– Balalarǵa aq tústi janýarlar súıkimdi kórinse kerek. Al jalpy mýzeıge kelgen úlken de, kishi de «mynaý qandaı ań?» dep surap qalady. Onyń albınos túlki ekenin biz aıtqannan keıin biledi. Kópshilik qyrdyń qyzyl-sary bop qulpyryp turatyn túlkisin basqasha elestete almaýy zańdy da shyǵar. Albınos túlki Qostanaı dalasynda jortty dep ekiniń biri oılaı bermeýi múmkin ǵoı? – deıdi mýzeı dırektory Svetlana Rýdık.
Terisi aq qoıandaı aq ulpa túlkini mýzeı ujymy 2007 jyly kórshi Denısov aýdanyndaǵy ańshylar qoǵamynan satyp alypty. Onyń tulypyn Qostanaıdaǵy taksıdermıster jasap bergen. «Aq túlkiniń» turqy týystarymen salystyrǵanda alasalaý, dembelshe kórinedi, tumsyǵy da doǵaldaý ári qysqa, qulaǵy qyltıǵan ushty emes, dóńgelene bitken kishkentaı, aıaǵy kádimgi túlkilerden sıraqty kórinbeıdi. Tuqymdastaryna sıraǵynyń tómengi jaǵyndaǵy qara jolaqtary uqsaıdy. Biraq albınosty túlki etip turǵan bulańdaǵan ulpa quıryǵy sekildi. Terisi noqatsyz appaq, al qyzyl kózin qaıtersiń.
– Albınızm jany bar maqulqattyń barlyǵynda kezdesedi. Qazirgi ǵylym muny aǵzadaǵy jasýshalar túsine jaýap beretin melanın-0 sıntezi úshin qajet tırosınaza fermentiniń jetispeýshiliginen, ıaǵnı gendik mýtasııadan bolady dep sanaıdy. Tipti odan adamzat ta syrt qala almaıdy. Biraq ol tabıǵatta óte sırek kezdesetin qubylys. Ǵalymdardyń sanaýynsha, 10 000 janýarǵa bir albınostan keledi. Tabıǵat óz «qateligine» ózi qatygezdik tanytatyn sekildi. Albınos baıǵus syrtqy bolmysynyń jaratylysyna kináli bolmasa da, oǵan óz tuqymdastary jatyrqap, úrke qaraıdy. Qosaqtasar bir týys jolamaǵandyqtan olar urpaq jaımaıdy. Albınos janýarlar tuqymdastarynyń teris aınalýynan qusa bolǵandaı, tirshilikke de beıimi az, tamaǵyn zorǵa taýyp jeıdi. Sondyqtan olar tym álsiz, nashar keledi, kóp ómir súrmeıdi, – deıdi bıolog Andreı Andrıýshenko.
Mýzeıge kelýshiler tulypyna qarap súıkimdi ańnyń biri dep qabyldaıtyn albınos túlkiniń taǵdyry osynsha aýyr dep kim oılaǵan? Jalǵyzdyǵynyń azaby jaratylys «qateliginen» buryn jaryq dúnıeniń meıirimsizdiginen ekenin Albınos túlkiniń ishki túısigi ańshy myltyǵyna deıin-aq sezip qoıǵan bolar?...
Qostanaı oblysy
Beıimbet aýdany