Sammıt salqyndyq tanytty

Onda arab elderiniń lı­­der­­leri Parsy shyǵana­ǵyn­daǵy Saýdııanyń mu­naı qubyrlary men Birik­ken Arab Ámirlik­teriniń tankerlerine qarsy ja­sal­ǵan shabýyldardy­ tal­­qy­lady. Er-Rııad «An­sar Al­la» shııttik qozǵaly­synyń tóń­kerisshi hýsıt­ter toby ja­sa­ǵan bul sha­býyl­­darynyń syrtynda­ Iran tur dep aıyptady. Halyqaralyq agent­tikter­diń habarlaýy­­­na qara­ǵanda, Sam­mıt­ke qatysqan arab memleket­te­riniń bas­shy­lary Saýd Arabııasynyń pi­ki­rin qoldap, Iranǵa qar­sy sank­sııalardy kúsheı­tý kerek degen sheshim qa­byl­­­daǵan. Kezdesý qory­tyndysy boıyn­sha jasal­ǵan málimdemede joǵaryda atalǵan ınsıdentke tóń­keris­shil-hýsıtter kináli eken­digi, al olardyń artynda Tegeran turǵany ashyp kór­setilgen. Sonymen qa­tar má­limdemede Iran Sırııa daǵ­da­rysyn jandandyrýshy jáne Bahreınniń ishki isine aralasýshy dep aıyptalady. «Iranmen yn­tymaqtastyq tek onyń bas­­qa memleketterdiń ishki isi­­ne aralaspaǵanda ǵana bo­lýy múm­kin» dep atap kór­setilgen má­limdemede.

Osy jıynnyń aldynda Mekkede bolǵan Parsy shy­ǵanaǵy jaǵalaýyndaǵy Arab memleketteri yn­tymaqtas­­tyǵynyń keńesi de dál osy mazmundaǵy má­limdeme ja­rııa­­laǵan edi. Bul keńeske al­ty mem­leket múshe. Osy forýmdy da «Aımaqtaǵy jaǵ­­daıdyń kúrt nasharlap ke­týine baı­­lanysty» degen sebep­pen Saýdııanyń koroli sha­­qyrǵan. 

О́z tarapynan Iran bul má­limdemelerdegi aıyptar­dy joqqa shyǵaryp, Er-Rııadtyń qasıetti Ramazan aıynda AQSh-ty qoldaý saıa­saty úshin sammıt uıym­das­tyrǵanyn aıyptady. 

Biz buǵan deıingi «Taıaý Shy­ǵys taǵy tolqyp tur» atty ma­qalamyzda («EQ», 31.01.2019 j.) Iran men AQSh arasynyń qat­­ty sýy­syp ketý sebepteri týraly jaz­­ǵan bolatynbyz. 

Osy sammıtterdiń al­dyn­­da Saýdııanyń Syrtqy is­ter jónindegi memlekettik mı­nıstri Ádel ál-Djýbeır Er-Rııadta jasaǵan baspasóz-konferensııasynda Saýd Ara­bııasy Taıaý Shyǵysta so­­ǵys otyn tutatpaý jo­lyn­­­da qo­lynan kelgen is­tiń bá­rin jasaıtyn bolady dep jarııa­la­ǵan. «So­ǵys aı­maqtaǵy bar­­lyq el­derge de qa­siret áke­­le­di. Sondyqtan biz ony boldyrmaýǵa barlyq kúsh-jigerimizdi jumsaıtyn bolamyz», dedi ol.