Osydan týra 27 jyl buryn, ıaǵnı 1991 jyldyń 1 jeltoqsanynda táýelsiz Qazaqstan halqy óziniń Tuńǵysh Prezıdentin saılap, jańa ómirge qadam basty. Sol sebepti bul kúnniń halqymyz úshin máni men mańyzy óte zor. Tipti 1 jeltoqsandy azattyqtyń araıly tańyn atyrǵan kún desek te qatelese qoımaspyz. Sondyqtan eldik pen erkindiktiń sımvoly sanalatyn Tuńǵysh Prezıdentimiz saılanǵan kúnniń jalpyulttyq merekege aınalýy zańdy qubylys.
Jalpy, qazirgideı jahandy turaqsyzdyqtyń jalyny sharpyǵan shaqta ótkennen ónege ala otyryp, shattyqqa kenelýdi úlken baqyt dep esepteımin. Sebebi búginde merekeleý turmaq, erteńgi kúnge degen úmitinen kúdigi basym elder men halyqtar bar. Osy turǵydan kelgende, Elbasynyń eldik múdde jolyndaǵy erlik isterin nasıhattap, keler urpaqqa dáripteýdiń bereri mol. О́ıtkeni eshbir ásireleýsiz, Memleket basshysynyń elge sińirgen eseli eńbeginiń aýqymy óte keń. Ony túsinip, túısiný úshin egemendigimizdiń eleń-alań shaǵynan, tipti alǵashqy kúninen bastap búginge deıingi júrip ótken jolymyzdy oı súzgisinen bir ótkizip alǵannyń da artyqtyǵy joq.
Qazir biz Qazaqstandy qaryshtap damyǵan, álemge ámirin júrgizip otyrǵan alpaýyt elderdiń ózi sanasatyn, solarmen terezesi teń jaǵdaıda pikirlesip, óz sózin erkin aıta alatyn, óziniń damý baǵyty men júrer jolyn naqtylap, sodan jańylmaı alǵa qadam basyp kele jatqan memleket dep aýyz toltyryp aıtamyz. Al osyndaı bıikke biz qalaı kóterildik? Búgingi deńgeıge jetý úshin Qazaqstan qandaı kedergilerdi eńserip, qandaı joldan ótti?
Ol úshin aldymen Qazaqstan táýelsizdigin alǵan sátte qandaı edi degen saýalǵa jaýap izdegen jón shyǵar. Bizdiń derbes el atanyp, enshimizdi alyp shyqqan kezde eńsemizdi tikteý turmaq, irgemizdi bekitetindeı de shamamyz bolmaǵany belgili. Dál sol kezde álem Qazaqstandy ekonomıkasyna qan júgirtip turǵan kúre tamyrlardyń bári shetinen úzilip, ábden turalaǵan, bolashaǵy bulyńǵyr, shıkizatqa baı bolǵanymen, ne jóndi kásiporny joq, barynyń ózi qańyrap bos qalǵan, sonyń saldarynan jumyssyzdyq jaılaǵan el retinde tanydy. Sóıte tura, bári bizden úreılenip, úrke qaraǵany da jasyryn emes. О́ıtkeni ol kezde Qazaqstannyń qolynda Keńes Odaǵynan mura bolyp qalǵan ýyn shashqan ajdahadaı qabyldanatyn jappaı qyryp-joıý qarýy men ıadrolyq synaq alańy bar edi. Halqyn ádiletti, erkin, zaıyrly ári demokratııalyq jolmen damyǵan, aınalasyn úrkitip emes, óziniń tereń ǵylym-bilimimen baýrap alatyn qoǵamǵa jetelegen Elbasy osy qarýdan bas tartyp, Semeı synaq polıgonyn japty. Bul – Memleket basshysynyń búgingi jetistik jolyndaǵy eń basty ári asa mańyzdy qadamdarynyń biri ekeni sózsiz.
Memleket bolǵan soń onyń shekarasy, sol shekarany kúzetetin aıbyndy áskeri bolady. Biz táýelsizdik alǵan shaqta bul másele, ásirese shekara daýy uzaq jyldarǵa jalǵasatyn kelissózder men kezdesýlerdi qajet etip turdy. О́ıtkeni biz kóleńkesiniń ózinen álem yǵatyn alyp memleketter – Reseı men Qytaıdyń ortasynda ornalasqan elmiz. Soǵan qaramastan Elbasymyz ár iste aqylǵa salyp, parasatpen paıymdap, ata-babamyzdan mıras bolǵan ulan-baıtaq jerimizdi saqtap, atalǵan eki elmen jáne ońtústiktegi kórshi memlekettermen shekara máselesin sheship, shegendep, irgemizdi birjola tas-túıin etip bekitip aldy. Tipti talaı jyldan beri sheshimin tappaı kele jatqan Kaspıı teńiziniń quqyqtyq mártebesiniń rettelip, arnaıy Konvensııaǵa qol qoıylýynyń ózi Qazaqstan Prezıdentiniń uıytqysymen júzege asyrylǵan is ekeni daýsyz. Muny Elbasymyzdyń eldik jolyndaǵy kezekti mańyzdy qadamy dep qabyldaımyz.
Taǵy bir erekshe atap ótýdi qajet etetin dúnıe – Qazaqstan halqy Assambleıasy. Álemde balamasy joq bul ınstıtýtty búginde dúnıe júzi moıyndaıdy. Tipti búkil álemdi qamtıtyn osyndaı qurylymnyń qajet ekeni de talaı márte aıtyldy. О́ıtkeni ultaralyq qaqtyǵys dál qazirgi shaqta eń ózekti ári ýshyqqan daý-damaıdyń biri sanalyp otyr. Sondyqtan Elbasymyz táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda-aq bul máseleni birjaqty etip, elimizde turatyn 130-dan astam ult ókilderin ortaq maqsatqa uıystyratyn atalǵan Assambleıany qurdy. Sol arqyly birlik pen berekeniń negizin qalap, Qazaqstannyń beıbitshiliktiń altyn besigi retinde tanylýyna jol ashty. Bul Nursultan Nazarbaevtyń órleý jolyndaǵy taǵy bir strategııalyq qadamy boldy.
Elbasynyń dál osyndaı asa mańyzdy bastamalary elimizdi alǵa jetelep, álemniń Qazaqstanǵa degen senimin kúsheıtti. Bul óz kezeginde alpaýyt memleketter men iri kompanııalardyń bizdiń elge ınvestısııa salýyna tikeleı muryndyq boldy. Sonyń arqasynda Qazaqstan alǵa qoıǵan maqsattaryna júıeli túrde qol jetkizip, ekonomıkasyn ǵana emes, saıası jáne rýhanı áleýetin de aıtarlyqtaı arttyrdy. Nátıjesinde Elbasy azattyǵymyzdyń sımvoly ǵana emes, aıbary men aıbyny, ajary men aınasyndaı bolǵan ásem de sulý Astanany saldy. Álemniń eń ozyq ýnıversıtetterine jas qazaqstandyqtardy jiberip, sapaly bilim alýyna jaǵdaı jasady jáne sondaı oqý oryndarynyń óz elimizde de ashylýyna múmkindik týǵyzdy. Sol sııaqty medısına, mádenıet, sport, ónerkásip, aýyl sharýashylyǵy, bıznes jáne taǵy basqa da salalarda úlken jetistikterge qol jetkizip, bıik belesterdi baǵyndyrdyq.
Osylaısha Memleket basshysynyń eren eńbeginiń arqasynda Qazaqstan álemdik qaýymdastyqtyń tolyqqandy múshesi bolyp qana qoımaı, halyqaralyq kún tártibinde turǵan ózekti máselelerge qatysty óz pikirin erkin bildiretin, kúrmeýi qıyn túıtkilderdiń ońtaıly sheshilýine tikeleı yqpal etetin, básekege qabiletti, damyǵan elge aınaldy. Oǵan Qazaqstannyń Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymy men Islam Yntymaqtastyǵy Uıymyna jemisti tóraǵalyq etýi aıqyn dálel. Azııadaǵy ózara yqpaldastyq jáne senim sharalary keńesin, EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesin, Dinder kóshbasshylarynyń sezderin jáne Qysqy Ýnıversıada oıyndaryn sátti ótkizýimiz de Elbasymyzdyń táýelsizdigimizdiń tuǵyryn bıiktetý jolyndaǵy tabandylyǵy men qajyr-qaıratynyń jemisi. Memleket basshysynyń bastamasymen Sırııa boıynsha Astana prosesiniń ótýi de Qazaqstandy beıbitsúıgishtigimen qatar bitimgershilik qyrynan da tanyta tústi.
Sonymen birge búginde Qazaqstan álemge qarjy jáne ınnovasııalyq ortalyq retinde de tanylyp keledi. Oǵan «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy men Astana Hub startaptar tehnoparkiniń ashylýy dálel.
Biz bul jetistikterge Elbasy saıasatynyń arqasynda nebári 27 jyldyń ishinde qol jetkizdik. Endi aldymyzda jańa maqsattar men mindetter tur. Onyń eń bastysy, álemniń damyǵan 30 memleketiniń qataryna qosylý. Elbasy osy joldaǵy basym baǵyttarymyzdy da aıqyndap, Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýyn bastap berdi. Sonyń arqasynda elimizdiń ekonomıkalyq, saıası, áleýmettik jáne rýhanı jańǵyrýy qolǵa alynyp, júıeli jumystar júrgizilýde. Ulttyq qundylyqtarymyzǵa erekshe mán berilip, «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy júzege asyryla bastady. Munyń barlyǵy búgingi jahandaný jaǵdaıyndaǵy jańa syn-qaterlerge berilgen laıyqty jaýap.
Minekı, Qazaqstan Memleket basshysynyń dana saıasatymen osyndaı orasan zor bıikterdi baǵyndyrdy. Sondyqtan Tuńǵysh Prezıdent kúnin Elbasymyzdyń memlekettigimizdi qalyptastyryp, táýelsizdigimizdi nyǵaıtý jolyndaǵy eren eńbegine kórsetilgen erekshe qurmet dep qabyldaýymyz kerek. Al Elbasyna qurmet – táýelsizdigimizge jasalǵan qurmet.
Sondaı-aq atalǵan mereke Elbasy saıasatynyń negizindegi birlik, turaqtylyq, básekege qabilettilik sııaqty qundylyqtardy dáripteýge múmkindik beredi. Sol sebepti bul kúndi eldiń birligin bekitip, ortaq maqsattarǵa uıystyratyn, halyqty Elbasy saıasatyn júzege asyrýǵa jumyldyratyn jáne táýelsizdigimiz ben memlekettigimizdi nyǵaıta túsetin ıdeologııalyq mańyzǵa ıe jalpyulttyq mereke dep aıtýǵa tolyq negiz bar.
Máýlen ÁShIMBAEV,
«Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary