Parlament Senatynda elimizdiń keıbir zańnamalyq aktilerine turǵyn úı qatynastary boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobasy qaraldy, dep habarlaıdy Senattyń baspasóz qyzmeti.
Parlament Senaty Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy Darıǵa Nazarbaeva kezdesýdi asha kelip, elimizde maqsatty turǵyn úı tólemderi tetikteri boıynsha alǵash ret áskerı qyzmetkerlerdi turǵyn úımen qamtamasyz etýdiń jańa úlgisi paıda bolǵanyn atap ótti.
Áskerı qyzmetkerler men olardyń otbasylaryn turǵyn úımen qamtamasyz etýdiń jańa tetikteri 2018 jylǵy 1 qańtardan bastap engizildi jáne áskerı qyzmetkerlerdiń eńbek etken jyldaryna qaramastan turǵyn úı tólemderin berýdi; áskerı qalashyqtarda, shekara zastavalarynda jáne basqa da jabyq nysandarda ornalasqan qyzmet úılerimen nemese jataqhanalarmen qamtamasyz etilgen áskerı qyzmetshilerge 50 paıyz turǵyn úı tólemderin berýdi; turǵyn úıge muqtaj bolyp tanylǵan áskerı qyzmetshilerge bosatylǵan kezde turǵyn úımen qamtamasyz etilmegen kezeńge turǵyn úı tólemderin berýdi kózdeıdi.
Qarjy mınıstrliginiń málimetteri boıynsha 2018 jyly respýblıkalyq bıýdjette áskerı qyzmetshiler men quqyq qorǵaý jáne arnaýly organdar qyzmetkerlerin turǵyn úımen qamtamasyz etýge 94 mıllıard teńge kózdelip otyr. 2019-2021 jyldarǵa 340 mıllıardtan astam teńge qarastyrylǵan.
Zańdy iske asyrǵan birinshi kezekte Turǵyn úı qurylysy jınaq bankiniń járdemimen Qarýly Kúshterdiń 37 myńnan astam áskerı qyzmetkerleri jeke esep-shot ashyp, 30 mıllıardtan astam teńge aýdaryldy.
Sonymen birge qorǵanys mınıstriniń orynbasary Talǵat Janjúmenov turǵyn úı zańnamasyna engizilgen jańalyqtardy qoldaný tájirıbesi ony odan ári jetildirýdi qajet etip otyrǵanyn aıtty.
Atap aıtqanda, turǵyn úı tólemderin esepteý ádisterin qaıta qaraý usynylyp otyr. Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes, turǵyn úı tólemderiniń kólemi áskerı qyzmetker qyzmet etip jatqan aımaqtaǵy turǵyn úıdi jalǵa alý qunyna baılanysty belgilenedi. Bul ádis áskerı qyzmetshini turǵyn úıge degen quqyqtaryn teńdeı iske asyrý múmkindigin bere almaıdy. Bul týraly Senattyń Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń músheleri bıylǵy qazan aıynda Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy kóshpeli otyrys barysynda aıtylǵan bolatyn.
Ulttyq ulannyń bas qolbasshysy Rýslan Jaqsylyqov qazirgi turǵyn úı tólemderin 11 975 áskerı qyzmetker alatyny týraly habardar etti. Degenmen, nesıelik qaryz 1 mlrd. 800 mln. teńgeni quraıdy, onyń ishinde 778 mln. teńge turǵyn úı tólemderi boıynsha; bir jolǵy turǵyn úı tólemderi men qaıtarymsyz jekeshelendirý quqyǵyna aqshalaı ótemaqylar boıynsha 1 mlrd. 19 mln. teńge bolyp otyr. Nesıe boıynsha ýaqytynda tólemeý aıyp pen penıaǵa ákelip soǵyp, turǵyn úı tólemaqysynyń kólemin qysqartýda.
Senatorlar bul máselege alańdaýshylyq bildirdi. Komıtet tóraǵasy D.Nazarbaeva Qarjy mınıstrligine bul máseleni pysyqtaýdy tapsyrdy. «Áńgime áskerı qyzmetkerlerdiń jaýyngerlik rýhy týraly bolyp otyr. Ony aıaqasty etýge bolmaıdy. Turǵyn úı máseleleriniń sheshilýi bizdiń komıtettiń nazarynda bolady», - dedi ol.