«Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» júzege asyryp jatqan «Yrys» baǵdarlamasy boıynsha sútti mal sharýashylyǵymen aınalysatyn sharýa qojalyqtaryna beriletin qarajat kólemi 155 mln teńgege ósti.
Osynsha qarajatqa qol jetkizgen sút fermalary mal basyn keminde 100 basqa deıin kóbeıtip, túrli tehnıka, janar-jaǵarmaı, jemshóp satyp ala alady. Sharýashylyq bazasyn keńeıtýge de múmkindik týatyny sózsiz. Nesıe merziminiń birshama uzarǵanyn eskersek, kapıtaldy aınaldyryp, tabysyn eseleýge de jol ashylmaq.
– Biz buǵan deıingi jumystardy saralaı kele, «Yrys» baǵdarlamasy boıynsha nesıe berý sharttaryn ózgertý kerek dep sheshtik. Áleýetti qaryz alýshy ala alatyn soma 85 mıllıonnan 155 mıllıon teńgege deıin kóterildi. Buryn nesıe 10 jylǵa berilse, endi 12 jylǵa deıin uzartyldy. Mal, tehnıka men jabdyqty satyp alý boıynsha jyldyq paıyzdyq mólsherleme – 16%-ǵa teń, onyń 10%-yn memleket sýbsıdııalaıtynyn da aıta ketý kerek, – deıdi «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ nesıe departamentiniń dırektory Gerrard Baal.
Taǵy bir aıta keterligi, «Yrys» baǵdarlamasynyń kepildikpen qamtý talaptary ózgerdi. Buryn nesıe alýǵa nıetti sharýalar kepildikke jyljymaly nemese jyljymaıtyn múlik qoıý úshin ájeptáýir álekke túsetin. Sharýashylyǵy endi eńse tikteı bastaǵan kezde bul ońaıǵa túspeıtini túsinikti. Jańa talap boıynsha nesıege kepildiktiń basym bóligi retinde sol qarjyǵa satyp alynǵan maldy, tehnıkany, túrli qural-jabdyqtardy qoıýǵa bolady eken. Máselen, nesıeniń
25%-na sharýa qolynda bar jyljymaıtyn múlikti usynady. Qalǵan 75 %-y satyp alatyn múlik pen maldyń esebinen qoıylady.
«Yrys» baǵdarlamasy boıynsha osyǵan deıin bas-aıaǵy 114 otbasylyq taýarly sút fermasyn qurýǵa jáne keńeıtýge 4,4 mıllıard teńge qarajat berilipti.
Qor «Sybaǵa» baǵdarlamasy boıynsha nesıe beretinin de aıta keteıik. Bıylǵy qańtar aıynda ǵana 1,2 myń bas iri qara men 3,2 myń bas usaq mal satyp alýǵa jalpy somasy 1,3 mlrd teńgeni quraıtyn 42 nesıe bólindi. Al ótken jyly 15,6 mlrd teńge nesıe 23,8 myń bas asyl tuqymdy iri qara men 75,4 myń bas usaq mal satyp alýǵa jumsalǵan. «Sybaǵa» boıynsha beriletin eń kólemdi nesıe kólemi – 70 mıllıon teńge. Sharýalar osynsha somany 15 jyl merzimge jylyna 4%-dyq mólsherlememen alady.
2018 jyldyń ekonomıkalyq esebine júginsek, aýyl sharýashylyǵyndaǵy ónim kólemi aldyńǵy jylmen salystyrǵanda
3,4%-ǵa ósipti. Ásirese mal sharýashylyǵyndaǵy ósim qarqyny birshama joǵary –
3,9 paıyz. Úkimet agrarlyq sektordy damytýǵa basymdyq berip, sharýalardy túrli nesıeleý uıymdary arqyly qoldaýǵa, olardyń qarjydan qaǵajý kórmeýine múddeli ekenin kórsetip otyr.
Arnur ASQAR,
«Egemen Qazaqstan»