Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi zańnamaǵa sáıkes qaryz alýshylardyń banktermen, mıkroqarjy uıymdarymen (MQU) jáne kollektorlyq agenttiktermen ózara is-qımylynyń biryńǵaı tártibi bar ekenin eske salady. Bul tetik azamattardyń qarjylyq qıyndyq kezinde quqyqtaryn qorǵaýǵa jáne bereshekti retteýge múmkindik beredi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qarjylyq qıyndyq týyndaǵan jaǵdaıda qaryz alýshy óz kredıtoryna – bankke, MQU-ǵa nemese kollektorlyq agenttikke – mindettemelerdi oryndaý sharttaryn ózgertý týraly ótinish berýge quqyly.
О́tinishke qaryz alýshynyń qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlaǵanyn nemese tólem merziminiń keshigý sebebin rastaıtyn qujattar qosa berilýi tıis. Olardyń qataryna jumyssyz retinde tirkelgeni týraly anyqtama, eńbek shartynyń toqtatylǵanyn rastaıtyn qujat, jalaqysy saqtalmaıtyn demalys týraly akt, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq anyqtamasy, jaqyn týystarynyń nemese jubaıynyń aýrýy nemese qaıtys bolýyn rastaıtyn qujattar, múgedektik týraly anyqtama, sot aktileri jáne ózge de qarjylyq qıyndyqty dáleldeıtin qujattar kiredi.
Ulttyq bank ıpotekalyq sharttardy qaıta qarastyra ma?
О́tinishti kredıtordyń mekenjaıyna jeke tapsyrýǵa bolady, sondaı-aq shartta kózdelse mobıldi qosymsha nemese elektrondyq poshta arqyly joldaýǵa ruqsat etiledi. Qaryz sharttaryn ózgertý tártibi týraly naqty aqparatty tikeleı kredıtordan alýǵa bolady.
Kredıtor ótinishti qaraýǵa jáne sheshim qabyldaýǵa deıin 15 kúnge deıin ýaqyt alady.
Eger qaryz alýshy kredıtordyń sheshimine qanaǵattanbasa, ol bank nemese mıkroqarjy ombýdsmanyna júginýge quqyly.
Banktik qaryzdar boıynsha ótinishterdi bank-ombudsman.kz arqyly joldaý qajet. О́tinishke shart, tólem kestesi, kredıtorǵa júgingenin rastaıtyn qujattar jáne olardyń jaýaby, sondaı-aq qarjylyq qıyndyqty dáleldeıtin qujattar qosa beriledi.
MQU boıynsha ótinishter mfombudsman.kz arqyly beriledi. Munda da ótinish, mıkroqaryz sharty, óteý kestesi, MQU-ǵa júginý dáleli men jaýaby jáne qarjylyq jaǵdaıdyń nasharlaǵanyn rastaıtyn qujattar usynylýy qajet.
Bank jáne mıkroqarjy ombýdsmandarynyń qyzmeti tegin, al olardyń sheshimderi qarjy uıymdary úshin mindetti bolyp tabylady. Olar qaryz alýshy men kredıtor arasynda ózara qolaıly sheshim tabýǵa yqpal etedi.
«Mańyzdy: ombýdsmanǵa tek kredıtorǵa resmı túrde júginip, jaýap alynǵannan keıin ǵana shaǵymdanýǵa bolady. Sonymen qatar, aqyly deldaldardyń kómegine júginý usynylmaıdy – ótinishti azamattar ózderi de kredıtorǵa jáne ombýdsmanǵa tikeleı bere alady», delingen habarlamada.
Eger azamattyń qaryzyn óteýge múmkindigi bolmasa, «Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń tólem qabilettiligin qalpyna keltirý jáne bankrottyǵy týraly» zań aıasynda sottan tys bankrottyq rásimi qarastyrylǵan.
Bul rásim qaryz alýshyǵa bereshek máselesin zańdy túrde sheshýge jáne mindettemelerdi toqtatýǵa múmkindik beredi. Alaıda, bastamas buryn onyń barlyq saldaryn eskerý qajet.
«Mańyzdy shekteýler: bankrottyq rásimi aıaqtalǵannan keıin 5 jyl ishinde jańa kredıtter men mıkrokredıtter alýǵa tyıym salynady, 3 jyl boıy qarjylyq jaǵdaıǵa monıtorıng júrgiziledi, al qaıta bankrottyq tek 7 jyldan keıin ǵana múmkin bolady», delingen habarlamada.
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi azamattarǵa kredıttik mindettemeler boıynsha jaýapkershilikti saqtap, qıyn jaǵdaıda zańda kózdelgen tetikterdi durys paıdalanýǵa keńes beredi.
Endi bankter ıpoteka berýde qaryz alýshynyń tólem qabiletin qatań tekseredi