ChEKIST

Polkovnık Muqash Shopanuly Omarov 1925 jyly Qorǵaljyn  aýdanynyń Josaly aýylynda týǵan. Orta mektepti bitirgen soń    aýdandyq tutynýshylar qoǵamynda qatardaǵy qyzmetshi, sodan soń mektepte muǵalim, aýdandyq oqý bóliminde ınspektor bolyp jumys isteıdi. 1943 jyly Qyzyl Armııa qataryna shaqyrylady. Munda parashıýtıst, radıooperator, pe­lengatorshy, baılanysshy sııaqty kásipti ıgerý úshin arnaıy bir jyldyq áskerı daıyndyqtan ótedi. Budan soń osy mamandyqtar boıynsha 4-shi gvardııalyq áýe-de­sant brıgadasynda áskerı mindetin atqarady. Keıin bul qurylym 9-shy gvar­dııa­lyq armııa qaramaǵyndaǵy 38-shi gvardııalyq korpýstyń 147-shi atqyshtar polkine enip, 1945 jyldyń basynda 3-shi Ýkraın maıdanynyń quramyna tapsyrylady. Muqash Omarov artıllerııalyq dı­vı­zııa basqarmasynyń baılanys vzvody bólimshesiniń komandıri qyzmetin at­qara júrip, Vengrııa men Avstrııa el­de­rin nemis fashısterinen azat etý maı­danyna qatysady. Soǵysta júrip aýyr jaralanady, kontýzııaǵa ushyraıdy. 1945 jyly elge oralǵan soń Qor­ǵal­jyn aýdandyq oqý bóliminiń áskerı ıns­pektory bolyp isteıdi de sodan 1946 jyly respýblı­ka­lyq Ishki ister mı­nıs­tr­liginiń (IIM) Alma­tydaǵy bir jyldyq mektebin bitirip, keıin KSRO IIM-niń Moskvadaǵy arnaýly oqý ornyn aıaqtaıdy. Sóıtip, ol búkil sana­ly ómirin zeınet dem­aly­syna shyqqanǵa deıin áýeli IIM-de, sosyn 1954 jyldan bastap qaýipsizdik or­gandarynda qyzmet isteýge arnaıdy. Muqań Jezqazǵan oblystyq Memle­ket­tik qaýipsizdik komıtetindegi bas­shy­lyq qyzmetine tereń bilimimen, operatıvti máselelerdi sheshýdegi iskerligimen, ǵa­jap saýattylyǵymen ózi basqaratyn me­ke­mede ǵana emes, res­pýblıka kóleminde bas­tyqpyn dep júrgen talaılardan shoq­tyǵy bıik turatyn. Artyq aıtqan­dyq emes. Muny jurttyń bári biletin, moıyn­daıtyn. Ishki sharýashylyqqa kelsek, baǵynyshty qyzmetkerlerge ke­re­met talap qoıatyn, tártipti qatań ba­qy­laıtyn. Alaıda, tájirıbesi azdyǵy­nan jumysty bilmeı jatqandarǵa, ási­re­se jastarǵa, túsinistikpen qarap, olar­dy oqytyp, úıretýden jalyqpaıtyn. Muqańnyń bir qasıeti operatıvtik qyzmet bolsyn nemese taza sharýashy­lyq ister bolsyn, eger durystyǵyna kózi jetse, ony kez kelgen deńgeıde – Almatyda ǵana emes, Moskvanyń al­dyn­da dáleldeı alatyn. Oblys bas­shy­larymen til tabysyp, olarmen táp-táýir qarym-qatynas ornatty. Sonyń nátıje­sinde ujymda sheshilmeı jatqan kóp máseleler oıdaǵydaı rettelip otyrdy. 70-jyldardyń orta kezinde avto­no­mııa qurylmaıtyndyǵyna kózi jetken nemis aǵaıyn­dar buǵan narazylyq ese­bin­de kóptegen jer­lerde keńestik tól­qujat­tardan bas tartyp, ta­rı­hı Otany – Germanııaǵa jappaı qonys aýda­rý naýqanyn óristetti. Keńes ókimeti úshin mu­nyń ózi qaı jaǵynan bolsa da tıimsiz edi. Jer-jerlerde osyndaı nıet baıqatqan nemis azamat­taryn qýdalaý bastaldy. Jambylda, Aqtóbede, Qara­ǵandyda, Almatyda bir top ne­mister sot­talyp, keıbireýlerin psıhıatrııalyq aýrý­ha­naǵa kúshtep ornalastyrý faktileri oryn aldy. Jezqazǵanda tura­tyn nemis qaýymy da qol qýsyryp otyr­ma­dy. Olar Qaraǵandy, Toq­maq, Almatymen baılanys jasady. Resmı oryndarda tirkelmegen jeti adamnan komıtet qurdy. Ony uıym­dastyrǵan dinbasylary Frızen men Klassen Qazaq­stanǵa kelgen sheteldikter arqyly Germanııa elshili­gi­ne tarıhı Otanyna kóshkisi keletinderdiń tizimin ja­sy­ryn túrde jetkizdi. Muny­men birge komıtet basshy­la­ry turǵyndarǵa nemis ko­lo­nııasynyń tarıhy týraly aqpar berdi, Keńes ókimeti ta­rapynan jasalyp otyr­ǵan qııanat týraly laqap taratady. Bı­lik­ke qısynǵa kele qoımaıtyn, oryn­daý­ǵa bolmaıtyn talaptar qoıady. Sóı­tip, shet elge jappaı qonys aýdarý pı­ǵy­lyn qozdyryp, ókimetke qarsy ósh­pen­dilikti arttyra túsýge áreket jasaı­dy. For­maldi túrde osynyń bári, saıyp kel­gende, qylmystyq istiń negi­zin quraıdy. Al respýblıkalyq MQK sóz bolyp otyrǵan oqıǵaǵa qatysty adamdardy sottap, qamaýǵa alýdy talap etedi. “Olardy túrmege qamaǵanmen másele sheshilmeıdi, sondyqtan zańǵa sáıkes aldyn alý sharalaryn júrgizý kerek”, degen Muqańnyń sózine almatylyq basshylar kóngisi kelmeıdi. Budan soń ol obkomnyń birinshi hatshysy K.S.Losevke baryp, mán-jaıdy jaılap túsindiredi. Jazalaý saıasaty problemany túpki­li­kti retteı almaıdy. О́ıtkeni, eń aldy­men nemister kótergen máseleni jónge keltirip alǵanymyz jón. Kezinde “jap­paı jer aýdarý qatelik bol­dy, son­dyq­tan kinálaryń joq, aqtaldyńdar” degen jarlyq bar. Olaı bolsa, burynǵy avto­no­mııa nege qalpyna keltirilmeıdi? Son­da olar ult esebinde joıylyp ket­pes úshin tilin, dinin, ádet-ǵurpyn saq­taý maqsatymen ne isteýi kerek? Sol úshin tarıhı Otanyna ketýge ruqsat be­riń­der degen talap qajettilikten týyndaǵan joq pa? Árıne, mundaı jaǵdaıdy keıbir ekstremıs­ter óz paıdasyna sheshkisi ke­ledi. Ony ýshyqtyryp, ujymdyq sıpat, saıası astar berip júrgender de joq emes. Biraq qalaı bolǵan kúnde de kópshiligin sottap, túrmege qamaý nátı­je bermeıdi. Odan da tynysh otyrǵan jurtty teris jolǵa ıterip, olarǵa jan­ashyrlyq jasaǵan bolyp zańsyz jolǵa ıtermelep, arandatyp júrgen bir-eki adam­ǵa ǵana eskertý jasaǵan durys emes pe? Belgilengen tártip boıynsha qonys aýdarǵysy kelgenderge Germanııada eń jaqyn týystary bolsa jáne olar “bizge kelińder” degen shaqyrý qaǵazyn jiber­se ǵana ruqsat eti­letin. Memleketaralyq shart boıynsha ótinish tek jeke tulǵa­lar­dan alynady, al ujymdyq túrde be­rilgen aryz-shaǵym qaralmaıdy. Alaıda, Frızen men Klassen nemis elshiliginen osyndaı mazmunda hat alsa da, ony qan­das­tarynan jasyrady, ujymdyq qoz­ǵalysqa, top bolyp narazylyq bildirýge shaqyrady. Nemis komıtetine basshy bolyp júrgenderdi túrmege japqannan góri olar­dyń ekijúzdi qyly­ǵyn qan­dastaryna pash etken tıimdi edi. Al sot arqyly jaýapqa tartylsa, ókimet “ja­zyqsyz jandy repres­sııaǵa ushyratyp jatyr” dep sybaı­las­tary arqyly búkil álemge jar salady, sóıtip op-ońaı arzan abyroı-bedelge ıe bolady. Bolyp jatqan osyndaı jaǵdaıdyń bárin obkomnyń birinshi hatshysy K.S.Losevke baıan­daǵanda bul pikirdi oblys basshysy qoldady. Muqań bel­gilegen is-sharalardyń júzege asyrylýy tolyq maquldandy. Frızen men Klas­sendi nemisterdiń ózi dinı basshylyqtan qýdy, olar úshin jazanyń eń úlkeni de osy edi. О́ıtkeni jurt aldynda ótirikshiligi áshkerelenip, abyroıy aırandaı tógiledi, masqara bolady. Komıtet taratylady, al ejelgi Otany – Germanııaǵa birjola kóshýge quqyǵy bar azamattarǵa zań sheńberinde ruqsat etiledi. Sóıtip, máseleniń bári sol kezdegi qalyptasqan tártip boıynsha ý-shýsyz, quqyqtyq arnaǵa túsip, birde-bir adam túrmege jabylmaıdy. * * * Ádildik týyn kóterip, shyndyqty jaqtaı­tyn, qajetti jerde “aqty aq, qarany qara” dep prınsıptik kórsete alatyndardyń joly ońaı bolyp kórgen emes. Ony ómirden kórip júrmiz. Muqań sondaı adamdardyń qataryna jatady. Onyń ar tazalyǵyn qadirlegeni, adam­gershilik qasıetti joǵary ustaǵany úshin talaı qıyn jaǵdaılarǵa ushyraǵany da bar. Bastyqqa jaǵynamyz dep jaram­saq­taný, táýir kórsetkish, ataq-dáreje alý úshin zańdy belinen basý, shyn­dyq­ty burmalaý degen Muqańa múlde jat. Adam taǵdyryna Muqańnyń qandaı janashyrlyqpen qaraıtyndyǵyn sezý úshin ózi aıtqan bir oqıǵany baıandaı ket­ken jón bolar. Onyń qysqasha maz­muny mynandaı. Birde ózimen úzeńgiles júrgen qyz­met­kerdiń uzaq issaparǵa ketýine baı­la­nys­ty sonyń qa­raýyndaǵy Shılov degen ınjenerdiń qylmys­tyq isimen aı­nalysqany bar. Isti tapsyryp jatyp sol joldasy: “Sen ony aıama. Úıinen esh­kimdi jolatpa, sálemdeme bergizbe. Qaıda barady deısiń, moınyna alady”, – deıdi. Sol kezdegi (1948) zań boıynsha aıypkerden “qylmys jasadym” degen sóz aýzynan shyqsa-aq, basqa pálendeı dálel bolmasa da ony sottap jiberýge bolatyn. Sondyqtan da tergeýshiler kóp jaǵdaıda dálel, derekterdi izdeýden góri bar kúshti aıypkerdi moıyn­datýǵa jumsaıtyn. Qor­qytyp, úrki­tý­den, jan azabynan, basqa kórgen qor­lyqtan ábden sharshap, qajyǵan adam aqyrynda jasamaǵan qylmysyn moıyndap, sottalyp kete baratyn. Isin sottan ótkizgen tergeýshi keremet bir sharýa tyndyrǵandaı kóńili kónshıtin. Munyń eshbir qyzyq-qýanyshy bolmasa da, ókinishke qaraı, osyndaı jaǵdaıdyń sol ýaqytta elimizde etek alǵany ashy da bolsa shyndyq edi. Al jańaǵy sóz bolǵan isti qys­qar­typ aıtsaq, bylaı eken. Shılov 20-jyl­dardyń aıaǵynda Qıyr Shyǵysta Qyzyl ásker qatarynda júrgen kezinde kontrrevolıýsııalyq úgit-nasıhat ja­saǵany úshin RSFSR Qylmystyq ko­deksi­niń 58-babynyń 10-tarmaǵy boı­yn­sha on jylǵa sottalypty-mys. Túr­me­de jazasyn ótep júrgen kezde, 1930 jyly, lagerden qashqan sııaqty. Reseı­degi týysyna baryp, ınstıtýt bitir­gen­nen keıin Semeıdegi bir kenishte bas ın­jener bolyp júrgen jerinen Uly Otan soǵysyna qatysady. Kóptegen orden, medaldarǵa ıe bolyp, kapıtan sheninde elge oralady. Sodan Almatyǵa kelip, Ishki ister mınıstrligine qarasty bir me­kemege óz mamandyǵy boıynsha orna­laspaqshy eken. Biraq arnaıy tekseris júrgizilgen kezde onyń qylmysker esebinde Búkilodaqtyq izdeniste júr­gendigi belgili bolady. Osyǵan oraı qaı­ta­dan qamaýǵa alynyp, burynǵy aıy­byna lagerden qashty degen syltaýmen buǵan kontrrevo­lıýsııalyq búlik degen pále (58-baptyń 14-tarmaǵy – sabotaj) jáne qosylady. Alaıda, tergeýshiler jan-jaqqa qan­sha suraý salsa da aıyptalýshyǵa qatys­ty burynǵy qylmystyq isti taba almaı­dy. Aty-jónin, ómirbaıandyq derekterin eshqandaı ózgeriske ushyratpaǵan Shılov bolsa “men sottalǵan emespin, sondyqtan eshqandaı lagerden qashqan joqpyn” degennen bir taımaıdy. Biraq Shılovtyń paıdasyna sheshi­le­tin taǵy bir jaılar bar edi. Ol Reseı­diń batys obly­synda týyp-ósken, demek, túrmeden qashyp ket­kendigi jáne ony izdestirý jónindegi mate­rıaldar, eger bar bolsa, sol týǵan jerinde saq­talýy tıis. Alaıda, soǵys kezinde nemis­terdiń basyp alý qaýpi týǵan kezde qu­qyq qorǵaý organdary ondaı materıal­dardy jaý qolyna túspesin degen oımen órtep jiberýi de yq­tımal. Qalaı bolǵan kúnde de tıisti dálel bolmaǵandyqtan tergeý tuıyqqa tireledi. Al Shılov bolsa kontrrevolıýsııaǵa qa­tysy bar asa qaýipti qylmysker esep­tel­gendikten ony bosatýǵa jatpaıtyn. Tártip solaı. Muqań sońǵy qozǵalǵan qylmystyq isti taǵy da muqııat oqyp shyqty. Aıyp­ker jasady degen qylmysqa dálel joq. Soǵan qaramastan burynǵy tergeýshi onyń ómirbaıanyna qatysty saýaldy jaýdyra bergen. Jobasy suraq kezinde birdeńeden shatasyp qalsa sony derek esebinde paıdalanbaq bolǵanǵa uqsaıdy. Al Shılov “kórgem joq, bilgem joqtan” basqa eshteńe aıtpaıdy. Joq jerden bardy tabý qıyn. Ekinshiden, Shılov lagerden qashyp ketti degenniń ózine 17 jyl ótti. Instı­týt bitirdi, jumysyn adal ótedi. Uly Otan soǵysyna qatysty, elin, jerin qorǵady. Kóptegen orden, medaldarmen nagradtaldy. Iаǵnı, ony tap qazir qo­ǵam­ǵa qaýip tóndiretin adam dep aıtýǵa bol­­maıdy. Olaı bolsa, bas bostan­dyǵynan aıyryp, túrmege otyrǵyzýdyń qajeti bar ma? Jáne ne úshin? Mine, osy jaǵdaılardy eskere ke­lip, Muqań Shılovty qamaýǵa alýǵa ne­giz joq, ony bosatý kerek degen sheshim shyǵarady. Jas tergeýshiniń mundaı batyl qımylyna tájirıbeli qyzmet­ker­ler, ony zańmen qabystyryp, dálelin qalaı tabar eken degendeı tańdana qara­ǵany ras. Biraq Mu­qańnyń bul oryndy pikiri basshylyq tarapynan qoldaý taýyp, is toqtatylady, al toǵyz aı abaq­tyǵa negizsiz qamalǵan Shılovty úıine jiberedi. Problema tutqynǵa túsken bir adamda emes qoı. Tergeýshiniń qatelesýge qu­qyǵy joq. О́ıtkeni, ár sheshimniń artynda tiri adam, onyń qıly taǵdyry bolatyndyǵyn árdaıym este ustaǵan jón. Másele prınsıpte. Shılovty aqtaýǵa baılanysty oqıǵa sonaý 40-jyldardyń aıaǵynda bolsa da, onyń umytylmaı Muqańnyń kóz aldynda búgingideı elestep turatyndyǵy sodan bolsa kerek. Bul jaǵdaı onyń ómirine óshpesteı iz qaldyrdy. * * * MQK tarapynan eldiń birligin saqtap, ishi-syrtymyzdyń tynysh bolýy maqsatynda júrgizilip jatqan jumystar az emes. Alaıda, belgili sebepterge baılanysty biraz ýaqyt qupııa saqtaý qajet bolǵandyqtan jurt ony kezinde estı bermeıdi. Osyǵan oraı bir oqıǵany eske túsirip kóreıik. Osydan qyryq jyldan astam buryn uly kórshimiz Qytaı jerinde mádenı revolıýsııanyń keń kólemde óris alǵan kezeńinde Abdrashıtov (aty ózgertilip alyndy – A.K.) degen bireý saıası sah­na­ǵa shyǵýǵa tyrysyp baqty. Ol túbi shyń­jańdyq jerles azamattardyń ba­syn biriktirip, qandastaryn ulyhandyq ezgiden soǵys jolymen azat etý kerek degen jeleýmen burynǵy KSRO aýma­ǵyn­da ásker qurýǵa áreket jasapty. Osy maqsatpen erterekte Shyńjań ól­ke­sinde ómir súrgen Shyǵys Túrkistan­nyń Halyqtyq Revo­lıýsııalyq partııa­syn (ShTHRP) tiriltpekshi bolady. Yntaly toptyń atynan kommýnıstik jáne jumysshy partııalarynyń halyq­aralyq keńesterin ótkizýmen aınaly­syp, Býdapeshtegi konsýltatıvtik Komıtetke hat jazyp, odan ShTHRP-ny tanýdy, onyń ókilderin ótkizileıin dep otyrǵan álemdik forýmǵa shaqyrýyn ótinedi. Sonymen birge ol uıǵyrlar arasynda keńes basshylyǵy Shyńjań hal­qyna eki ret – 30-jyldary gomın­dan­dyq Shen-Shısaı basshylyq jasa­ǵan ýaqytta jáne 1950 jyly halyqtyq ókimet qurylǵan kezde satqyndyq ja­sa­dy degen habar taratty. KSRO Shyń­jań esebinen osy joly da qytaılarmen sóz baılasyp, kelisim jasaýda dep qandastaryn sendirmek boldy. Sol kezde Shyńjańdaǵy sany az halyq­tardyń keıbir problemalary shyn máninde bar edi. Sodan bolar, Abdra­shı­tov­tyń bul isi KSRO-da turatyn keıbir uıǵyrlar tarapynan qoldaý tapqany da ras. Abdrashıtov ózimen sybaılas, pi­kirles Tashkentte turatyn Faı­zollamen (aty ózgertilgen – A.K.) Almatyda kez­desti. Bul júzdesý barysynda Qazaqstan men О́zbekstandy mekendeıtin shyńjań­dyq uıǵyrlardyń Mao Sze Dýn qol­shoqparlaryna qarsy kúres júrgizýdegi ortaq baǵytyn aı­qyn­daý kózdelgen edi. Alaıda, qozǵalys basshylyǵy jóninde pikir alshaqtyǵy bolǵandyqtan bular birlesken tujyrymǵa kele almady. Abdrashıtovtyń bul qımyly Mao Sze Dýn ókimetine baǵyshtalǵan kúreske eshqandaı qatysy joq bolatyn. Munyń ózi tek KSRO men Qytaı arasyndaǵy on­syz da ońyp turmaǵan qarym-qaty­nas­ty odan ári shıelenistire túsýge yq­pal jasaýy múmkin edi. Sonymen birge Qytaı basshylaryn Shyńjań halyq­taryna qarsy qýǵyn-súrgindi kúsheıtýge ıtermeleıtin naǵyz arandatýshylyq áreket dep baǵalaýǵa bolady. Joǵary bas­shylyq solaı dep eseptedi de. Son­dyq­tan MQK uıǵyr “kóseminiń” osy qaýipti is-áreketine toıtarys berýi qa­jet edi. Al osy jaýapty is-sharany daıyndap, júzege asyrý Muqańa tapsyryldy. Eń aldymen Abdrashıtov jónindegi qandaı derektiń bar-joǵy zertteldi. Jalpy osy oqıǵaǵa baılanysty mate­rıaldardyń bári suryptalyp, taldaý jasaldy. Sóıtsek, biraz dúnıe bar eken. Abdrashıtov Shyńjańda turǵan kezinde Dúrbiljinde astyrtyn jumys júrgizgen óziniń baýyrlas patrıottaryn birneshe jyl boıyna gomındannyń qarsy barlaý organyna ustap berip otyrǵan. Keıin halyqtyq ókimet ornaǵanda da qoǵamdyq qaýipsizdik organdarymen baılanysta bolyp, onyń qupııa habary boıynsha Qytaıǵa qarsy búlikshil ispen aına­lysty degen aıyp taǵylyp, Quljada bir top uıǵyr jastary qýǵyn-súrginge ushyraǵan. Abdrashıtov 1944 jyly halyq azat­tyq soǵysynda qaza bolǵan Shyńjań­nyń halyq Batyry, ózimen birge týǵan Rızvangúldiń ataq-dańqyn qaraqan ba­synyń paıdasy úshin sheshe bilgen. О́kimettiń senimine kirip, provınsııalyq komsomol komıtetiniń hatshylyǵyna saılanady. Al 60-jyldardary onyń bı­likke jaǵynyp, qandastaryna jasaǵan áreketteri belgili bola bastaǵan kezde uıǵyr halqynyń qaharynan qoryqqan ol, Qazaqstanǵa qashyp, bas saýǵalaıdy. Olaı bolsa, mundaı prınsıpsiz, sy­nap­taı qubylmaly adamnan ne úmit, ne qaıyr. Biraq ońaılyqpen toqtaıtyn ol joq. Halyq senimine kirip, taǵy da uıǵyrlar men qytaılar arasyna ot jaqqaly tur. Úlken sahnaǵa qaıtadan shyqqysy kelgen Abdrashıtovtyń saıası kelbeti osylaı bolatyn. Endigi mindet jurt bile bermeıtin osynaý shyndyqty uıǵyrdyń zııaly qaýymyna jetkizý kerek edi. Solaı jasaldy da. Ǵalymdar men jazýshylar, óner qaı­ratkerleri, uıǵyr zııalylarynyń kórnekti ókilderi Abdrashıtov jónindegi sumdyq shyndyqty estigende bomba jarylǵandaı áser etti. Oǵan jurt laǵ­net aıtyp, al onymen sybaılas, jaqyn júrgenderdiń ózinen teris aınalyp, kez­dese qalsa, jıirkenish sezimin bildirip, mańaılaryna jolatpaıtyn boldy. Abdra­shıtov pen Faızolla arasyndaǵy urys-keris, ósek-aıań molaıyp, bitispes kúreske ulasty. Aqyry ekeýi de bedel­den jurdaı boldy. Sóıtip, Abdrashıtov qozdyrǵan saıası zııandy nıet birtindep basylyp, eń sońynda múldem tynyshtaldy. * * * Úlken ómir ótkelinen ótken Muqash aǵamyzdyń eńbek joly, shyǵarmashy­lyq qyzmeti jóninde áńgime bolsa, sóz joq, kóz aldymyzǵa Zeınep jeńgemiz elesteıdi. Qadirli aǵamyzdyń Uly Otan soǵysyna qatysyp aýyr jaraqat alýy, sosyn qaýipsizdik salasyndaǵy uzaq jylǵy úzilissiz qyzmeti úı ishine jaıly boldy dep aıta almaımyz. Tańnyń aty­synan tún ortasyna deıin jumysbasty bolǵan oǵan senbi, jeksenbi degenniń qatysy shamaly bolatyn. Túnniń bir ýaǵynda shyrt uıqyda jatqanda telefon bezildep, qyzmetke ketetin kezder az bol­ǵan joq. Mine, osynyń bárine túsi­nistik kórsetip, Muqań aǵamyzdyń qas-qabaǵyna qarap, onyń Otan, el aldyn­da­ǵy mindetin abyroımen atqarýǵa Zeı­nep jeńgemizdiń úlesi mol ekendigin erekshe atap aıtqymyz keledi. Amantaı KÁKEN, otstavkadaǵy polkovnık, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi, respýblıkalyq “Jalyn” jýrnalynyń Ǵabıt Músirepov atyndaǵy syılyǵynyń laýreaty. Astana.