Oılap qarasańyz, beıtanys kisilerdiń birge sapar shegip, bir kýpede túnep kele jatýynyń ózi de qyzyq. Áýelde ekeýi terezege qarap, ekeýi esikke qarap, ózderimen ózderi bolyp, ún-túnsiz otyrǵan jolaýshylar poıyz qozǵalǵan soń qybyrlap, bir-birine kóz qıyqtaryn tastap, áıelder er kisilerge, er kisiler áıelderge «biz kıim aýystyryp alsaq... qalaı bolady» degendeı ıshara tanytady.
Sodan soń árkim ózinshe tar kýpedegi qapyryq keńistikke beıimdelip alady da, «Qaıda barasyz?», «Munda qonaq bop kelip pe edińiz?», «Á-á, jumys babymen be?» degen sııaqty qysqa-qysqa suraq-jaýaptardan keıin ortaq áńgimege tuzdyq bolarlyqtaı bir taqyryp tabyla qalsa, tún ortasyna sheıin suhbat qurýy múmkin.
Biraq biz áńgime etip otyrǵan búgingi jolaýshylardyń biri óziniń kóp sózge áýestigi joq ekendigin birden ańǵartyp, ústińgi sórege qarǵyp shyqty da, etbetinen jata qalyp kitap oqýǵa kiristi. Al astyńǵy, ıaǵnı birinshi sóredegi jap-jas, jip-jińishke qyz kip-kishkentaı sómkesinen uıaly telefonyn shyǵaryp, úlkender jaǵy onsha túsine bermeıtin shytyrman oıyndardyń qyzyǵyna tústi.
Oǵan qarama-qarsy otyrǵan aq sary júzdi, ádemishe kelgen, reńdi apaı úlken terezeniń aldyndaǵy oımaqtaı ústeldiń ústindegi paketin ashyp, ózine laıyqtap shaı jabdyqtaryn ázirleı bastady.
Tap osy sátte kýpede bir kishigirim problema týyndaı qaldy. Sebebi kýpedegi tórtinshi jolaýshy – qasqa bas, qozyqaryn, qyrma saqal kisi mana ishke kirgen bette ekinshi sórege sylq etkizip tastaı salǵan jýan sómkesin joǵarydaǵy qýysqa qoımaq bolyp moınyn sozǵany sol edi, ol jerde bir kirqojalaq túıinshek turǵanyn kózi shalyp tiksinip, jıirkenip qaldy.
Sodan soń kýpeniń esigin shalqaıta ashty da, dálizdiń oń jaq buryshynda otyrǵan jolserik jigitke moınyn soza qarap:
– Áı, bala, beri kel, – dedi zildenip.
Ol ornynan ushyp turyp, aıaǵyn tez-tez basyp jetip keldi.
– Mynaý ne? – dedi qozyqaryn kisi álgi túıinshekti kórsetip.
– Á-á, ol artyq pástelder ǵoı,– dedi jolserik jigit azdap yńǵaısyzdanyp.
– Neǵyp tur munda?
– Basqa qoıatyn oryn bolmaǵan soń... – Ol ishteı qınalyp, qıpaqtaı bastady. – Alyp keteıin be?.. Biraq... ony endi qaıda aparyp qoısam eken?..
– Bilmeımin. Tez alyp ket.
Jolserik shekesin jıyryp, amalsyzdan joǵaryǵa qol sozýǵa májbúr boldy.
Á degende-aq kózine jaǵymsyz kóringen qyrsyq túıinshekten qutylyp, onyń ornyna óziniń jýan sómkesin jaıǵastyrǵan soń, qozyqaryn kisi mańdaıynan shyp-shyp shyqqan terdi alaqanymen súrtip otyryp:
– Púf-f! – dep qatty sharshaǵandaı tereń dem shyǵardy. – Qazaq deseń, ózińe tıedi! Kez kelgen jerde tártipsizdik, júgensizdik!
Osy kezde ekinshi sóredegi kitap oqyp jatqan jigittiń oıy bólinip: «Buǵan qazaqtyń qandaı qatysy bar? – dep oılap, ıyǵyn qıqań etkizdi. – Árıne jolda kez kelgen usaq-túıek qolaısyzdyqtyń júıkege tıetini ras. Biraq oǵan bola búkil qazaqty kinálaýdyń qajeti qansha? Kináli bolsa, jolserikter kináli. Odan ary qazsańyz, QTJ kináli...»
Biraq qozyqaryn kisi munymen de toqtaǵan joq. Muqym dúnıedegi búkil jalqaýlyq pen mádenıetsizdikti óz ultymyzdyń ústine ákelip tókti.
Reńdi apaıdyń júzi sál salqyn tartsa da, ún qatpady. Ekinshi sóredegi jigit azdan soń jelkesin qasyp, «áı, ne aıtsa da, aýyz óziniki emes pe» degendeı kitapqa qaıta úńildi.
Uıaly telefonǵa úńilip otyrǵan qyzdyń saýsaǵy birazdan beri qımylsyz qalǵan-dy. Qozyqaryn endi sony ańǵarǵandaı, oǵan shúılige qarap, muny men senderge – jastarǵa aıtyp otyrmyn degendi tuspaldap:
– Áne, solaı, qaraǵym, – dedi nyǵyzdanyp.
Kýpe ishinde bir sátke óli tynyshtyq ornady. Sebebi qyz bala oǵan jaýap qatqan joq. Azdan soń ornynan aqyryn ǵana turyp, qozyqarynǵa tesile qaraǵan kúıi:
– Sizdiń ózińiz sondaısyz, – dedi baıaý ǵana.
Sóıtti de, dálizge shyǵyp ketti. Manaly beri ultqa qarata tókken jýyndysyn kenetten bireý óziniń betine shashyp jibergendeı tiksinip, esin jııa almaı qalǵan qozyqaryn basyn shaıqap, aýzyna qum quıylǵandaı únsiz qaldy.
Ekinshi sóredegi jigit shydaı almaı sylq-sylq kúldi. Reńdi apaı da ezý tartty.