Táýelsizdik alǵan sátten bastap Qazaqstan etnıkalyq qazaqtardyń elge erikti túrde oralýyn yntalandyrý saıasatyn júrgizedi.
1991 jyldan bastap 303 myń otbasy nemese 1 mln 40 myń etnıkalyq qazaq tarıhı otanyna oraldy jáne oralman mártebesin aldy, bul el halqynyń 6% - yn quraıdy. Osynyń arqasynda kóshi-qonnyń teris saldosynyń deńgeıin tómendetip, demografııalyq ósimge qol jetkizildi. Olardyń kópshiligi qazaqstandyq azamattyqty alyp, basqa azamattarmen teńdeı elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna qomaqty úles qosyp keledi.
Qazaqstanda etnıkalyq repatrıanttardyń beıimdelýi men kirigýi úshin barynsha qolaıly jaǵdaılar jasalǵan. Sonymen, oralman mártebesin alǵandarǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyǵyn jeńildetilgen tártippen alýǵa quqyǵy bar (qalǵan sheteldikter Qazaqstanda keminde 5 jyl turýy qajet).
Sonymen qatar, oralman mártebesi ony alǵan kúnnen bastap bir jyl ótken soń toqtatylady. Oralman mártebesin uzartý oralman mártebesi toqtatylǵan kúnnen bastap úsh aıdan aspaıtyn merzimge ótinish bergen kezde jeńildetilgen tártippen azamattyq alý maqsattary úshin ǵana kózdeledi.
Biraq, búgingi tańda oralmandar usynylǵan ýaqyt ishinde jeńildetilgen tártippen qazaqstandyq azamattyǵyn almaǵan, kórsetilgen jaǵdaıdyń týyndaý sebepterine qaramastan, mundaı múmkindikten aıyrylady. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligine osy máseleni sheshýge kómek kórsetý boıynsha kóptegen ótinishter kelip túsýde.
Osyǵan baılanysty, aǵymdaǵy jyldyń 16 naýryzynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti - Elbasy Nursultan Nazarbaev oralmandar mártebesin jeńildetilgen tártippen 2019 jyldyń 31 jeltoqsanyna deıin uzartý týraly sheshim qabyldady.
Osylaısha, mártebesi keshiktirilgen oralmandar ony uzartý jáne qazaqstandyq azamattyǵyn alý úshin ishki ister organdaryna qujattardy ońaılatylǵan tártippen berý úshin jergilikti atqarýshy organdarǵa júgine alady.