Semeıdegi Muhtar Áýezov atyndaǵy pedagogıkalyq kolledjde kórnekti túrkitanýshy, polıglot, túrki tilderiniń bilgir mamany Ámir Nájiptiń 120 jyldyǵyna oraı ataýly kabınet ashylyp, eskertkish taqta ornatyldy.
Eskertkish taqtanyń ashylý saltanatyna Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli, Ámir Nájiptiń Máskeýden arnaıy kelgen qyzy Elmıra Ámirqyzy, alashtanýshy ǵalym Tursyn Jurtbaı, tarıhshy Muhtarbek Kárimov, aqyn Tynyshtyqbek Ábdikákimuly jáne kolledj dırektory Shaǵangúl Janaeva jáne taǵy basqalar qatysty. Eskertkish taqtanyń ashylý rásiminen keıin oqý ornynda Ámir Nájip atyndaǵy ataýly kabınet ashylyp, ǵalymnyń 4 tomdyǵynyń tusaýy kesildi. «Ámir Nájip osynda Muhtar Áýezov, Qanysh Sátbaev, basqa da alash qaıratkerlerimen birge oqyǵan. Álıhan Bókeıhanov sııaqty alash serkelerimen aralasqan. Túrkologııanyń eń iri tulǵalarymen qoıan-qoltyq qyzmet atqarǵan. О́zbekstanda, Qaraqalpaqstanda, Buqara jerinde ǵylymnyń damýyna ólsheýsiz úles qosqan. Máskeýde turyp túrkologııanyń qanat jaıýyna úlken qozǵaýshy kúsh bolǵan. «Biz qazir túrkologııany aıtqanda Radlovty, Samoılovty, Baskakovtardy aıtamyz. Sondaı iri deńgeıdegi tulǵa búgin óziniń Otanymen, týǵan jerimen, bilim alǵan ordasymen qaýyshyp otyr. Bul – úlken oqıǵa. Biz Ámir Nájip esimimen qalaı tanystyq? Qazaqtyń úlken túrkolog ǵalymy Ábdýálı Qaıdarov aǵamyzǵa kezinde qolyndaǵy qoljazbalaryn berip turyp: «Meniń denem Máskeýde qalǵanymen, rýhym, júregim qazaq jerinde. Túrki tarıhyna qatysty qoljazbalardyń kópshiligi qazaq jerinde dúnıege kelgen. Osylardyń kópshiligi qazaq dalasynda jazylǵan. Munyń tikeleı muragerleri sizdersizder. Sondyqtan meniń qoljazbama, meniń murama sizder ıe bolyńyzdar. Osyny sizderge amanattaımyn», degen eken. Osy jumysty qolǵa alýdy Ábdýálı Qaıdar aǵamyz Elbasy bastamasymen, tórt memlekettiń uıytqy bolýymen ashylǵan Halyqaralyq Túrki akademııasyna amanattaǵan edi. Aqyldasa kele qoljazbany kitap retinde shyǵarý týraly sheshim qabyldap, shákirtterin shaqyryp, osy tórt tomdyqty ázirlep shyqtyq», – dedi kitaptyń tusaýkeserinde sóz alǵan D.Qydyráli.
Shara aıasynda Túrki akademııasy atynan Ámir Nájipke qatysty sýretter men qujattar, ártúrli kitaptar tapsyryldy. Tusaýkeser sońynda akademııa prezıdenti D.Qydyráli Elmıra Ámir- qyzyna qurmet kórsetip, kamzol kıgizdi.
Aıtýly oqıǵaǵa oraı Máskeýden arnaıy kelgen ǵalymnyń qyzy Elmıra Nájip tolqynysyn jasyra almady. «Ákem osy oqý ornynda bilim aldy. Alǵashqy eńbek jolyn jasady. Búgingi oqıǵa men úshin óte mańyzdy. Túrki akademııasyna, onyń prezıdentine erekshe alǵys aıtqym keledi. Osy azamattardyń arqasynda ákem jaıly bilmegen tyń derektermen tanysyp jatyrmyn», dedi ol.
Alashtanýshy ǵalym Tursyn Jurtbaı Ámir Nájipti eki ret kórgenin eske alyp: «Búgin Semeıdiń oqý óńirinde, oılaý sanasynda biz umytyp ketken nemese umytýǵa aınalǵan bir oı qaıtyp oraldy. Bul tórt qundy eńbek ǵalymnyń úlken armany boldy. Sol arman mine oryndaldy», dedi.
Túrkolog ǵalymnyń týǵan jeri Úrjar aýdanynyń atynan sóz alǵan aqyn Qusmilııa Nurqasym: «Táýelsizdik alǵanymyzǵa 30 jyl boldy. Túrkologııaǵa endi bet buryp jatqan jaıymyz bar. Al Ámir aǵalarymyz muny baıaǵyda-aq zerttegen. Qadaý-qadaý ulylarymyzdy endi tanyp-bilip jatyrmyz. Qarańyzshy. Qanshama ýaqyt ótti. Tórt tomdyq eńbektiń jaryq kórýi, tulǵa esiminiń týǵan jerine qaıta oralýy – ǵajaıyp, úlken jumys», dep tebirendi.
Kolledj dırektory Shaǵangúl Janaeva oqý ornyn dańqty túlegimen qaýyshtyrǵany úshin, Ámir Nájiptiń amanatyn oryndaǵany úshin Halyqaralyq Túrki akademııasynyń basshylyǵyna alǵysyn jetkizdi. «Búginde tulǵanyń túrki álemine jasap ketken eren eńbegi aqtalyp otyr. Osy oqý ornyna taǵy bir uly esim qosyldy», dedi ol.
Jıynda Ámir Nájiptiń Muhtar Áýezovpen birge osy oqý ornynda oqyǵandyǵy jáne Semeıde «Iаrysh» fýtbol komandasynda birge oınaǵandyǵy týraly da aıtyldy.
Raýshan NUǴMANBEK,
«Egemen Qazaqstan»
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Abaı aýdany