1996-1998 jyldary bolǵan medısınalyq saqtandyrýdy qazirgi reformamen salystyrýǵa kelmeıdi. Bul týraly brıfıngte elimizge belgili dáriger, burynǵy vıse-mınıstr, «Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý» KEAQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Erık Baıjúnisov aıtty.
- 1995-1996 jyldardaǵy ahýaldy qazirgi jaǵdaımen múlde salystyrýǵa kelmeıdi. Ol kezde Qazaqstan naryqtyq ekonomıkaǵa bet bura bastaǵan bolatyn. Halyqtyń áleýmettik ál-aýqaty da syn kótermeı turǵan kez" - dep eske alady burynǵy kezdi Erık Ábenuly.
Sol kezeńde, ekonomıkalyq daǵdarys oryn alyp, elimiz basqa reformalarmen qatar, mindetti medısınalyq saqtandyrý júıesin engizýdi de qolǵa aldy. Biraq bul jobany sátsiz boldy deý qate. Sebebi, sol qıyn-qystaý kezeńde mindetti medısınalyq saqtandyrýdy engizý densaýlyq salasyn joǵary satyǵa kóteremiz degen umtylys edi. Bul júıe 3 jyl ishinde elimizdiń densaýlyq salasyna naryqtyq ekonomıkanyń prınsıpterin engizýimen erekshelendi. Qazirgi emhana, aýrýhanalarda qolǵa alynǵan ózgeristerdiń bári sol kezdegi azdy-kópti tájirıbeniń jalǵasy deýge bolady. Eger ekonomıkalyq qaýqarymyz jetkende alǵashqy medısınalyq saqtandyrý qory ózin-ózi aqtaýy da múmkin edi. Alaıda sol kezde qorǵa jumys berýshiler aýdarǵan qarjy kúlli respýblıka azamattaryn emdeýge jumsaldy. Qarttar men balalar sekildi áleýmettik jaǵynan az qorǵalǵan turǵyndar úshin jarna tóleýge memlekettiń shamasy kelmedi.
Jergilikti ákimdikter, ásirese, aýyl sharýashylyǵymen aınalysatyn oblystar bıýdjettiń qysqalyǵynan qorǵa qarjy aýdara almady. Qarajattyń jetispeýshiligi qordyń jabylýyna ákeldi. Qazir mindetti medısınalyq saqtandyrýdy engizýge múmkindik bar. Áleýmettik jaǵynan az qorǵalǵan 15 sanattaǵy azamattardy, sonyń ishinde zeınetkerler men 18 jasqa deıingi balalardy, múgedekterdi, jazasyn óteýshilerdi, jumyssyz azamattardy, stýdentter men taǵy basqalardy memleket óz qamqorlyǵyna alyp, olar úshin jarna tóleıdi. Bulardyń jalpy sany – 10 mıllıonnan asady" , - dedi brıfıngte Baıjúnisov Erık Ábenuly.
- Memleket densaýlyq saqtaý salasyna ıaǵnı, halyqqa kórsetiletin tegin medısınalyq qyzmetterge jyl saıyn bir trıllıon teńgege jýyq qarjy bóledi. Bólinetin qarjy kólemi jyl saıyn artyp keledi. Mysaly, 2013 jyly kepildik berilgen tegin medısınalyq kómekke 608,1 mlrd teńge bólingen bolsa, 2019 jyly bul qarjy kólemi 972,7 mlrd teńgege jetti, - dep atap kórsetti «ÁMSQ» Mańǵystaý fılıalynyń dırektory Baqyt Ismahanbetov.
Aıta keteıik, 2017 jyly elimizde medısınalyq kómekke jan basyna shaqqanda 91 myń teńge nemese 280 AQSh dollary jumsalǵan. Bul 2013 jylǵy kórsetkishten 35 myń teńgege kóp. Al, Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy elderinde bul kórsetkish 3000 dollardan asyp-jyǵylady.
Bul qarapaıym halyqqa qala áser etpek?
Qarjynyń ósýi satyp alynatyn qyzmet túrlerin kóbeıtýge múmkindik beredi. Nátıjesinde densaýlyq saqtaý salasynda jaǵymdy ózgerister bolady:
- aqsha kóbeıgen soń tarıf ósedi;
- tarıf joǵary bolǵan soń memlekettik tapsyrysty oryndaýǵa qulshynatyn klınıkalar sany artyp, bıznes jańa klınıkalar ashýǵa yntaly bolady;
- klınıka qansha kóp bolsa, pasıent úshin kúres te kúsheıedi;
- básekelestik qansha kúshti bolsa, halyqqa kórsetiletin qyzmet sapasy da joǵarylaıdy.