• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 27 Mamyr, 2019

Ǵylymǵa betburys

1737 ret
kórsetildi

Búginde elimizdegi joǵary bilim berý júıesinde kúrdeli reformalar júzege asyrylyp, oqý úrdisine jańashyldyqtar engizilýde. Álem sanasatyn, halyqaralyq arenaǵa erkin kirige alatyn myqty kadrlar daıyndaý qajettiligi kún tártibine shyqty. Osy tusta elimizdegi ekinshi bilim ordasy E.A. Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń jahandyq básekelestiktiń jańa deńgeıine kóterilý jolyndaǵy maqsat-mindetti oryndaýǵa kúsh salyp kele jatqanyn aıta ketý kerek. Qazirgi tańda QarMÝ qarym-qabileti, bilim-biliktiligi tereń, aǵylshyn tilin erkin meńgergen, álemdik deńgeıde oı qoryta alatyn jas ǵalymdar qataryn arttyrý maqsatymen birshama aýqymdy jumystardy eńserý ústinde.

Ýnıversıtet rektory Aza­mat Tirijanuly Edrısov bilim ordasynyń búgingi betalysyna keńinen toqtaldy: «Biz ha­lyq­aralyq standarttarǵa saı bilim berý júıesin jań­ǵyrtyp, sapalyq deńgeıdi arttyrý arqyly álemdik bilim keńistigine ene alamyz. Osy oraıda oqý ornynda sanǵa emes, sapaǵa jumys isteý máselesi qolǵa alyn­dy. Basty meje – bilim, ǵylym, óndiris, ınnovasııany ush­tastyra otyryp, ınvestı­sııa quıý, osy arqyly memle­ketimizdiń halyqaralyq qoǵamdastyqtaǵy bedelin bekemdeı túsý.

Joǵary oqý orny maıtal­man maman, naǵyz ǵylym adamdaryn daıarlaıtyn orta. Osy turǵyda ǵylymı kadrlar sabaqtastyǵyn qamtamasyz ete otyryp, profes­sorlyq-oqytý­shylar quramynyń ǵylymı áleýetin arttyryp, talantty jastardy ǵylymǵa tartyp, ma­gıstratýraǵa, doktorantýraǵa túsýine yqpal etip, jaǵdaı jasaý qajet. «PhD dárejesi ataq, abyroı, kúnkóris kózi úshin kerek» degen jalań túsinikti joqqa shyǵaratyn kez jetti. Doktorantýra – joǵary bilikti ǵylymı-pedagogıkalyq, ǵylymı kadrlardy daıyndaý nysany, al oǵan túsýdegi basty baǵdar – ǵylymdy damytý ekendigin eskere otyryp, úmitkerler bul qadamǵa sanaly túrde barsa, túıtkildi biraz másele oń sheshim tabar edi. Bilim alýshylarymyz ǵylymǵa den qoıyp, doktorantýramyz álemdik deńgeıde tynystaǵanda ǵana Qazaqstan ǵylymy alǵa basady. Aǵymdaǵy jyly elimizde magıstratýra men doktorantýraǵa túsý erejesine birshama ózgerister engizildi. Bıyldan bastap IELTS, TOEFL syndy synaqtardy sát­ti tapsyryp, sertıfıkat ıelen­gen­der ǵana doktorantýraǵa jol­­­­dama alatyn bolady. Al biz­­diń oqytýshylarymyz mun­daı ózgeriske daıyn ba? Qan­daı ońtaıly sheshim jasaý ar­qyly ǵylymǵa umtylǵan oqy­týshylarymyzǵa qoldaý tanyta alamyz? Qazir osy oraıda she­shimin tappaǵan máselelerdi sheshý joldary qarastyrylýda. Jaqynda aǵylshyn tilin bilý deńgeıin anyqtaý maqsatynda oqytýshylarymyz test tapsyrdy. Álemniń, ǵylym men aqparattyń tilin bilmeı doktorant ataný múmkin emes. Osy olqylyqty joıý maqsatynda doktorantýraǵa túsýdi nıet etken talapkerlerge qoldaý kór­setilip, ýnıversıtet tarapynan úsh aılyq aǵylshynsha kýrsty tegin oqytý qolǵa alyndy. Bul izgi bastama úmitkerlerdi qanattandyrdy. Ǵylym doktory dárejesin ıelengen dokto­ranttarymyzdyń ǵylymı-zertteý jumystary el kádesine jarap, otandyq ǵylymnyń damýyna oń yqpal etse, biz kútken úmit aq­talady. Memlekettik bilim berý tapsyrysy boıynsha, ýnıversıtet tarapynan bólinetin qomaqty qarjy qumǵa sińgen sýdaı juty­lyp ketpese eken. Álemdik ǵy­lym naryǵynda úmitkerlerimiz bá­se­kege túse ala ma degen suraq bizdi qaı kezde de tolǵandyrýy tıis. Ǵalymdardyń jas býynyn daıarlaý, ýnıversıtet kadrlyq quramyn sapaly túrde jańartyp otyrý – basty maqsatymyz. Bilim men ǵylym ústemdik qurǵan zamanda QarMÝ qoldaý tanytyp, qanattandyrǵan jas doktorlar akademııalyq qoǵamdastyqtyń dástúrlerin, qundylyqtaryn, umtylystary men maqsat-min­det­terin tolyqqandy bólise­tin akademııalyq ujymymyzdyń tabysty, belsendi múshelerine aınalady dep úmittenemiz».

Atalǵan kýrsqa qatysty QarMÝ oqytýshylary da óz pikir­­­­lerin bildirdi.

Svetlana Mýsına, ekonomıka fakýltetiniń aǵa oqy­tý­shysy:

– Aıtýly kýrs bilim ordasy tarapynan mamandarymyzǵa kórsetilgen úlken qoldaý dep bi­lemin. Oqý orny aǵylshyn tilin qanshalyqty meńgergenimizdi synap kórý múmkindigin týǵyzyp otyr. Aqyly túrde osyndaı­ kýrs­tarǵa baryp júrgen talap­ker­­lerimiz endi aqshasyn únem­dep, oqý orny usynǵan ınten­sıv­ti kýrsqa tegin bara alady. Kýrs­qa qatysý arqyly ózime de­gen senimim artty, armanyma bir qadam jaqyndaǵandaımyn. Mo­­ral­dyq turǵydan qoldaý ta­nytyp, kásibı turǵydan shyń­da­lýyma yqpal etken ýnıversıtet basshylyǵyna aıtar alǵysym shek­siz.

Samat Jakın, fılosofııa jáne psıhologııa fakýl­teti­niń oqytýshysy:

– Men bakalavrıat, magıs­tratýrada oqyp júrgen kezden aǵylshyn tilin úırenip, IELTS tapsyrýǵa daıyndaldym. Atalǵan synaq búgingi kúnniń talaby, tabysty ǵylymı-peda­gogıkalyq mansapqa bastaıtyn alǵysharttardyń biri. Oqý orny ishinen tegin úsh aılyq kýrs­tyń uıymdastyrylýy maq­tanarlyq, quptarlyq is. Ýnıversıtettiń kadr­lyq áleýetin damytatyn ın­tensıvti kýrstar uzaq merzimdi tereńdetip oqytýǵa ar­nalǵan IELTS emtıhanyna daıyndalýǵa baǵyttalǵan. Joǵary deńgeıdegi oqytý úr­disine qatysyp, táji­rıbeli mamandardyń keńesin tyń­daý – bul bizge berilgen biregeı tamasha múmkindik.

P.S.: Qazaq ǵylymynyń kósh­bas­shysy Qanysh Sátbaev bir sózinde: «О́z bilimin ómirdiń, ón­di­ristiń tájirıbelerimen ny­ǵaıtyp, baıytyp otyratyn, tap­qan ilimin, úlkendi-kishili ashqan ja­ńalyǵyn halyqtyń qajetine berip otyratyn ǵylym ǵana óz dárejesinde zaman talabynyń óresinde bolady», depti. Úmit etken úmitkerlerimiz sol údeden shyǵyp, otandyq ǵylymnyń damýy­na ózindik úles qossa, nur ústine nur bolar edi.

 Gúlnár ShО́MENOVA