Kórsetiletin memlekettik qyzmetterdiń sapasyn arttyrý, qyzmet kórsetý merzimin qysqartý, jemqorlyq táýekelderin joıý jáne qolaıly jaǵdaı jasaý úshin qurylǵan Kóshi-qon qyzmeti ortalyqtarynda eńbek mıgranttaryna ruqsatnama berý boıynsha qyzmet «bir tereze» qaǵıdasymen júzege asady. Sebebi zańsyz jumys istep júrgen sheteldikter úshin otandyq mıgrasııalyq polısııa qyrǵıdaı tıetini belgili. Bireýdiń úıin salyp, kafesinde shaı tasyǵandardy ýaqytsha temir torǵa toǵytatyny bar. Ondaıda álgi mıgranttardy shaqyrǵan Qazaqstan azamattary polıseılerdiń «kóńilin taýyp», bosatyp alady. Osyndaı jemqorlyq faktileri azaıý úshin eńbek etýge ruqsat alý kezinde adam faktory da kemýi kerek.
IIM Kóshi-qon qyzmeti komıtetiniń tóraǵasy Murat Qabdenovtiń aıtýynsha, buryn mıgranttar ruqsatnamany rásimdeý úshin apta boıy ártúrli mekemelerdi (Memlekettik kirister departamentinde JSN jasaý, medısınalyq anyqtama alý, polısııa bólimderinde fotosýretke túsý jáne daktıloskopııadan ótý, memlekettik baj salyǵyn tóleý, aýdarma jáne notarıaldyq qyzmetter) aralap júretin. Al qazir Kóshi-qon qyzmeti ortalyǵynda mundaı ruqsatnamany birneshe saǵattyń ishinde rásimdeýge bolady.
Mundaı ortalyqtardy qurýdaǵy basty maqsat – elimizge kelgen sheteldikterge kórsetiletin memlekettik qyzmetterdiń sapasyn arttyrý, jemqorlyqqa ıtermeleıtin jaǵdaılardy joıý, qyzmet kórsetý merzimin qysqartý.
– Kóshi-qon qyzmeti ortalyǵynda sheteldik tólqujat pen kóshi-qon kartochkasyn usyný arqyly medısınalyq tekserýden, daktılaskopııalaýdan ótedi, saqtandyrýdy rásimdep, memlekettik baj salyǵyn tóleıdi, sodan soń oǵan jumys jasaýǵa ruqsatnama rásimdeledi. «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» MK KEAQ-men birge Kóshi-qon qyzmeti ortalyqtary elimizdiń 14 óńirinde ashyldy, – dep málimdedi Murat Qabdenov.
Joǵaryda aıtqanymyzdaı, Ortalyq Azııadaǵy kórshilerimizden Qazaqstanǵa eki qolǵa bir kúrek izdep keletin jandar az emes. Máselen, jyl saıyn orta eseppen tek О́zbekstannan 140 myń kisi keledi. Qyrǵyz Respýblıkasynan 80 myń. Árıne, eńbek mıgrasııasy kez kelgen memleket úshin ekiudaı másele. Bir jaǵynan arzan eńbek kúshi, naryqtaǵy shaǵyn kásipkerler úshin taptyrmas jumysshylar. Alaıda olardyń arasynda da qylmys jasaıtyndary, jumyssyz qazaqstandyqtarǵa qyzmet orny úshin básekeles bolatyndary da jeterlik. Bas prokýratýranyń málimetinshe, 2017 jyly mıgranttar Qazaqstandaǵy barlyq qylmystyń 2,8% jasaǵan, kóp emes. Biraq jat jerliktiń bir qylmys jasaýynyń ózi alańdatarlyq másele.
О́tken jyly IIM turǵyndarǵa 19,5 mln memlekettik qyzmet kórsetipti, sonyń ishinde kóshi-qon baǵytyndaǵysy 16,5 mln. Turǵyndar arasynda mekenjaı anyqtamasy, avtokólikti tirkeý, Qazaqstan azamattaryn turǵylyqty jeri boıynsha tirkeý, tólqujattar men jeke kýálikter berý, elimizge ýaqytsha kelgen sheteldikterdi tirkeý, júrgizýshi kýálikterin berý sııaqty qyzmetter kóp suranysqa ıe.