«Aq jol» demokratııalyq partııasynan prezıdenttikke kandıdat Danııa Espaeva senim bildirilgen ókilderimen birge Qaraǵandy óńirine bardy. Partııa tóraǵasy, kandıdattyń respýblıkalyq qoǵamdyq shtabynyń jetekshisi Azat Perýashev bastaǵan nasıhatshylar tobynyń qatarynda Parlament Májilisiniń depýtaty Erlan Barlybaev, partııa tóraǵasynyń orynbasary Dmıtrıı Vasılev bar.
Kezdesý barysynda qaraǵandylyq kásipkerler prezıdenttikten úmitkerdiń saılaýaldy baǵdarlamasymen tanysyp, ózderiniń oılarymen bólisti. Qozǵalǵan taqyryptar eldegi shaǵyn jáne orta bıznesti damytý, kásipkerlikti qoldaý jáne salyqty azaıtý jóninde boldy. Kásipkerler aımaqtaǵy jeke bıznestiń ahýalyn aıtyp túsindirdi. Partııanyń Qaraǵandy oblystyq fılıalynyń deregine sáıkes, byltyr memlekettik organdar tarapynan kórgen ákimshilik qysym, zańsyz tekserýler jáne basqa da quqyq buzýshylyqtar týraly 800-deı kásipker shaǵymdanǵan eken. A.Perýashev osyndaı jumys saparlary arqyly nazar aýdararlyq ózekti máselelerden habardar bolyp, sheshý joldaryn qarastyratyndaryn málimdedi.
D.Espaevanyń saılaýaldy baǵdarlamasymen Qaraǵandy týrbomehanıkalyq zaýyty da tanysty. Kásiporyn jylý-elektr stansasy qurylǵylaryn jóndeý, qosalqy jabdyqtaryn daıarlaý salasynda 25 jyldan asa ýaqyt jumys isteıdi. Osy jyl aralyǵynda túrli qýattaǵy 400-deı týrbına jóndeýden ótti. Zaýyt jumysshylarymen kezdesý barysynda kandıdat otandyq bıznesti qoldaý, ishki naryqta qazaqstandyq kásiporyndarǵa basymdyq berý týraly oılaryn jetkizip, sheteldik kompanııalardyń ózi qazaqstandyq shaǵyn jáne orta bıznestiń qyzmetin paıdalanýy tıis ekenin aıtty. Saılaýaldy shtab músheleri kópshiliktiń mazalaǵan suraqtaryna jaýap berdi.
* * *
«Aýyl» halyqtyq-demokratııalyq patrıottyq partııasynan prezıdenttikke kandıdat Tóleýtaı Raqymbekovtiń senim bildirilgen adamdary Semeı oblysynda úgit-nasıhat jumystaryn belsendi júrgizip jatyr. Bul óńirde kandıdattyń saılaýaldy tuǵyrnamasy tanystyrylǵan kelesi oryn ǵasyrǵa jýyq tarıhy bar «Un-quramajem» zaýyty boldy. Búginde bul kásiporyn mańaıdaǵy aýyldardan shıkizat jınap, aıyna 15 myń tonna daıyn ónim shyǵarady.
Qazaqstan óńdeý ónerkásibindegi áleýetin tolyq paıdalana almaı otyr. Qazir aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń tek 30 paıyzǵa jýyǵy ǵana óńdeledi. Al eger osy baǵytty jandandyratyn bolsaq, ár aýylda keminde bir óńdeý sehy jumys istep turar edi. «Aýyl» partııasynan prezıdenttikke kandıdat T.Raqymbekovtiń baǵdarlamasyndaǵy osy jáne ózge de máseleler Semeı óńirinde qyzý talqylandy. Kandıdat kásiporyndar máselesin jıi kóterip, ony ońtaıly sheshýdiń joldaryn usynady. Ol aýyl sharýashylyǵyn ekonomıkanyń draıverine aınaldyramyz desek, eń aldymen shalǵaı aýyldardaǵy shaǵyn qojalyqtardy kóterý kerek dep esepteıdi. Kandıdattyń basty ustanymdaryn jetkizgen senim bildirilgen adamdar «Aýyl degen sózdiń ishine bári syıady. Ol – ekonomıkamyzdyń negizi, óndiristiń oshaǵy jáne rýhanı baılyqtyń qaınar kózi. Sondyqtan aýyl máselesine beıjaı qaraýǵa bolmaıdy», dedi.
Sonymen qatar Taraz qalasynda «Aýyl» partııasy atynan prezıdenttikke kandıdat T.Raqymbekovti qoldaýǵa arnalǵan konsert ótti. Konsertke professor-oqytýshylar quramy, partııanyń saıası keńes músheleri, qala turǵyndary, jastar qatysty. Konsertti partııanyń Jambyl oblystyq fılıalynyń saıası keńes múshesi Nurlan Balǵabaev ashty. Ol óz sózinde kandıdattyń ómir jolyna, saılaýaldy baǵdarlamalaryna toqtalyp, barlyq qatysýshylardy daýys berý kezinde kandıdatqa qoldaý kórsetýge shaqyrdy.
Esepten shyǵarý kýáligi 1. Esepten shyǵarý kýáligin saılaýshy óziniń bolatyn ornyn aýystyrǵan kezde daýys berý quqyǵyna tirkeý orny boıynsha ýchaskelik saılaý komıssııasy beredi. Saılaýshylar tiziminde tıisti belgi qoıylady. 2. Daýys berý quqyǵyn beretin esepten shyǵarý kýálikterin kórsetkennen keıin ýchaskelik saılaý komıssııasy daýys berý kúni saılaýshyny ózi bolatyn jerdegi saılaý ýchaskesindegi saılaýshylar tizimine engizedi. 3. Bir eldi mekenniń shegindegi basqa saılaý ýchaskesinde daýys berýge qatysqysy keletin saılaýshylarǵa esepten shyǵarý kýáligi tabys etilmeıdi. 4. Esepten shyǵarý kýáligin toltyrý saılaýshynyń qalaýy boıynsha memlekettik nemese orys tilinde júrgiziledi.
* * *
Kásipodaqtar federasııasy usynǵan prezıdenttikke kandıdat Amangeldi Taspıhovtyń senim bildirilgen adamdary tarıhı shahar – Túrkistandaǵy «Igilik ata» meshitinde kásipodaq ardagerlerimen jáne jamaǵatpen kezdesý ótkizdi. Onda uzyn-yrǵasy 100 adam bas qosty. Jıynda kandıdattyń Túrkistan oblysy jáne Shymkent qalasy boıynsha qoǵamdyq shtabynyń basshysy Berik Bekjanov saılaý naýqanynyń mańyzdylyǵyna toqtalyp, azamattardy saıası dodada óz tańdaýyn jasaýǵa shaqyrdy. A.Taspıhovtyń tuǵyrnamasyn tanystyryp shyǵyp, ondaǵy eńbek adamynyń quqyqtary men múddesi jan-jaqty talqylanǵan tarmaqtardy tarqatyp aıtty.
Al kandıdatqa qoldaý kórsetip júrgen belsendi jastar Túrkistandaǵy A.Iаsaýı kesenesine zııarat ete kelgen azamattarǵa, sondaı-aq Ortalyq saıabaq, «Rámizder alańy» alleıasy, Ortalyq bazar sııaqty halyq kóp shoǵyrlanǵan oryndarǵa baryp, úmitkerdiń saılaýaldy baǵdarlamasymen tanystyrdy.
Shymkent qalasyndaǵy Asanbaı Asqarov atymen atalatyn saıabaqta «LTD-Turmys» JShS jumysshylarymen kezdesý ótti. 200 adam qatysqan is-sharada B.Bekjanov kópshilikti saılaýǵa asa jaýapkershilikpen qarap, daýys berýge úndedi. Úmitkerdiń tuǵyrnamasymen tanystyrǵan shtab basshysy A.Taspıhovtyń basty ustanymy qarapaıym eńbek adamyna jasalýy tıis qamqorlyq ekenin atap ótti. Jıynda sóz alǵan Qurylys kesheni jəne TKSh qyzmetkerleri kəsipodaǵynyń tóraǵasy Abdýraıra Manahov elimizge, halyqqa aıanbaı qyzmet etetin kandıdatty tańdaý ərbir Qazaqstan azamatynyń boryshy ekenin atap kórsetti. Kókeıde júrgen saýaldaryn qoıyp, oǵan tushymdy jaýap alǵan jumysshylar eleýli saıası dodaǵa beıjaı qaramaıtyndyqtaryn jetkizdi.
* * *
Qazaqstan Kommýnıstik halyq partııasy atynan prezıdenttikke kandıdat retinde tirkelgen Jambyl Ahmetbekov keshe Qyzylorda oblysyna atbasyn buryp, Talsýat aýylyndaǵy «Talsýat» ońaltý ortalyǵynda qyzmetkerlermen, emdelýshilermen jáne zeınetkerlermen kezdesti. Ortalyq basshysy qonaqtarǵa mekeme óziniń tıimdi emdeý ádisimen tanymal ekenin, zamanaýı tehnıkalarmen jabdyqtalǵanyn málimdedi. Kandıdat em-dom ortalyǵynyń jumysymen tanysyp shyǵyp, óziniń saılaýaldy tuǵyrnamasyn keńinen ashyp kórsetti. Ol bizdiń qoǵamǵa batys mádenıetiniń keri áserine erekshe toqtalyp, qylmysker olıgarhtardyń elge qaıtarylýyn jáne sotqa tartylýyn talap etetinin málimdedi. Sondaı-aq úmitker partııa jáne onyń Májilistegi fraksııasy saıasattyń bel ortasynda júrip, eńbek adamy, onyń ómiri, zııatkerligi, mádenıeti men salamattylyǵy, el men qoǵamǵa qyzmet etýge degen umtylysy bolýyn talap etýdi jalǵastyratynyn atap ótti. Odan keıin ulttyq saıasat, jastardyń patrıottyq tárbıesi, zeınetaqy, eńbek ardagerleri men múgedekterge áleýmettik qoldaý sharalaryn usyný máseleleri de talqylandy.
Kezdesý sońynda kandıdat qatysýshylarǵa alǵys bildirip, emdelýshilerge zor densaýlyq pen sáttilik tiledi. Qyzylorda oblystyq saılaýaldy shtabynyń jetekshisi Talǵat Teleýbaev partııa adam ómiriniń sapasyn arttyrý boıynsha memlekettik saıasattyń iske asyryp jatqan strategııalyq basymdyqtaryn qoldaıtynyn jáne medısına salasy qyzmetkerlerimen qatar halyq salaýaty úshin eńbek etýdi borysh sanaıtynyn atap ótti.
Bul is-sharadan bir kún buryn T.Teleýbaev shtab ókilderimen birge oblystyq Medısına ortalyǵynyń qyzmetkerlerimen kezdesip, partııanyń jumysshylar múddesin memlekettik deńgeıde qorǵaıtynyn aıtqan edi. Sonyń ishinde aq halattylardyń ál-aýqatyn kóterý máselelerin erekshe atap ótti.
* * *
Nur Otan partııasynan prezıdenttikke kandıdat Qasym-Jomart Toqaevtyń respýblıkalyq qoǵamdyq shtabynyń músheleri baı tarıhy bar, qarqyndy damyp kele jatqan Atyraý oblysyna bardy. Alǵashqy kezdesý Atyraý qalasyndaǵy Mahambet О́temisuly atyndaǵy qazaq drama teatrynda ótti. Kezdesýde qala halqy ózderin tolǵandyryp júrgen basty máseleler, onyń ishinde turǵyndardy áleýmettik qoldaýǵa qatysty aqparattar aldy. Shtab músheleri atalǵan máseleniń Q.Toqaevtyń baǵdarlamasynda negizgi basymdyqqa ıe ekenin jetkizdi. Baǵdarlamada áleýmettik salany damytýǵa qosymsha 2 trln teńgeden asa qarjy bólý usynylyp otyr. Sonymen qatar az qamtylǵan, kóp balaly otbasylar úshin 40 myńnan astam jaldamaly páter salý kózdelgen. «Q.Toqaevtyń saılaýaldy baǵdarlamasynda kóp balaly analarǵa, múmkindigi shekteýli, barlyq sanattaǵy muqtaj adamdarǵa memleket tarapynan tolyqqandy kómek kórsetý josparlanyp otyr. Al eńbek etýge qabiletti turǵyndardyń barlyǵy jumyspen qamtylyp, eńbegine laıyq jalaqy alýy tıis delingen», dedi shtab jetekshisi M.Áshimbaev.
Kandıdattyń saılaýaldy baǵdarlamasynyń «Áleýmettik qorǵaýdyń tıimdi júıesi» dep atalatyn taraýynda «Az qamtylǵan jáne kóp balaly otbasylarǵa, múmkindigi shekteýli adamdarǵa, barlyq sanattaǵy muqtaj adamdarǵa beriletin áleýmettik kómektiń aýqymyn keńeıtemiz. Ataýly áleýmettik kómektiń ashyqtyǵyn jáne maqsattylyǵyn arttyryp, ony alý ýaqytyn qysqartamyz. Múmkindigi shekteýli adamdarǵa áleýmettik kómektiń qoljetimdi bolýyn qamtamasyz etip, onyń sapasyn arttyramyz. Zeınetaqy reformasyn jalǵastyryp, zeınetkerlerimizdiń ómir súrý sapasyn jaqsartamyz», dep kórsetilgen.
«Ult taǵdyry» ulttyq-patrıottyq qozǵalysynan prezıdenttikke kandıdat Ámirjan Qosanov elordada ornalasqan respýblıkalyq shtab keńsesinde Jeltoqsan oqıǵasynyń qatysýshylarymen kezdesti. Kandıdat pen onyń senim bildirilgen adamdary kezdesý kezinde saılaýaldy tuǵyrnamanyń negizgi baǵyttaryn atap ótip, qonaqtar qujatty tolyqtyrýǵa qatysty óz ıdeıalarymen bólisti. Jeltoqsanshylarmen kezdesýde kandıdat Á.Qosanov óziniń jýyq aradaǵy josparlarymen bólisti, shtab jumysy jóninde aıtty, ortaq qoǵamdyq máselelerdi talqylady. Kandıdat jıynǵa kelgen jeltoqsanshylardyń qoldaýyna ıe boldy.
Al kandıdattyń qoǵamdyq shtabynyń jetekshisi Dáýren Babamuratov saılaý zańnamasyna qatysty qıyndyqtarǵa ushyrap qalmas úshin, azamattardyń qoldaýyn bildirý joldaryna qatysty beıneúndeý jarııalady. Onda «Úgit-nasıhat materıaldarynyń daıyndalýy zańmen qatań rettelgen. Dál sol ýaqytta áleýmettik jelilerde ártúrli «memder», plakattar jáne basqa kandıdattardyń ar-namysyna tıetin materıaldar jasalyp, olar shynaıy ómirde ár jerge japsyryla bastaǵan. Bul jaǵdaıdyń bizge zııany tııýi ábden múmkin, sebebi zańǵa qaıshy keletin tustary bar. Dál osyndaı jaǵdaı ruqsat etilmegen sherýlerge de qatysty. Qalyptasqan jaǵdaıda zańsyz bolyp tabylatyn áreketterdi áleýmettik jeli betterinen óshirýdi, ne ózgertýdi suraýymyz múmkin», delingen.
Sonymen qatar kandıdattyń Batys Qazaqstan oblysyndaǵy qoǵamdyq shtabynyń ókilderi halyqtyń máselelerin talqylaý úshin turǵyndardy qabyldady. Senim bildirilgen adamdar úmitkerdiń ustanymdarymen jáne saılaýaldy baǵdarlamasynyń negizgi baǵyttarymen tanystyryp, qarapaıym azamattardyń pikirin bildi. Jınalǵandardy aldaǵy saılaýǵa belsendi qatysýǵa shaqyrdy.
* * *
«Uly dala qyrandary» respýblıkalyq qozǵalysy atynan saılaýǵa túsip jatqan Sádibek Túgel Almatyda toǵyzqumalaqtan ótken týrnırge qatysty. Saıysty kandıdattyń sol qaladaǵy saılaýaldy shtaby uıymdastyrdy. Dodaǵa toǵyzqumalaqtan Almaty qalalyq federasııasynyń prezıdenti Erkebulan Halelov qatysty.
«Qazaqstanda toǵyzqumalaq jaqsy damyǵan, qazir 20-30 memleketke keńinen taraǵan. Bizdiń elimizdiń komandasy óte joǵary jetistikterge jetip júr. О́zim bas bolyp Almatydaǵy Arbatta byltyr jaz boıy toǵyzqumalaqty úırengisi keletinderge tegin úırettik. Bul jas urpaqtyń oı-órisin damytýǵa arnalǵan oıyn túri bolǵandyqtan, tek resmı ǵana emes, buqaralyq sıpatqa ıe bolsa deımin. Osy baǵytta ulttyq oıyn túrlerine basa kóńil bólip otyrǵan S.Túgeldiń saılaýaldy baǵdarlamasyndaǵy ulttyq qundylyqtardy jas býyn boıyna darytyp, olardy ultjandylyqqa tárbıeleý degen ustanymdary kóńilime qonady», dedi E.Halelov.
Týrnırge qatysýshylarmen birge qoǵam qaıratkeri, jazýshy S.Túgeldiń ózi de toǵyzqumalaq oınap, jastardy jeńiske jigerlendirdi. Ol toǵyzqumalaqpen jas býyn mektep qabyrǵasynda aınalysyp, buqaralyq oıyn túrine aınalýyna «Uly dala qyrandary» respýblıkalyq qozǵalysy aıryqsha nazar aýdaratynyn jetkizdi. Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-diń týrnırge qatysqan stýdentteri Sara Jetkergen, Arýjan Nartaı, Gúlbaný Madııar jáne Almaty halyqaralyq servıs jáne menedjment kolledjiniń stýdentteri Davıd Vasılenko, Áljan Jubanǵalıev, Almaty aqparat tehnıkalyq kolledjiniń stýdenti Danıl Zaharovtar úzdik oıyn úlgisin kórsetti. Resmı derekter boıynsha elimizde toǵyzqumalaqpen aınalysatyndar sany 200 myńnan assa, olardyń shamamen 9 myńy – kásibı sportshylar, 190 myńy – mektep jasyndaǵy balalar.
Daıyndaǵan Orynbek О́TEMURAT,
«Egemen Qazaqstan»