• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ekonomıka 12 Sáýir, 2019

Alqaptaǵy jumystar jandandy

1150 ret
kórsetildi

Jambyl óńirinde aqpan aıynyń sońyn ala jerdiń tońy jibip, qardyń kóbesi sógildi. Naýryz aıy kele salysymen-aq kóktemniń samal jeli esip, óńir tabıǵaty ózgeshe kúıge endi. Mezgildiń bul minezin kópshilik jaqsylyqqa joryp, bıyl eginniń bitik shyǵatynyn, jerdiń ylǵaly mol bolatynyn aıtyp jatty. Al halqymyz «Sáýir bolmaı, táýir bolmas» dep baǵasyn arttyrǵan sáýir aıynyń alǵashqy kúnderinen bastap-aq óńirde kóktemgi egis jumystary qyza tústi.
Bıylǵy sáýir aıynyń egin jáne mal sharýashylyǵyna jaı­ly týǵany sharýalardyń da tirligin tikteýge yńǵaıly bol­ǵany ras. Árbir sharýa óziniń jyl­daǵy dástúri boıynsha bıyl da daladaǵy egis jumystaryn bastap ketti. Oblystyq aýyl sha­rýashylyǵy basqarmasynyń má­limetinshe, óńirde atalǵan maq­sattaǵy jer kólemi – 4,6 mıl­lıon gektar. Onyń ishinde 781,8 myń gektar jer egistik, 182,4 gektar sýarmaly alqap, 3,9 myń gektar kópjyldyq egis alqaby, 123,5 myń gektar shabyndyq jáne 3,5 mıllıon gektar jer jaıylym jerleri bolyp esepteledi. Bıyl óńir al­dynda tabıǵattyń osynaý en baılyǵyn tıimdi paıdalaný máse­lesi tur. 

 Búgingi tańda asyraýshy salany jyldaǵydan da qarqyndy damy­tý máselesi ózekti. Sol se­bep­ti, oblys tarapynan aýdan­darǵa berilgen tapsyrma da aýqymdy. Basqarmanyń máli­metine súıensek, bıyl dándi jáne burshaqty daqyldar jos­pary 310,4 myń gektarǵa deıin jet­kizilip, ótken jylǵydan 3,5 paıyzǵa kóbeıgen. Oblys­tyq aýyl sharýashylyǵy bas­qar­masynyń basshysy Berik Nyǵ­mashev aǵymdaǵy jyly maı­ly daqyldardy 3, qant qyzyl­shasyn 6, kartopty 7,6, kókónis-baqsha daqyldaryn 1,5, al mal azyǵy daqyldaryn 1 paıyzǵa arttyrý kózdelip otyrǵanyn aıtady. 

Jalpy, kóktemgi egis jumys­tarynyń qarqyn alýy ákimdikke ǵana emes, sharýalarǵa da tikeleı baılanysty. Árbir dıqan ózine belgilengen mejeni baǵyndyra alsa, jemisiniń de jaqsy bolatyny aqıqat. Bul oraıda óńir agrarshylary bıyl aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń egistik kólemin 673,8 myń gek­tar­ǵa jetkizýdi josparlap otyr eken. Bul kórsetkish ótken jylmen salys­tyrǵanda 8 paıyzǵa artyq oryndalady degen sóz. 

О́ńir dıqandary bıylǵy kóktemniń jyldaǵydan ózgeshe bolyp turǵanyn aıtýda. Sebebi bıyl 103 734 gektar jer jyrtylýy tıis bolsa, osy ýaqytqa deıin 93 301 gektar jer egistikke daıyn tur eken. Al ótken jyly dál osy ýaqytta 64 917 gektar jerdi ǵana jyrtý múmkin bolypty. Negizinen Jambyl oblysy boıynsha aýyl sharýashylyǵy salasyn damytý maqsatynda 397 284 gektar jer daıyndalý kerek bolsa, búginge 297 766 gektar jer daıyn eken. Jambyl oblysynda birqa­­­tar aýdandar negizinen aýyl sharýa­shylyǵy salasyn damytýǵa qolaıl­y. Al jeri baı, tabıǵaty bólek Jýaly aýdany bıyl 22 335 gektar jerdi jyrtýdy jos­parlasa, ázirge munyń 21 910 gektaryn ázirlepti. Bul maq­­­satqa jýalylyq sharýalar da erekshe qulshynys tanytyp otyr. Sol sııaqty óńirdegi Merki, Shý, Qordaı aýdandary da jer jyrtyp, alqapty egiske daıyndaýda tıisti jumystar atqarýda. Al óńirdegi aýdandar boıynsha jazdyq masaqty daqyldar 181 801 gektar jerge josparlanǵan bolsa, búginde 159 180 gektar alqapqa daqyl sebilip qoıypty. Jalpy, Jambyl oblysy aýyl sharýashylyǵy salasyn damytýǵa qolaıly. Qys qahary erte ketip, kóktem erte shyǵatyn óńirde endi birer aptada dala jumystary da óz mejesine jetip qalady.  Jambyl oblysy