Áriptestik taǵy bir beleske kóterildi

Búgin Petropavlda Qazaqstan men Reseıdiń óńiraralyq ynty­maq­tas­tyǵy­nyń XV forýmy ótedi. Eki el Pre­zı­denti qaty­sa­­­tyn forým Qazaq­stan men Reseı­­diń týrızmin damytýdaǵy jańa tásil­der men úrdisterdi talqylamaq.

Mine, osynaý eleýli oqıǵa qar­sańynda Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Altaı Kólginov bastaǵan resmı delegasııa Reseı Federasııasynyń Samara oblysynda bolyp qaıtty. Samara gýbernatory Dmıtrıı Azarov­pen arada ótken iskerlik kezdesýde óńiraralyq yntymaqtastyq taǵy bir beleske kóterildi deýge bolady.

– Eki el arasyndaǵy óńiraralyq árip­tes­tiktiń negizi bizdiń mem­leket bas­shy­larynyń eń joǵar­ǵy dárejeli kez­desý­lerinde qa­lanyp, jyl ótken saıyn da­myp keledi. Nursultan Ábish­uly Nazar­baev Qazaqstan úshin Reseı Federa­sııa­sy – tatý kórshi, eń bas­ty st­­ra­­te­gııalyq áriptes eken­digin ár­­da­ıym aıtyp keledi. Bizdiń ara­myz­­daǵy dos­tyqtyń tamyry talaı ǵ­asyr­ǵa ketedi, dedi óz sózinde Altaı Kólginov.

О́tken jyly Batys Qazaq­stan obly­sy men Reseı Federasııa­sy­nyń óńir­leri arasynda 600 mln AQSh dol­larynan artyq taýar aınaly­my bolypty. Bıyl­ǵy 8 aıda syrt­qy saýda aınalymy 420 mln dol­larǵa jetip, 15,8%-ǵa ós­ken. Altaı Kólginov­tiń aıtýynsha, óńir­­diń ekonomı­ka­lyq, ınvestısııalyq já­ne týrıstik áleýeti óte zor. Máselen, Batys Qazaq­­stan oblysynda búginde shetel fır­malarynyń 86 fılıaly jáne halyq­aralyq ınvestorlarmen birlese qurylǵan 238 bi­rikken kásiporyn qyzmet etip jatyr. Árıne bul áriptestiktiń deni – reseılik ınvestorlarǵa tıesili. 

– Memleket basshysy el­de kólik-logıs­­tıkalyq ınfra­qurylymdy damy­týǵa erekshe kóńil bólip otyr. Sonyń ishin­de Batys Qazaqstan obly­synyń is­ker­­­lik belsendiligin arttyrý úshin áýe­jaı ǵı­maraty jańar­ty­lady. Qazirdiń ózin­de Oral­dan Qazaqstannyń ózge óńir­leri­­ne jáne shetelge tikeleı áýe reısteri ashyl­dy. Sonyń ishin­de oral­dyqtar Más­keý men Frank­fýrt qalalaryna tike ushyp bara alady. Taıaý arada Oral – Saratov avtojolynyń qury­lysy aıaq­­ta­la­­dy. Bul jol shek­ara tusynda 8 jola­q­ty avto­banǵa aınalmaq. Reseıdiń ońtús­­tik óńirlerine shyǵatyn jol qu­ry­ly­sy da jalǵasýda. 2019 jyly Samara shekarasynda 8 jolaq­ty jol qury­lysyn salý jos­parlanyp otyr. Sondaı-aq Orynbor oblysymen ara­daǵy kúrejolǵa kúrdeli jóndeý bas­talady, – deıdi Altaı Kólginov eki el arasyndaǵy iskerlik qarym-qatynas­ty odan ári damytý týraly aıta kelip.

Qazaqstan men Reseıdiń óńir­ara­lyq yntymaqtastyǵynyń XV forý­my týrızm taqyrybyna arnalatynyn joǵaryda aıtqan edik. Batys Qazaqstan oblysynyń basshysy da Samaramen arada týrızm salasyn damytý týraly usynys kóterdi. Ákimniń aıtýynsha, bolashaqta Oral men Samara arasynda tikeleı áýe qatynasy ashylýy múmkin. Árıne Oral men Sama­ra­nyń aralyǵy 260-aq shaqyrym. Biraq ár mınýtyn tıimdi paıdalanyp, shekara beketinde altyn ýaqytyn sarp etkisi kelmeıtinderge bul da bir oń múmkindik.

Eki el arasyndaǵy yqtımal árip­tes­tiktiń taǵy bir salasy – balalar men jasóspirimder týrızmin damytý. Bul baǵyt­ta Batys Qazaqstan oblysynan úırener nárse kóp. TMD el­deri arasynda Batys Qazaq­stan ob­lys­tyq balalar men jasóspi­rimder týrızmi ortalyǵy úzdik úshtikke enip, «IýNESKO klýby» degen ataq alǵan. 1960 jyly qurylǵan orta­lyqtyń búginde 16 bólimshesi bar. Qazirdiń ózin­de Reseıdiń 14 aımaǵy­men iskerlik baı­lanys ornatqan orta­lyq jumysyna samaralyqtar da qyzyǵý­shylyq tanytyp otyr. 

О́z kezeginde Samara oblysy­nyń gýber­natory Dmıtrıı Azarov óńirler arasynda qa­lyp­­tasqan ekijaqty paıdaly árip­­testik týraly aıtyp ótti. My­saly eki oblys­tyń birqatar kásiporny qoıan-qol­tyq qyzmet etip keledi. Oral mehanıkalyq zaýytynda ja­salǵan ıindi bilikter sa­maralyq «Elektrosıla» kásip­­­­or­­ny­nyń qajetine jarap tur. Qazaqstandyq keme ja­saý ón­­­­dirisiniń flagmany «Gıdroprıbor» ǴZI AQ «Samteh­noneft» ǵylymı-óndi­ristik kásip­ornymen kelissóz júrgizýde. Onyń nátıjesinde munaı qubyr­laryn tazartý tehnologııa­syn damytý, hımııalyq reagent qoldana otyryp munaı ón­di­risin arttyrý baǵytynda or­taq jobalar ómirge kelip qalýy múmkin. Budan basqa azyq-túlik, jeńil ónerkásip jáne basqa salalarda áriptestik ornatqan kompanııalar kóp.

Batysqazaqstandyq delega­sııa­nyń Samaraǵa sapary barysynda eki oblys kásipkerleriniń múmkin­digin ashyp kórsetetin keleli kezdesý, tusaýkeser ótti. Kezdesý nátıjesinde óńirler arasynda saýda-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq, áleýmettik jáne mádenı-gýmanıtarlyq salada áriptestik týraly ekijaqty kelisimderge qol qoıyldy. 

Qazbek QUTTYMURATULY,

«Egemen Qazaqstan»

Oral – Samara – Oral