Tynymsyz tirshiliktiń kerýeni alǵa basyp barady. Júırik attaı júıtkigen ýaqytty ýysyńda ustap qalý múmkin emes. Biraq sol ýaqyttyń árbir sátin ádemi esteliktermen toltyrýǵa bolady. Ol úshin shirigen baı, shirengen bastyq bolý basty maqsat emes. Tek júregińniń túbinde meıirim degen uǵymnyń sáýlesi qylań berip jatsa bolǵany. Qazirgi qoǵamda qarttar men balalar úıiniń qaptap salynýy osy sezimniń joǵalyp bara jatqanyn kórsetetindeı. Qaraýsyz qalǵan qarttarǵa qamqor bolyp, týmasa da týysyndaı, jat bolsa da jaqynyndaı járdemdesip, kishilik pen kisiliktiń, mahabbat pen meıirimniń mekenine aınalǵan sharapatty «Sharapat» ortalyǵynyń tynys-tirshiligimen tanysyp qaıtqan bolatynbyz.
«Sharapat» dep atalǵan áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyǵy – bul tájirıbesi mol memlekettik mekeme, qarttar men múmkindigi shekteýli jandarǵa kútim boıynsha sapaly jáne keshendik qyzmet kórsetetin ortalyq. Bul jerde zeınet jasyna jetken, I jáne II toptaǵy múgedekter men udaıy basqa adamnyń kómegi men kútimine muqtaj jalǵyz basty jandar turady. Atalǵan mekeme 1989 jyldan bastap jumys isteıdi, al 2007 jyly Kóktal-1 turǵyn alabynda jańa ǵımaraty boı kótergen.
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev óziniń ár Joldaýynda, baǵdarlamalyq maqalalarynda únemi adamı kapıtaldy damytý kerektigin basa nazarǵa alyp, osy rette atqarylatyn jumystarǵa baǵdar berip otyrady. Bıylǵy Joldaýda da múmkindigi shekteýli tulǵalarǵa arnalǵan «kedergisiz orta» qalyptastyrýǵa zor mán berilýge tıis ekenin tilge tıek etti.
«Sharapat» ortalyǵy shaǵyn bolsa da shamasy jetkenshe eleýli eńbek atqaryp jatqanyn aıta ketken abzal. Mekeme qyzmetiniń basym baǵyty – osynda turatyn adamdardyń qajettiligin tolyq qamtamasyz etý, arnaýly áleýmettik qyzmettiń sapasyn únemi jaqsartý jáne qyzmet alýshylardyń áleýmettik beıimdelýin arttyrý. Munda tolyq nemese jartylaı qozǵalý jáne ózine qyzmet kórsetý qabiletinen aıyrylǵandardyń turaqty jáne ýaqytsha turýy úshin 400 oryn bar, sondaı-aq munda qıyn jaǵdaılarǵa tap bolǵan adamdar da turady.
«Sharapat» áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyǵynyń dırektory Kenjebolat Bápishev qarttardy qadirleý qazaqtyń qanyna sińgen qasıet ekenin alǵa tartty.
«Ádette biz qarttyq týraly oılanbaımyz. Bizge búginde turmys-tirshiliktiń mańyzdy jáne kúrdeli máselelerin sheshý barysynda oılanýǵa da ýaqyt jetpeıdi. Bala tárbıelep, olardyń qamyn oılap, bolashaǵymyzǵa qor jınaǵan bolamyz. О́kinishke qaraı erteń ózimizdiń jaǵdaıymyz qalaı bolary bir Allaǵa ǵana aıan! Bul balalar jaman tárbıe alyp ósti degen sóz emes. Búgingi jastar ata-anasynyń uıasynan ushyp ketip, basqa qalalarda turyp jatady, tipti basqa elge baryp, sol jaqta ómir súrgileri keledi. Aıta berseń, sebepter jetkilikti. Bireýler baspanasy joq bolǵandyqtan, qasyna ájesin ákelip turǵyza almaıdy, al ekinshisi ózi múgedek bola tura, áke-sheshesine qandaı qamqorshy bolmaq? Keıbireýler soǵystan keıin jaqyndaryn joǵaltyp, ýaqyt óte kele jeke basynyń máselesin sheshe almaǵandar. Bul ómirlik máseleniń sheshý joly bar ma? Jalǵyz qarttardyń ómirin qalaısha qýanysh pen ıgilikke toly qylamyz? Olardyń qamshynyń sabyndaı qalǵan ómirin este qalatyndaı jasaı alamyz ba? Mundaǵy adamdar da bolashaqta jaqyndarymen, týǵan-týystarymen birge bolamyz dep armandaǵan, biraq sol armandary oryndalmaǵan jandar. Olardyń ishinde balalary, nemereleri barlary da kezdesedi. Biraq olar úshin taǵdyr basqa ómir syılaǵan shyǵar. Bizdiń mekemeniń qyzmetkerleri qolynan kelgenshe osy adamdardyń ómirin jaqsartamyz dep atsalysýda, múgedekter men qarttar jalǵyzdyǵyn sezinbeı, bizdiń mekemede týǵan úıinde turǵandaı bolsyn dep aıanbaı eńbek etýde. Árıne, óz úıindeı bolmaıdy ǵoı, balasy men jaqyndarynyń ornyn kim toltyra alar?! Memleket osyndaı adamdarǵa qamqorlyq jasaý maqsatynda arnaýly áleýmettik qyzmet kórsetýdi qajet etetinderdiń ómir sapasyn jaqsartý úshin zańnamalyq-quqyqtyq bazaǵa ózgerister engizip otyrady», deıdi ol.
Baıaǵyda bir anadan qaı balańdy qatty jaqsy kóresiń? – dep surapty. Sonda ana: «Aýyrǵan balamdy – jazylǵansha jaqsy kóremin. Shyǵyp ketken balamdy – oralǵansha. Kishi balamdy – óskenshe jaqsy kóremin. Keýdemdegi júregim toqtaǵansha, bárin birdeı jaqsy kórip ótemin», degen eken. Ana balasyn qursaǵynan shyǵarsa da júreginen shyǵarmaıtyn jalǵyz jan. Biraq sol toǵyz aı kótergen adal adamnyń keıde bir aýyz sózin kótermeı qalatynymyz jasyryn emes.
Áńgimemizge qaıta oralsaq, áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyǵy dırektorynyń áleýmettik jumys jónindegi orynbasary Ardaq Beısenbaıqyzy búgingi tańda mekemede 338 adam baryn, onyń basym kópshiligi er adamdar ekenin tilge tıek etti.
«Onyń 57-si aıyna 55 myń teńge tólep, aqyly túrde qyzmet alady, 12 adam kúndizgi bólimde ıaǵnı tańerteń kelip keshke qaıtady. Ol kisiler negizinen alty aıǵa tirkeledi, eger ári qaraı jalǵastyrǵysy kelse, 1 jylǵa deıin sozdyra alady. Bul bólim bizde byltyrdan bastap qanatqaqty joba retinde iske qosylǵan bolatyn. Ol úshin aqy almaımyz, tegin. Osy bólimge kóbinese balalary jumysqa ketip, úıde qaraıtyn adamy joq qarttar keledi. Olar tańerteń kelip, basseınge túsedi, óziniń densaýlyǵyna qajetti emdik sharalardy qabyldaıdy. Bizdiń mekemeniń 3-qabaty ózimizdiń emhanamyz. Al qalǵan turǵyndar I, II toptaǵy múgedekter jáne zeınet jasyna jetken zeınetkerler. Osy ortalyqta jıyrma jylǵa jýyq turatyndar da bar. Biz olarǵa 7 negizgi baǵyt boıynsha áleýmettik qyzmet kórsetemiz. Onyń ishinde turmystyq qyzmet, medısınalyq, mádenı qyzmet, ekonomıkalyq, psıhologııalyq, eńbek qyzmeti jáne quqyqtyq qyzmet túrleri bar. Bizdiń mekeme 1989 jyldan beri «Qarttar úıi» dep ashylǵan. Biraq 2016 jyly Astana qalasy ákimdigi qaýlysynyń negizinde «qarttar úıi» degen sóz bolmas úshin ataýyn «Sharapat» áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyǵy dep ózgerttik. Sebebi qazaqta «qarttar úıi» degen sóz qulaqqa jaǵymsyz estiledi. Qazirgi tańda elimizde balalar ortalyǵy, jastar ortalyǵy sııaqty mekemeler kóp, sondaı maqsatta biz de ortalyqtyń atyn aýystyrǵan bolatynbyz», deıdi A.Beısenbaıqyzy.
Atalǵan mekemede 2015 jyldan beri áleýmettik qyzmet alyp kele jatqan Álimbaı Satybaldıev ortalyqta barlyq jaǵdaı jasalǵanyn tilge tıek etip, óziniń razylyǵyn bildirdi.
«Osyndaı qarttarǵa jaǵdaı jasap otyrǵan Elbasymyz N.Á.Nazarbaevqa, ortalyq qyzmetkerlerine alǵys aıtamyz. Bizdiń jaqsy kóńilde júrgenimiz ujymnyń talmas eńbegi dep bilemiz», deıdi ol.
Raýan QAIDAR,
«Egemen Qazaqstan»