Saýdanyń prosedýralaryn ońaılatýdyń basym baǵyttarynyń biri - kedendik prosesterdi maksımaldy avtomattandyrý. Bul jerde taýarlardy elektrondyq qujattardy qoldana otyryp, elektrondyq deklarasııalaý týraly aıtylýda.
Osy maqsatta Qazaqstanda álemniń 95 elinde qoldanylatyn ASYCUDA World platformasynda ázirlengen «ASTANA-1» kedendik jáne salyqtyq ákimshilendirýdiń avtomattandyrylǵan júıesi engizildi.
Kedendik prosedýralardy jeńildetý jáne tezdetý, kedendik tólemder men salyqtardy óndirip alýdyń tıimdiligin kóterý, eksporttyq-ımporttyq operasııalar úshin Biryńǵaı terezeni iske asyrý úshin senimdi negiz qurý negizgi maqsat bolyp tabylady.
«ASTANA-1» AJ kóp fýnksıonaldy jáne keshendi júıe ekenin eskere otyryp, ony engizý kezeń-kezeńmen júzege asyryldy.
2017 jylǵy 1 qazannan bastap «Kedendik tranzıt» kishi júıesi iske qosyldy.
2018 jylǵy 1 qańtardan bastap «Eksport» kedendik rásimi boıynsha «Kedendik deklarasııalaý» kishi júıesi iske qosyldy.
2018 jylǵy 1 sáýirden bastap qalǵan kedendik rásimder boıynsha «Kedendik deklarasııalaý» kishi júıesi iske qosyldy.
«ASTANA-1» AJ birer artyqshylyqtary bar: aldyn ala aqparatty usyný mezetinen bastap tranzıtti resimdeý, taýarlardy ýaqytsha saqtaý qoımasynda saqtaýdan bastap, taýarlardy shyǵarǵannan keıin baqylaýǵa deıin búkil kedendik proseske avtomattandyrylǵan baqylaýdy júzege asyrý múmkindigi.
Taýarlarǵa arnalǵan deklarasııany avtomatty shyǵarý taýarlardy kedendik tazartýdyń ýaqytyn 1 mınýtqa deıin azaıtýǵa (bul deklarasııalardyń jalpy sanynyń 81%) yqpalyn tıgizdi.
Anyqtama:
- Tranzıt boıynsha 691 myńnan astam tranzıttik deklarasııa usynylǵan, onyń 95% avtomatty túrde 1 mınýtta shyǵarylǵan.
- Eksport boıynsha 120 myńnan astam taýarǵa arnalǵan deklarasııa usynylyp, onyń 91%-in júıe avtomatty túrde shyǵarǵan.
- Import jáne basqa prosedýralar boıynsha 417 myńnan astam taýarlarǵa arnalǵan deklarasııa usynylyp, onyń 65%-in júıe avtomatty túrde shyǵarǵan.
Kedendik deklarasııalaýdy avtomattandyrý SEQQ-na ÝSQ, brokerlerge, konsýltanttarǵa qarajattar únemdeýge, sondaı-aq qaǵaz túrinde deklarasııalaý kezinde deklarasııany oǵan qosa usynylatyn qujattarmen birge basyp shyǵarý, jol shyǵyndary, deklarasııany usyný jáne shyǵarý kezinde kezekti naqtyly kútý, ÝSQ ıelenýshilerine ÝSQ taýarlardy alý úshin deklarasııalardyń kóshirmelerin usyný jáne t.b. sııaqty eleýli shyǵyndardy talap etetin basqa da ákimshilik resýrstardy alyp tastaýǵa múmkindik berdi.
Jalpy, 2018 jyly «ASTANA-1» AJ endirý esebinen qarjylyq shyǵyndar qysqardy, bıznes 77,7 mlrd teńge únemdedi, bul - elektrondyq deklarasııalaýdy engizýdiń jaǵymdy nátıjesi.
Sonymen birge, deklarasııalaýdy ońaılatýǵa jáne bıznestiń aqsha únemdeýine baılanysty eldiń bıýdjetine qosymsha 13,5 mlrd teńge tústi, sondaı-aq taýarlar ımporty ósti (KTmS tóleý boıynsha jeńildikter usynylǵan ımportty qosa almaǵanda) - 327 380 mln. teńge.
SEQQ júrgizgen suraýǵa sáıkes, deklarasııalaýdy ońaılatý esebinen 20% jýyq bosatylǵan aqshalaı qarajat - 65 476 mln. teńge taýar aınalymyna salyndy. SEQQ 30% astamy brokerler qyzmetinen bas tartyp, 17,7 mlrd teńge qarajatty únemdedi, 10% ákimshilik shyǵyndar jáne de tasymaldaýshylar qyzmetteri boıynsha shyǵyndar azaıtyldy (turýlar, ekspedıtorlyq shyǵyndar, tıeý/túsirý).
Sonymen birge, kedendik deklarasııalaýdy avtomattandyrý:
- 100% elektrondyq deklarasııalaýdy (qaǵaz qujattarynan bas tartý);
- Memlekettik organdarmen aqparatpen, málimettermen onlaın almasýdy;
- EAEO múshe-memleketterdiń jáne basqa elderdiń keden qyzmetterimen aqparatpen onlaın almasýdy;
- Taýarlardy ákelý mezetinen bastap túpkilikti satýǵa deıin qadaǵalaýdy;
- Biryńǵaı jeke shot;
- Táýekelderdi basqarýdyń biryńǵaı júıesi;
- Taýarlardy álemniń kez kelgen núktesinen deklarasııalaýdy;
- Taýarlar shyǵarylǵannan keıin baqylaýdy qamtamasyz etýge múmkindik berdi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqaralyq reıtıngin kóterý jáne «ASTANA-1» AJ sybaılas jemqorlyqqa qarsy nátıjesi:
Qazaqstan Respýblıkasy halyqaralyq sarapshylardyń jaǵymdy baǵasyn aldy jáne barlyq negizgi halyqaralyq reıtıngter boıynsha kóterildi.
- «Doing Business» «Halyqaralyq saýda» reıtıngi boıynsha 21 pozısııaǵa (123 orynnan 102 orynǵa deıin);
- «Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forýmnyń Jahandyq básekege qabilettilik reıtıngisindegi «Kedendik prosedýralardyń aýyrtpalyǵy» kórsetkishi boıynsha 15 pozısııaǵa (79 orynnan 64 orynǵa);
- «LPI» reıtıngi boıynsha «Keden organdary jumysynyń tıimdiligi» 21 pozısııaǵa (86 orynnan 65 orynǵa).
«ASTANA-1» jobasyn engizý bıznes klımatqa jaǵymdy áserin tıgizdi, sondaı-aq kedendik deklarasııalaý prosesin avtomattandyrý barlyq kedendik prosedýralar boıynsha (tranzıt, ımport, eksport, basqa prosedýralar) deklarasııalardy avtomatty túrde shyǵarýdyń taldaýyn eskere otyryp sybaılas jemqorlyq táýekelderin Respýblıka boıynsha 87% tómendetýge jaǵymdy áserin tıgizdi.
Osylaısha, kedendik rásimdeý prosesin avtomattandyrý boıynsha 80%-ten kem emes jáne aksentti kedendik tazartý kezeńinen taýardy shyǵarý kezeńine almastyrý esebinen kedendik rásimdeý ýaqytyn azaıtý boıynsha QR QM MKK strategııalyq maqsattaryna qol jetkizildi.