Halyq senimin aqtaý – basty borysh

Sarapshylardyń aıtýy boıyn­sha, Qazaqstan halqynyń basym kópshi­liginiń ishki ister organyna degen seni­mine keıbir merzimdi basylymdar men áleýmettik jelidegi pikirler keri yq­palyn tıgizýde. Mine, osy jaǵdaı qoǵam men polısııa qyzmetkerleri ara­­syn­daǵy túsinistikke shı júgirtip otyr. Bul – qoǵam men Qazaqstan polı­sııasy arasyndaǵy baılanysty jaq­sartýǵa jáne kúsheıtýge birden-bir sebep. Ishki ister organdarynyń atyna aıtylyp jatqan buqaralyq aqparat quraldary men áleýmettik jelilerdegi keıbir oı-pikirlerdiń shekten shyǵyp jatqan jaılary baryn eshkimnen de jasyrýǵa bolmaıdy. Qazirgi jaqsylyq pen kemshiliktiń qatar órilip júrgen kezde Qazaqstan qoǵamynyń kózqarasy birjaqty bolýy tıis emes. Áıtpese, ishki ister organdarynyń qyzmetkerleri ózderiniń barlyq qal-qaderinshe eńbek etip jatqany beseneden belgili jaǵdaı. Sondyqtan keı kezde kezdesip qalatyn kemshilikpen birge jetistikti de kóre bilý eki jaqqa birdeı qajet qasıet. 

Qazir jurtshylyqtyń kókeıinde «Endi polısııa qyzmetkerleri qalaı ózgeredi? Olardyń búgingi kelbeti qan­daı bolýy kerek?» degen saýaldar tur. Iá, eli­mizdegi áleýmettik-eko­­no­­mı­­ka­lyq jáne saıası jaǵdaı qu­qyq qor­ǵaý organdarynyń aldyna jańa talap­tar qoıyp otyrǵany belgili. Terro­rızm jáne ekstremızm qaýpi, sybaılas jem­qor­lyq, usaq-túıek urlyq­tar búginde eldiń alańdaý­shy­lyǵyn týyn­datyp otyr­ǵany jasyryn emes. Sondyq­tan da Memleket basshysy Q.Toqaev Ishki ister mınıstrliginiń alqa otyrysynda polısııanyń jumysyn jańa deń­geıge kóterip, salanyń ashyq­tyǵy men qoljetimdigine basa nazar aýdarǵan bolatyn. Prezıdent barlyq qylmys ataýlymen aıaýsyz kúres júr­gizý kerektigin aıta kelip, esirtki bız­nesine qarsy kúresti de jandandyrý kerektigin atap kórsetti. 

Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuń­ǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Nazar­baev  ishki ister organdaryndaǵy jańartý jumystaryn 2019-2021 jylǵa deıin aıaqtaý jóninde arnaıy Jol kartasyn qabyldaǵan bolatyn. Bul mańyzdy qujat 54 is-sharany qamtıtyn toǵyz baǵyttan turady. Onyń 39-yn bıyl iske asyrý josparlanyp otyr. Biz osy jumystardy iske asyrý úshin polısııa qyzmetkerleri men qoǵamnyń ara­syndaǵy ózara baılanysty jandan­dyrý jolynda jumys isteýdemiz. Búginde oblystyq, qalalyq jáne aýdan­dyq ishki ister bólimderinde ashylyp jatqan front-keńseler – jańa ózgeristerdiń biri. Qazirdiń ózinde bul júıe halyqtan óziniń laıyqty baǵasyn alyp úlgerdi. Jańa servıstik model turǵyndarmen jumys isteýdi jeńildetedi. Azamattar barlyq saýaldar boıynsha ózine kerekti jaýapty der kezinde alady. Munda sondaı-aq azamattar ózine kerekti keńes­terdi alý quqyǵyna ıe.  

Jasyratyny joq, ishki ister organdary qyzmetkerlerin bylaıǵy jurt jemqorlar qataryna jatqyzýǵa áýes. Al ishki ister organdaryn jańǵyrtýdyń 2019-2021 jyldarǵa arnalǵan Jol kartasynda jemqorlyqqa jol beretin jaǵ­daılar men sebepterdi joıýǵa aı­ry­qsha nazar aýdaryldy. Bizdiń endigi min­detimiz – tártip saqshysy de­gen qur­­metti ataqqa kir keltirmeý. Saq­shy­­lar­ dyń ózi bul máselege óte saq bolýy kerek. Búginde biz polısııa qyz­met­ker­leri arasynda osy máselege oraı kún­delikti nasıhat jumystaryn júrgizýdemiz. 

Ishki ister salasynda qyzmet isteı­tinder qaýipti qylmyskerlermen kún saıyn betpe-bet keledi. Qoǵamdyq tár­tipti saqtaý, jol qaýipsizdigin qadaǵa­laý sııaqty tolyp jatqan mindet­teri bar. Olar ýaqytpen sanaspaı eń­­bek etedi. Sondyqtan Jol kartasy ar­qy­ly olardyń áleýmettik jaǵ­­da­ıyn jaq­sartý, eńbekaqylaryn kóterý, turómys jaǵdaılaryna mán berý bi­rin­shi kezektegi mindet bolyp otyr. Úki­met shtatty ońtaılandyrý ar­qyly 16 mlrd teńge únemdedi. Osy qar­jy Úkimettiń bólgen 20 mlrd teń­ges­­imen birge qyzmetkerlerimizdiń eńbek­­aqy­syn kóterýge baǵyttalmaq. Aı­ta­lyq, qyzmetin jańa bastaǵan patrýl­dik polısııa ınspektory buryn 103 myń teńge alyp kelse, endi 146 myń teńge aılyq jalaqy alady. Bul tizimge ýchas­ke­lik polısııa ınspektorlary, káme­let­ke tolmaǵandar isi jónindegi ıns­pek­­torlar, patrýldik polısııa qyz­met­­ker­leri jáne olardyń basshy­lary engizil­di. Qazir turǵyn úıdi jalǵa alǵany úshin ótemaqy tóleýdiń qoldanystaǵy meha­nızmin arnaıy organdar men áskerı qyz­metkerlerge qarastyrylǵan tólemge ba­lama retinde aýys­tyrý máselesi qara­lyp jatqany bizge úlken úmit syılaıdy.

Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Ishki ister mınıstr­li­gi­­niń alqa otyrysynda sala qyzmet­ker­lerine birqatar  tapsyrmalar berdi. Endi qoǵamdyq tártipti nyǵaıtý, quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý basty nazarda bolmaq. Sonyń ishinde Memleket basshysy urlyqpen kúresti kúsheıtýdi qatań tapsyrǵany belgili. О́ıtkeni búginge deıin tirkelgen qylmystardyń 60 paıyzy urlyqtan turady. Sondyqtan urlyqqa qarsy kúrestiń arnaıy baǵdar­lamasyn qabyldap, iske asyrý kerek. IIM Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn iske asyrý úshin birqatar zań aktilerin ázirlep jatqanynan da habar­darmyz. Máselen, qazir mal urlyǵy ór­ship tur. Sol úshin de mal urlyǵyna qa­tys­ty Qyl­­mystyq kodekske arnaıy bap en­gizý jónindegi bastamany qoldaımyz. 

Jalpy, azamattardyń konstıtýsııa­lyq quqy saqtalǵan tustan ishki ister or­gandary men qoǵam arasyndaǵy túsi­nik arta túsedi. Sońǵy jyldardaǵy kór­­­set­­kishterge qarasaq, azamattardyń qu­qy­­ǵyn qorǵaý jaqsy jolǵa qoıylyp, onyń buzylýy azaıyp keledi. 

Qaırat AITBAEV, zań ǵylymdarynyń doktory, polısııa polkovnıgi