О́ndiristi óńirdegi jobalardyń órisi keń

Kómir tapshylyǵy joq

Úkimet basshysynyń óńirdegi jumys sapary Ekibastuz qa­la­synan bastaldy. Premer-Mı­nıstr «Eýroazıattyq ener­ge­tıkalyq korporasııa» AQ qu­ra­myna kiretin «Vostochnyı» kómir razrezin aralaý barysynda óńirdiń aldaǵy jylý maýsymyna daıyndyǵymen tanysty. Oblys ákiminiń birinshi orynbasary U.Jazylbek bıylǵy jeti aıdyń qortyndysy boıyn­sha kómir óndirý kóleminiń 3,5%-ke ós­kenin aıtty. Oblys qa­je­tine jum­salatyn kómir qory shama­men 120 myń tonnany quraı­dy. Qazir otyn bazalarynda ha­lyqqa arnalǵan 18 myń ton­na kómir bar. Kómir erkin sa­tylymda, tapshylyq baıqal­maıdy. Áleýmettik sala nysan­daryna 183,3 myń tonna kó­leminde qatty otyndy satyp alýǵa 1,376 mlrd teńge qara­jat qarastyrylǵan. Tutyný oryn­daryna 176 myń tonna jet­kizildi, bul jumys kestege sáıkes oryndalyp jatyr. «Eýro­azıattyq energetıkalyq kor­porasııa» AQ prezıdenti V.Grı­nenko elimizdegi energe­tıkalyq kómirdiń 20%-ke jýy­ǵy «Vostochnyı» kómir raz­reziniń úlesine tıesili ekenin jet­kizdi. B.Saǵyntaev óndiristik pro­ses­tiń tehnologııalyq je­lisimen tanysyp, elimizde teń­desi joq jańa ónerkásiptik nysandy – jylyna 10 mln m3 arshyma taý jynystary qýatymen sıkldy-tolassyz arshyma taý jynystary kesheni jobasyn iske qosty. «Bıyl 18 mln tonna qatty otyn óndirýdi kózdep otyrmyz, bul byltyrǵy kólemnen 1 mln tonnaǵa artyq. Kómir qazý ónimdiligi joǵary zamanaýı mashı­na­lar arqyly iske asyrylýda. О́n­diristi teh­nologııalyq jaraq­tan­dyrý deńgeıi jyl saıyn ar­typ ke­ledi, bul óndiriletin kómir sapasyn arttyrýǵa jáne eńbek qaýipsizdigi deńgeıin jaq­sartýǵa jol ashady», dedi V.Grı­nenko. Ekinshi kezeńniń qury­ly­syn aldaǵy birneshe jylda júrgizý josparlanyp otyr, qury­lystyń sońǵy úshinshi kezeńi jy­lyna 20 mln m3 jyldyq ónim­dilikke qol jetkizýmen 2027 jylǵa aýystyryldy. Is jú­zinde barlyq jumystardy otandyq merdiger uıymdar já­ne EEK qyzmetkerleri oryndady. Joba ekologııalyq taza tehnologııalardy engizýdi, basqarýdy avtomattandyrýdy keńeıtýdi, tabıǵı resýrstardy utymdy paıdalanýdy jáne tabıǵatty qorǵaý sharalarynyń tıimdiligin arttyrýdy kózdeıdi. О́z kezeginde «Ekibastuz MAES-1» JShS-niń bas dırektory M.Ábishev bıyl qýaty 325 MVt bolatyn №5 energetıkalyq blok iske qosylatynyn habarlady. Búginde 5 energetıkalyq blok pen jalpy qýattylyǵy 2105 MVt bolatyn 2 týrbına jań­­­­­ǵyr­­tyl­ǵan. 2024 jyly «Eki­­­­bas­­tuz MAES-1» barlyq 8 ener­­­­ge­­­­tıka­lyq blo­gyn jobalyq qýa­­tyna qospaq.

Úkimet basshysy «BNKA Enerd­jı» JShS-niń tehnı­kalyq múmkindigin baǵalap, kásip­­­orynnyń damý josparymen tanysty. Seriktestiktiń teh­n­­ıkalyq dırektory J.Ál­de­bergenov data-ortalyqta atqa­rylyp jatqan jumysty baıan­dady. Joba birneshe kezeń­de júzege asyrylýda. Alǵash­qy­sy 6 tamyzda jumysyn bas­tasa, qazir kompanııa 4 MVt elektr energııasyn tutynady. Jos­par boıynsha 20 qyrkúıekte qosylatyn kelesi kompanııada bul kórsetkish 11 MVt deıin art­paq. Odan keıingi beles 10 qarashada 18 MVt kórsetkishimen baǵyndyrylady. Jyl sońynda «BNKA Enerdjı» JShS 33 MVt tutynýdy josparlap otyr. Kompanııa maınıngtik fer­malarǵa hostıng qyzmetin usyný­men de aınalysady. Orta­lyqtyń osy óńirde ashylýyna elektr qýatynyń artylýy men ta­rıfiniń tómendigi, kásibı deń­­geıi joǵary mamandardyń bolýy sebep bolyp otyr. En­di iri maınıngtik fermalar men kompanııalar tartylsa, Pavlodar óńiri elimizdegi blok­cheın-tehnologııalardy qol­da­na­tyn aldyńǵy qatarly orta­lyqqa aınalmaq. Búginde quny 5,7 mlrd teńge turatyn orta­lyqta 16 adam jumys isteıdi. Jo­ba aıaqtalǵannan keıin 60-qa jýyq jumys orny qurylady. Toq­san saıyn mamandar Qy­taı­ǵa biliktilikti arttyrý úshin maınıng-jabdyqtar shyǵa­ry­latyn zaýytqa jiberiledi.

Sondaı-aq Premer-Mı­nıstr Ekibastuz qalasyndaǵy №36 orta mektepte jergilikti mek­tepterdiń qamqorshylar keńe­si, ata-analar komıteti ókil­derimen kezdesip, bilim júıe­sin damytýdyń máselelerin tal­qylady. Máselen, №18 mek­tep­tiń ókili A.Armangúl 1 synyp oqýshylaryn memlekettik tildegi oqytý materıaldarymen qamtamasyz etýdi kóterse, №17 mek­tep ókili S.Aqnurova aralas mek­tepterdiń jumysyn jetil­dirý jaıyn qozǵady. №35 mektep­ten V.Kolodıýk áleýmettik pedagog, mektep psıho­logy men ádiskerlerdiń jala­qysyn kóterý máseleleri týra­ly aıtty. Qatysýshylardyń suraq­taryna B.Saǵyntaev pen Bilim jáne ǵylym mınıstri E.Sa­ǵadıev jaýap berdi.

Sondaı-aq Premer-Mı­nıs­trge «Qazaqtelekom» AQ pen Hewlett-Packard kompanııasynyń birlesken jobasy, TMD-daǵy eń iri derekter ortalyǵynyń ınnovasııalyq qyzmeti tanys­tyryldy. Munda qarapaıym telefon baılanysynan bastap sıfrly televızııa men keń jolaqty ınternet naryǵyndaǵy sońǵy usynystarǵa deıin ár­túrli qyzmet usynylady. «De­­rek­terdi óńdeý ortalyǵy» ınno­vasııalyq jobasy 2013 jyly jumysyn bastaǵan bolatyn. Bul – Ortalyq Azııadaǵy Tier III sana­­tyndaǵy, ıaǵnı nysannyń jumysyn profılaktıkalyq jón­deý kezinde toqtatpaı júzege asyrýǵa múmkindik beretin senim­di ári alǵashqy joba. Ortalyqtyń jumysy týraly Gene­sis Mining kompanııasynyń jer­gilikti ókili Lýkas Pfaıf­fer aıtyp berdi.

Mamandar rezervi daıyndalýda

B.Saǵyntaev oblystyq tús­ti metallýrgııa kolledjinde ma­mandardyń daıyndyǵyn tek­serip, ındýstrııalandyrýdyń jańa modeline mamandardy daıyndaý jóninde jınalys ótkizdi. Pavlodar iri ındýstrııalyq ortalyq bolǵandyqtan, joǵary kásibı mamandarǵa erekshe muqtaj. Oblystyq bilim be­rý basqarmasynyń basshysy D.Bolathanulynyń aıtýynsha, 2017 jyldan bastap metallýrgııa mamandaryn daıyndaýǵa ar­nalǵan arnaıy baǵdarlama júzege asyrylýda. Mysaly, Alıýmınıı zaýyty bazasynda jaqsy nátıje kórsetip júrgen jumyskerler arasynan bolashaq basshylar daıyndalady. Premer-Mınıstr zerthana men oqý synyptaryn aralap, tehnıkalyq-óndiristik bazamen, stýdentter úıiniń tynys-tirshiligimen de tanysty.

Pavlodar oblysynyń áki­mi B.Baqaýovtyń aıtýynsha, kóp­salaly ındýstrııalyq keshen­de keleshekte 14 iri ınves­tı­sııalyq jobany iske asyrý jos­parlanǵan, bul 4 myńnan astam jańa jumys ornyn qurýǵa múm­kindik beredi. Oblystyń 45 kol­ledjinde 46 mamandyq boıyn­sha qosarly bilim berý júıe­si iske qosylǵan. Oblys­tyń kásiporyndarymen ynty­maq­tastyq týraly kelisimsharttarǵa qol qoıylyp jatyr.

Sondaı-aq Premer-Mı­nıstr oblystyq Oqýshylar saraıynda bilim berý salasyn sıfr­landyrý barysymen tanysty. Taqyryptyq kabınetterdi tekserý barysynda Oqýshylar sa­raıynyń dırektory A.Erýbaeva mekemeniń jumysy, ony teh­nıkalyq jaraqtandyrý jáne IT-synyptardyń múmkindikteri týraly aıtyp berdi. Sonymen qatar B.Saǵyntaev medısınalyq jedel járdem stansasyna bardy. О́ńirdegi densaýlyq saq­taý salasynyń sıfr­lan­dyrý barysymen tany­syp, jedel járdem brı­gada­lary­nyń jumysyn úılestirýge kómek­tesetin medısınalyq qu­ryl­ǵy­lar­dy qarady. Búginde medısı­na uıymyna 12 joba engi­zilgen. Onyń ishinde bas­qarý men jumys ornynyń avto­­mat­tandyrylǵan júıesi, elek­trondy me­dı­sı­nalyq karta, na­­vı­ga­sııalyq júıe, naýqasqa tezirek jetý úshin brıgadalardy barlaý, EKG-ny qashyqtan ótý syndy jańashyldyqtar bar. Arnaıy telemedısına men ın­teraktıvti oqý ortalyǵy jumys isteıdi. Mekeme segiz aı ishinde 177 myń shaqyrtýǵa shyqqan.

Bu­dan keıin B.Saǵyntaev ob­lys­tyń medısına salasy qyz­met­kerlerimen kórsetiletin qyz­mettiń sapasyn arttyrý jaıynda keńes ótkizdi. Ásirese dárimen qamtamasyz etý, onyń baǵasy men medısına ın­fraqurylymy jáne mamandar bi­liktiligi qyzý talqylandy, ana men bala densaýlyǵyn qor­ǵaý taqyrybyna kóńil bólindi. Aıtalyq, Pavlodar qalasynyń №5 emhanasynyń dárigeri A.Nızamýtdınova medısına qyz­metkerleriniń eńbekaqy máse­lesin kóterse, jedel járdem stan­sasynyń dárigeri A.Ermek trassalyq medısınalyq-qut­qarý pýnktileriniń jumysy týraly aıtty. Sırek kezdesetin aý­rýlar kezinde dári-dármek­termen qamtamasyz etý máse­lesin Pavlodar oblystyq kar­dıo ortalyǵynyń kardıology G.Muqanova qozǵady. Kezde­sýdiń qorytyndysy boıynsha B.Saǵyntaev Densaýlyq saqtaý mınıstri E.Birtanovqa jáne oblys ákimi B.Baqaýovqa medısına qyzmetkerleriniń biliktiligin joǵarylatý jáne usynylatyn medısınalyq qyzmetterdiń sapasyn arttyrý boıynsha birqatar sharalar keshenin ázirleýdi tapsyrdy.

Al «Atameken» kásipkerler palatasynyń óńirlik keńesiniń múshelerimen kezdesý barysynda oblysta bıznesti damytý, ınvestısııalar tartý jáne otandyq ónimder men qyzmetterdiń eksportqa baǵdarlanýyn jetil­dirý máseleleri qaraldy. Kásip­kerler ózekti máselelerdi qozǵap, óńirde bıznes júr­gizýge tosqaýyl bolatyn ákim­shilik kedergilerdi odan ári tómendetýge qatysty sharalar usyndy. Máselen, «Railways systems KZ» JShS bas dırektory A.Hachatýrıan qyzmetter men taýarlar aqysyn tóleý júıesin jetildirý máseleleri týraly aıtsa, «Forwoll Group» KT dırektorlar keńesiniń tóraǵasy V.Lıtýev arnaıy ekonomıkalyq aımaq aýmaǵynda salyq rejimin jetildirý týraly usynys bildirdi. «Qazenergokabel» AQ quryltaıshysy V.Bobrov ónerkásiptik kásiporyndarǵa qoldaý kórsetý sharalaryn keńeıtýdi surady. «Galıskoe» JShS aýyl sharýashylyǵy kásipornynyń dırektory A.Ka­sısyn veterınarlyq qaýip­sizdik máselelerin qozǵady. Eý­ropa qaıta qurý jáne damý ban­kiniń basshysy A.Preımanıs ın­vestısııalyq ahýaldy jaq­sartý úshin ShOB damytý mańyzdy ekenin atap ótti.

Farıda BYQAI,

«Egemen Qazaqstan»