otbasylyq bıznesine aınal­dy. Úlken uly kelinimen birge Kókshetaý qala­syndaǵy saýda ornynda sol­tústikqazaq­stan­dyqtarǵa sapaly ári ekolo­gııa­­lyq taza ónimdi satady. Al kishi uly taýardy jóneltip ári aǵasyna kókónisti jetkizip berip otrady. Kókónistiń 1 kılo­gramy­nyń ortasha baǵasy – 450 teńge, al kóterme baǵamen – 420-400 teńge. Negizgi tutyný­shy­lary Kókshetaý qalasyndaǵy kafe, meıramhana, ashanalar. Kásipkerdiń sózine qara­ǵan­da, jaz ýaqytynda kókónis baǵa­sy 350-370 teńgeden ótkizilse, qysqy mezgilde 550 teń­ge­den 1000 teńgege deıin sharyqtaıdy eken. Jylyjaıdan túsken paıdanyń arqa­synda Zahıda apaı qor aldyndaǵy bereshegin merziminen buryn ótep, bıyl «Sybaǵa» baǵdarlamasy boıynsha nesıe alyp, 20 bas iri qara men onyń qora-jaıyn salyp jańa belesti baǵyndyrýǵa kiristi. Ol kisiniń bul iste de mol tabysqa jetetinine senim zor. Sóıtip Zahıda sekildi kóptegen eńbekqor adamdar Qazaqstanda aýylda turyp ta jaqsy turmysqa jetýdiń joldary bar ekendigin aıqyn kórip otyr. Bul iste «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ memlekettiń qamqor qolyn árbir sharýaǵa, tipti úı turmysyndaǵy áıelge deıin jetkizýdiń senimdi quralyna aınalýda. Suńǵat ÁLIPBAI.