• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Álem 24 Qyrkúıek, 2019

Shekara shegendelmese, qaqtyǵys azaımaıdy

271 ret
kórsetildi

Qyrǵyzstan men Tájikstan shekarasyndaǵy kıkiljiń qyrkúıektiń 15-de bastalyp, 18-de aıaqtaldy. Alaıda kisi qany tógilip, «Azııa-Plıýs» aqparattyq agenttiginiń habaryna qaraǵanda, bir qyrǵyz, úsh tájik shekarashysy qaza tapqan.

Qyrǵyz-tájik shekarasy­­nyń jalpy uzyndyǵy 976 shaqy­rym, sonyń ishinde delımıtasııa men demarkasııadan ótip, beki­til­geni tek 504 shaqyrym ǵana. Demek, bul eki eldiń ortaq she­karasynyń tek jartysy ǵana belgilengen degen sóz. Bul – shekara mańyndaǵy kıkiljiń­di, sýǵa, jerge degen talasty únemi týyndatyp turatyn jaǵdaı. Etnosaralyq kıkiljińder de bolyp turady. Keıde ashynǵan halyq bir-birine tas atyp, tipti oq jaýdyryp, jaǵdaıdy qandy tartysqa ulastyryp jiberedi. Myna oqıǵa da sondaıdyń biri bolyp otyr.

Bul jolǵy kıkiljiń Qyrǵyz­stannyń Batken oblysy men Tájikstannyń Soǵdı oblysy turǵyndarynyń arasynda 15 qyrkúıekte bastaldy. Batken oblysynyń Láılek aýdanyn­daǵy Maqsat shekaralyq beke­tiniń mańynda tájikter talas aýmaqqa qurylys júrgize bastaǵandyqtan kıkiljiń týdy degendi qyrǵyz jaǵy aıtady. Al tájik jaǵy qu­rylysty aldymen qyrǵyz jaǵy bastady dep aıyptaıdy.

Qalaı desek te qazir kıkil­jińdi naqty qaı jaǵy buryn bastaǵany talas týdyryp tur. Áıteýir eki jaqtyń turǵyndary da óz týlaryn tigip, talas aı­maq­ta qurylys jumystaryn júr­gizýdi bastaǵan. Bir-birine qar­sy tas atýdan bastalǵan kı­kil­­jiń kelesi kúni atysqa ulas­qan. 

Eki jaq ta ózderinikin durys, qarsylastaryn arandatý­shylar, atysty bastaǵan solar dep aıyptaıdy, biraq naqty kim ekenin anyqtaý qıyn. «Fergana News» basylymy da joǵarydaǵy «Azııa-Presstiń» derekterin qaıtalap, tájik jaǵynan úsh, qyrǵyz ja­ǵynan bir shekara­shynyń qaza bol­ǵanyn jarııa­lady. Sonymen qatar osy basy­lymnyń jarııalaýyna qara­ǵanda, qyrǵyz jaǵynan jara­lan­ǵandar sany 13, tájik jaǵy­nan jaralanǵandar 12 adam bolypty.

Joǵaryda aıtqanymyzdaı, bul eki eldiń shekarasyndaǵy jıi bolyp turatyn shıelenisti oqıǵanyń biri. Osy jyldyń shilde aıynda ǵana qyrǵyzdyń Aqsaı aıylynyń mańynda osyndaı kıkiljiń bolyp, bir adam ólip, 14 adam jaralanǵan.

«Interfaks» agenttiginiń habaryna súıensek, Qyrǵyzstan prezıdenti Sooronbaı Jeen­bekov qyrǵyz-tájik shekara­syndaǵy kıkiljińdi halyqara­lyq quqyq sheńberinde sheship, tezirek retteý qajettigin málim­degen. Sondaı málimdeme Tájik­stannyń ortalyq bıligi tarapynan da jarııalandy.

Osydan on jyldaı buryn Qyrǵyzstan men Tájikstan talas týdyrǵan shekaralyq aýmaq­tarǵa qurylys júrgizbeý týraly kelisimge qol qoıǵan. Biraq osy jyldar ishinde eki jaq kelisimdi buzdy dep bir-birin aıyptaýmen keledi.

Bul jolǵy kıkiljiń eki eldiń premer-mınıstrleriniń kelis­sóz jasaýymen 18 qyrkúıek­te sheshildi. Eki el atys jasalǵan jerden qarýly kúshterdi aýlaq áketýge kelisti. Sonymen qatar Qyrǵyzstan jaǵy buryn turǵyz­ǵan baqylaý munarasyn buzýǵa, al Tájikstan jaǵy qurylys tur­ǵyzbaýǵa kelisti.

Árıne bul túpkilikti sheshim emes, kıkiljińdi retteýdiń bir amaly ǵana. Osyǵan qarap Qazaq­­stannyń óz shekarasyn túpkilikti bekitip, rettep al­ǵanyna rıza bolasyń. Árıne ondaıǵa memleketter basshy­larynyń saıası erik-jigeri kerek edi, Qyrǵyzstan men Tájikstan lıderleriniń ondaı sheshimge bara almaǵany ókinish­ti-aq. Son­dyqtan talas aýmaqtaǵy shekaralyq kıkiljińder de jal­ǵasa bereri sózsiz. Ol áli talaı adamnyń ólimine soqtyrýy da múmkin.