«Habar 24» arnasynyń bıylǵy telemaýsymynyń basty jańalyǵy - «Erekshe kózqaras» baǵdarlamasy. Alǵashqy habarynan-aq kóteretin taqyryby men sóıleıtin qonaǵynyń salmaǵymen kórermenniń nazaryn aýdardy. Baǵdarlama týraly jobanyń júrgizýshisi Zeıin Álipbekpen az-kem suhbattasqan edik.
– Búgingi kúni suhbat janryndaǵy telebaǵdarlamalar az emes. Al endi «Erekshe kózqarastyń» osy tektes ózge habarlardan ereksheligi nede?
– Ereksheligi – bolǵan oqıǵaǵa ózgeshe oı-pikirdiń aıtylatyndyǵynda. Elimizde, jalpy álemde bolyp jatqan jańalyqtar kóbine aqparattyq mazmunda ǵana aıtylyp, kórsetilip jatady. Taqyrypty jeke alyp, jan-jaqty taldaý jaǵy kemshindeý. Al, «Erekshe kózqaras» baǵdarlamasy – bedeldi sarapshylardy qatystyra otyryp, eń ózekti máselelerdi ashyq talqylaıtyn pikirtalas alańy. Munda másele san qyrynan saralanyp, túrli kózqarastyń aıtylýyna múmkindik beriledi. Qazir qoǵamǵa erekshe pikir aıtylatyn baǵdarlamalar qajet.
- Taqyrypty qalaı tańdaısyzdar?
Taqyryp aptanyń mańyzdy ýaqıǵasyna negizdeledi. Ony shyǵarmashylyq ujym bolyp tańdaımyz. Belgili-bir ýaqıǵany alyp, soǵan qatysty oı-pikirge kezek beremiz. Máselen, bizdiń alǵashqy habarymyz dollar baǵamynyń sharyqtaýyna arnaldy. Dál sol kúnderi shetel valıýtasy kúrt qymbattap ketken edi. Belgili ekonomısten dollardyń keleshegi jaıynda suradyq. Sol sekildi budan basqa sarapshylardyń jemqorlyq, jumyssyzdyq, dári-dármek baǵasy týraly da kózqarastaryn bildik. Jaqynda ǵana bir habarymyzdy muǵalimder mártebesine arnadyq.
- Stýdııaǵa keletin qonaqtar negizinen kimder? Sheneýniktermen ǵana shektelesizder me, álde...
- Sózińizdiń tórkinin túsindim. Baǵdarlamanyń basty erekshelikteriniń taǵy biri – dál osy suhbat berýshilerge qatysty. Atap aıtqanda, suhbat berýge qoǵam ókilderi kóbirek shaqyrylady. Ádette, máseleni tereńnen kóre biletinder de, jerine jetkize aıtatynar da solar. Al, baǵdarlamamyzdyń aty aıtyp turǵandaı, habarǵa negizinen belgili-bir máselege ózindik oı-pikiri bar qonaqty shaqyrýǵa tyrysamyz. Oqıǵa qaı salada bolsa, sol salanyń mamanyn sóıletýdi maqsat tutamyz. Bastysy – aıtary bolýy tıis. Sonda suhbat ta qyzyqty shyǵady.
- Qansha kúıip turǵan másele bolsa da suhbat kezinde sabyrly qalpyńyzdan asa bermeısiz. Sebebi nede?
- Ol – ras. Biz televızııa – tárbıe quraly ekendigin moıyndaýymyz jáne esten shyǵarmaýymyz kerek. Tárbıe quraly bolǵanda eshkim efırde otyryp alyp «Mynaý – durys, mynaý durys emes» dep aqyl aıtpaıdy. Efırden ótip jatqan dúnıe kórermendi ózi tárbıeleıdi. Iаǵnı, teledıdardan kórsetiletin habarlardyń qoǵamǵa tıgizer yqpaly úlken. Suhbat berip otyrǵan adamnyń sózin qaıta-qaıta bólip, suraqtarmen jaǵasynan alý – mentalıtetimizge de, mádenıetimizge de jat nárse. Qonaqty sózin tyńdaý úshin shaqyrdyń. Álbette, oıy shashyrap bara jatsa aıtylyp otyrǵan áńgimege qaqpaılap alyp kelesiń. Ońdy sóılep otyrsa sózin bólip ne kerek? Al, ótkir saýaldy sypaıy qoıýǵa da bolady.
- Jýrnalıstıkany áleýmettik jeli yǵystyryp barady degen pikirge kózqarasyńyz qandaı?
- Bul – múmkin emes nárse. Sebebi, ekeýi eki bólek dúnıe. Bir-birin eshýaqytta almastyra almaıdy. Árqaısysynyń óz orny bar.
- Tarqatyp aıtsańyz...
- Máselen, jýrnalıstıka naqty bir faktige negizdeledi. Jaýapkershilik bar. Taldaý bar. Al, mátininde qateler órip júretin áleýmettik jelide bul ólshemder bola bermeıdi. Sýrettep aıtar bolsaq, eldiń bári kólik júrgizgenmen barlyǵy birdeı rallıge qatysa almaıtyny sekildi, mátin jaza alǵannyń bári jýrnalıst bola almaıdy.
- Áńgimeńizge raqmet!
Áńgimelesken Gúlnur DOSBOL
«Habar 24» arnasynan ár juma saǵat 21:30-da «Erekshe kózqaras» baǵdarlamasyn tamashalańyzdar.