Is-sharaǵa Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń, oblys ákimdiginiń, «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ ókilderi, aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler, salalyq assosıasııalar men kásipodaq jetekshileri qatysty.
Oblys ákimdikteri aýyl sharýashylyǵy basqarmalarynyń aldyn-ala málimetteri boıynsha, 2019 jyly aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn 22,3 mln ga jerge ornalastyrý josparlanýda, bul ótken jylǵydan 1,3% artyq. Qazirgi ýaqytta egistik jerlerdi tıimdi ártaraptandyrý júrgizilýde, bul bıdaı, sýarmaly egistik jerlerdiń azaıýyna jáne bos jerlerdi ıgerý esebinen maıly, dándi daqyldar, jemdik daqyldar, burshaq, jemshóp daqyldar sııaqty básekege qabiletti suranysqa ıe aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn keńeıtýge múmkindik beredi.
Osylaısha, aǵymdaǵy jyly 2018 jylmen salystyrǵanda suranysqa ıe egistik alqaptary: arpa jáne júgeri astyq - 57,2 myń ga, qant qyzylshasy - 2,6 myń ga, jemshóp daqyldary - 654,1 myń ga artady.
2019 jyldyń 1-qańtarynan bastap satyp alý normalary boıynsha elıtalyq tuqymdar men birinshi reprodýksııaly tuqymdardy sýbsıdııalaýdy kózdeıtin tuqym sharýashylyǵyn sýbsıdııalaýdyń jańa shemasy engizildi. Bul rette tuqymdar kóktemde tólemsiz tuqym sharýashylyqpen nemese AShTО́ iske asyrýshymen jiberiledi, al olardyń shyǵyndaryn oblys ákimdigi óteıdi. (100%)
Tuqym sharýashylyǵyn sýbsıdııalaýdyń jańa mehanızmine kóshýdiń negizgi maqsaty aýylsharýashylyq taýar óndirýshilerine kóktemde tuqym satyp alý, ýaqytyly sortty aýysýlar men sorty jańartýlaryn alý úshin aınalym qarajatynyń joqtyǵy máselesin sheshedi. Sondaı-aq, bólingen bıýdjettik qarajattardy tıimdi paıdalaný jáne tuqym sharýashylyǵy sýbsıdııalaýdyń baǵdarlamasymen aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerdi 100% qamtamasyz etedi.
Oblystyq ákimdikterdiń málimetteri boıynsha, 1 sáýirdegi kóktemgi dala jumystaryn júrgizýge traktorlardyń daıyndyǵy 91%, sebý keshenderiniń daıyndyǵy 100%, tuqym sepkishterdiń daıyndyǵy 91%, topyraq óńdeý quraldarynyń daıyndyǵy 93%.
Mashına-traktor parkin jańartý problemalaryn sheshý úshin qolda bar resýrstardy (sýbsıdııalardyń tıimsiz túrlerin azaıtý arqyly) qaıta bólý josparlanyp otyr, bul óndirýshi elge baılanýsyz AShTО́ sapaly jáne zamanaýı tehnıkalarǵa qol jetkizýin qamtamasyz etýge baǵyttalatyn bolady.
Osylaısha, otandyq jáne sheteldik óndiristiń tehnıkasy ınvestısııalyq shyǵyndardy sýbsıdııalaý baǵdarlamasy sheńberinde (teńgerimniń mólsheri aýylsharýashylyq tehnıkasynyń qunynan 25% -dy quraıdy) birdeı sharttarmen sýbsıdııalanatyn bolady. Sonymen birge jergilikti bıýdjet qarajaty esebinen sýbsıdııalaý standarty aımaqtyq ákimdiktermen (35% -ǵa deıin) derbes túrde kóbeıtilýi múmkin.
Budan basqa, AShTО́ úshin aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy lızıngin qarjylyq qoljetimdiligin qamtamasyz etý maqsatynda, kredıtorǵa avanstyq tólem, satyp alǵan tehnıkalar boıynsha alǵashqy jarnasy retinde, ınvestısııalyq sýbsıdııany aýdarý múmkindigi qarastyrylǵan.
Osy qoldaý sharalaryn birte-birte ulǵaıtý, 2021 jylǵa deıin agrarıılerdyń aýyl sharýashylyq tehnıkasy men jabdyqtaryn satyp alýǵa ınvestısııalar kólemin 100 mlrd teńgeden 240 mlrd teńgege deıin jetkizý jáne 2021 jylǵa qaraı jabdyǵyn jańartýdyń mınımaldy tehnologııalyq deńgeıin 2% -dan 6% -ǵa deıin qamtamasyz etý josparlanýda.
Energetıka mınıstrligimen kelisimi boıynsha naýryz-maýsym aılarynda 380,0 myń tonna dızel otyny bólindi (2018 jyly 375,0 myń tonna). Egis alqaptardyń kóbeıýin eskere otyryp, qosymsha aımaqtarǵa 5,0 myń tonna dızel otyny bólindi. Aımaqtarǵa otyn bekitilgen kestege sáıkes jetkiziledi. Energetıka mınıstrligi operatorlardyń jetkizilimin eskere otyryp, zaýyttan 160 teńge / lıtr (193,0 myń teńge / tonna) baǵasyn belgiledi, óńirlerdegi ortasha baǵa 176 teńge / lıtr bolady, bul naryqtyq baǵadan (janar-jaǵar maı quıý stansııasy - 195 teńge / lıtr) 10 paıyzǵa arzan.
Agroónerkásiptik keshen sýbektilerin 2019 jyly «Keń Dala» baǵdarlamasy boıynsha nesıelendirý úshin 60 mlrd teńge bólindi, sońǵy qaryz alýshylar úshin syıaqy stavkasy jyldyq 7% -dan aspaıdy. Agrarlyq nesıe korporasııasy https://qoldau.kz/ portaly arqyly ótinishterdi qabyldaıdy. Aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshilerdi nesıelendirý nesıe seriktestikteri arqyly 13 mlrd. teńge, ekinshi deńgeıli bankter 14 mlrd teńge jáne tikeleı nesıe berý - 33 mlrd teńge («ANK» AQ fılıaldary arqyly) júzege asyrylady. Bul bólý shartty bolyp tabylady, sebebi ótinimderdi alýǵa qaraı qarjylandyrý qamtamasyz etiledi.
Aıta ketý kerek, aǵymdaǵy jyldyń 1 sáýirinde. Almaty, Jambyl, Qyzylorda jáne Túrkistan oblystarynda 379,3 myń gektarǵa egistik egildi, jospar 1713,2 myń gektar nemese 22,1% oryndaldy. Sonymen birge masaqty daqyldar 196,6 myń gektarǵa, maıly daqyldar - 52,7 myń gektarǵa, kópjyldyq shópter - 72,3 myń gektarǵa, kókónis pen baqsha mádenıetteri jáne kartop - 57,4 myń gektarǵa, qant qyzylshasy - 0,3 myń gektarǵa egildi.