Barlyǵymyzǵa belgili, byltyrdan beri Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda Ulttyq dombyra kúni halyqtyq merekege aınalyp keledi. Bıyl Prezıdent Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev elordadaǵy «Qazaq eli» alańyna baryp, Ulttyq dombyra kúnine arnalǵan merekelik sharany tamashalap, atalǵan meıramnyń – barsha halqymyzdyń ult rýhanııatyna degen zor qurmet ekenin, kúlli álem moıyndaǵan mádenı qundylyǵymyz – dombyra kúnimen quttyqtaı otyryp, mektepterde dombyra úırený sabaǵyn engizýge qatysty pikir bildirdi. «Dombyra sabaqtaryn mektepterge engizý qajet. Ulttyq qundylyqtarymyzdy jastarymyzdyń sanasyna sińirip, nasıhattaý óte mańyzdy», dedi Prezıdent Q.Toqaev.
Osy rette biz qazaq óneriniń janashyry, mýzyka maıtalmany, «Halyq muǵalimi» medaliniń ıegeri, qazaqsha qaıyrsaq, Torǵaıdyń qazaǵy – Saparǵalı Ahmetjanov esimdi azamat jóninde aıtqymyz keledi. Búginde ónerdi árkim qoljaýlyq etip jatqany ótirik emes. Eń qıyny, sol dúrmektiń ishinde dara bolmys, taza talanttar kóleńkede qala beretini qıyn. Biz tilge tıek etip otyrǵan Saparǵalı Ahmetjanovtyń tek dombyra tartyp qana qoımaı, ata-babamyzdan mura bolyp qalǵan dombyra jasaý ónerin damytýshy, dombyra tartýǵa jas búldirshinderdi baýlýda atqarǵan isteri az emes ekenin aıtqymyz keledi. Baıan, qobyz, fleıtada erkin oınaıtyn, sanaly ǵumyrynyń elý jyldan astam eń mańyzdy kezeńin halyq shyǵarmashylyǵyna arnaǵan óner adamy Saparǵalı jaıly osy turǵyda sóz qozǵamaqpyz.
Jalpy, mádenıet salasynda júrgenine jarty ǵasyrǵa jýyqtaǵan jandy qalaı tanymaımyz deýińiz de múmkin. Basynda aıtqanymyzdaı, ónerge jarnamasymen emes, ar-namysymen kelgen jandar kóbine qarapaıym keledi. О́zi aıtqandaı, Alash arystarynyń talaıyn týdyrǵan tekti topyraqtyń talantty azamaty qazaqqa qylǵan qyzmetin kóp buldamaıtyn bolsa kerek.
Biz Saparǵalı aǵamen Nur-Sultan qalasyndaǵy Jambyl Jabaev atyndaǵy №4 mektep-gımnazııasynda tanystyq. Aǵamyz dál qazirgi ýaqytta atalǵan bilim ordasyndaǵy jasóspirimderden qurylǵan halyq aspaptar orkestriniń jetekshisi bolyp jumys istep júr eken. Jasy jetpisten asqan aqsaqaldyń óz qatarlastary sııaqty emes, jalyqpaı jas jetkinshekterge óner ustartyp júrgen ystyq yqylasy men sheksiz yntasy bizdi birden baýrap aldy. «Qostanaı oblysynyń Denısov, Fedotov, Taran jáne Aqmola oblysynyń Jarqaıyń, Sandyqtaý, Arshaly, Selınograd aýdandarynda qazaqtyń ult-aspaptar orkestrin qurdym. Osy jasqa jetkenshe qazaq óneriniń damýyna tamshydaı bolsa da úles qostym dep oılaımyn», dep qaldy áńgime arasynda. Shynymen, joǵaryda tizbelep otyrǵan aýdan, qalalardyń aty orys, ulttyq salt-sanasy da kenjelep kele jatqan jerler ekenin eshkim jasyra almas edi. Sol ortaǵa dombyra synybyn ashyp, orkestr qurý – taza ulttyq ónerge degen mahabbattan týǵanyna kózimiz jetti.
Keıipkerimiz jaıly jyly lebizder jeterlik, árıne. Áriptesi, Bilim berý isiniń úzdigi Botagóz Dúbirbaevanyń aıtýynsha, Tobyl-Torǵaı óńiri talanttarynyń biri de biregeıi S.Ahmetjanov ataqty Nurǵısa Tilendıevtiń dırıjerlik kýrsynan ótip, sol kisiden bata alǵan. «Búginde aǵaıdyń buryn eńbek etken jerleri Amankeldi aýdanynyń mýzyka mektebinde baıan synyby, Búırektal orta mektebinde mýzyka synyby S.Ahmetjanovtyń atymen atalady. Saparǵalı aǵaı óziniń eńbekqorlyǵymen, jetkinshekterdi óner álemine jetelep, ultymyzdyń rýhanı ósýine kóp ter tógip keledi», deıdi B.Dúbirbaeva.
Bıyl Prezıdent ár mektepte dombyra synybyn ashý kerek degen tapsyrma bergen bolsa, Sapkeń ol sharýany osydan jarty ǵasyr buryn bastap ketkeni qaıran qaldyrady. Keıipkerimizdiń búgingi basshylarynyń biri, dırektordyń orynbasary Aıgúl Saılaýqyzynyń aıtýynsha, Saparǵalı aǵanyń shákirtteri bul kúnde ár qıyrda jemisti eńbek etip júr. «Aǵaıdy 1999 jyldan beri tanımyz. Bilmegenimizdi osy kisiden úırenip kelemiz. Nátıjesinde bizdiń mekteptiń dombyra orkestri 2001 jyly «Halyqtyq ujym» ataǵyna ıe boldy. Bıyl ol jańa komanda jasaqtady. Qaramaǵynda 42 bala dombyra úırenip jatyr», deıdi áriptesi, J.Jabaev atyndaǵy mektep-gımnazııasy dırektorynyń orynbasary A.Saılaýqyzy.
Zerendi balalarǵa arnalǵan mýzyka mektebiniń dırektory Gúlshat Moldabaeva da Saparǵalı Ahmetjanovqa 1974 jyldan beri shákirt bolǵanyn aıtady. «Ol kezde 4-synyp oqıtyn kezim. Sol jyly aǵaı bizge 26 jasynda muǵalim bolyp keldi. О́zim mýzykanttar otbasynan shyqqandyqtan ba, mádenı sharalardan qalmaı aǵaıdyń qasynda júrdim. Sapar aǵaı Sálim Iztileýov, Roza Ibraeva syndy ánshi-kúıshilerdi jáne meni 1979 jyly Kókshetaýdaǵy mýzyka kolledjine ákelip túsirdi. Sonda kolledj dırektory Manarbek Bekseıitovtiń: «Áke-sheshesi emes, mýzyka muǵaliminiń balalardy ózi oqýǵa túsirýge alyp kelgenin birinshi ret kórýim» degeni bar. О́mirimde Saparǵalı Ahmetjanovtaı kásibı mamanǵa jolyqqanyma rızamyn», deıdi aǵynan jaryla adal shákirt.
Sapkeń dombyra aınalasyn shıyrlap qana qoımaı, qazirgi ýaqytta eń ózekti taqyryp «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn júzege asyrý maqsatynda shákirtterin qasyna ertip Qazaqstan boıynsha Almaty, Qaraǵandy, Nur-Sultan qalalarynda máni bólek mádenı sharalar uıymdastyryp keledi.
Saparǵalı Ahmetjanov 2017 jyly «Selınograd aýdanynyń Qurmetti azamaty» ataǵyn alǵan eken. Árıne ol marapat óner adamynyń túgel qabiletine berilgen baǵa emes. Biz bul rette S.Ahmetjanovty «100 jańa esim» jobasyna qatysyp, sol baıqaýdan úzdik shyqqanyn qalar edik. Sebebi Saparǵalı jumysyn alǵa shyǵarý arqyly biz qanshama ǵasyrlar boıy kózdiń qarashyǵyndaı aman saqtalyp kelgen uly óner – dombyradan shyqqan sıqyrly kúı men sazdy ulttyq áýenge jan bitirer edik. Sol arqyly dástúrli mektep dáriptelip, kemel keleshektiń kiltin qolymyzǵa erte alatynymyzdy uǵynar edik.