Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulovaǵa
Qurmetti
Aqtoty Rahmetollaqyzy!
Taıaýda Sizdiń atyńyzǵa jazýshy Q.Jumadilovtiń jazǵan hatyna den qoıyp, ile-shala jaýap bergenińizge rıza bolǵan oqyrman retinde men de birer usynys-pikir bildirgim keledi. Ol «Parasat» jýrnalynyń qıyn jaǵdaıy. Sizdiń atyńyzǵa hat joldaý sebebimiz, «Parasat» bolyp ózgergen burynǵy «Mádenıet jáne turmys» jýrnaly Mádenıet mınıstrliginiń organy bolatyn. Áne bir kezde tırajy 520 myń bolǵan «Mádenıet jáne turmys» («Parasat») jýrnalynyń qazir jabylýǵa shaq turǵany aıanyshty. Sál taratyp aıtsaq, birinshi sany ótken ǵasyrdyń 1958 jylǵy shilde aıynda jaryq kórgen «Mádenıet jáne turmys» jýrnaly halyqqa keńinen tarap, ár úıden tabylatyn dárejege jetken bolatyn. Bastaýynda Musa Dinishev, Sapar Baıjanov, Abaı Beısenbaevtaı belgili tulǵalar bolǵan basylym 1990-jyldardan bastap qojyrap, tırajy kúrt azaıdy. Oǵan jýrnal ataýynyń «Parasat» bolyp ózgerýiniń de áseri boldy.
Áıtse de, bertinge deıin on shaqty myń dana aınalasynda shyǵyp keldi. Osy kúnde bir myńnan aspaıdy. 1995-2008 jyldar aralyǵynda Memlekettik syılyqtyń laýreaty, kórnekti jazýshy, marqum Baqqoja Muqaev basqarǵan tusta jýrnal bedelin saqtap, bılik ókilderi nazarda ustady. Oǵan jýrnalǵa jáne bas redaktor B.Muqaevqa berilgen joǵary marapattar, Elbasynyń quttyqtaýlary, jan-jaqty qoldaý-qýattaý, yqylas-peıil, janashyrlyq kýá. Sol kezderde jýrnal janynan kórkem ádebı kitaptar shyǵaratyn baspa jumys istep, biraz avtordyń týyndylary jaryq kórdi. Biri – qazirgi Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń ákesi, belgili jazýshy Kemel Toqaev týraly tuńǵysh estelikter jınaǵy. Jınaq shyqqan soń, Jazýshylar odaǵynda tusaýkeser ótip, oǵan bastan-aıaq qatysqan Qasym-Jomart Kemeluly atalmysh kitaptyń redaktory retinde maǵan rızalyq bildirip, bir danasyn qoltańba jazyp tabystady (ol saqtaýly).
Endi negizgi aıtarymyzǵa kelsek, Baqqoja ómirden ótken soń «Parasat» jýrnalynyń jaǵdaıy quldyraǵan ústine quldyrap, búginde qaýipti halge jetti, jabylýǵa shaq tur. Eshkimnen, esh jerden kómek-járdem joq. Baqqojadan keıin bolǵan bas redaktorlar Erǵalı Saǵat, Serik Sarybaev jýrnaldy saqtaýǵa bar kúshterin saldy. Ásirese, alty jyl boıy óz qarjysyna shyǵarǵan Serik Sarybaevqa alǵystan bólek sóz joq. Odan keıingi Qanat Tórebaı da sol kepti kıdi.
«Parasattyń» jabylýy – men elý bes jyldan beri qyzmet etip kele jatqan – sol baıaǵy «Mádenıet jáne turmys» jýrnaly qurdymǵa ketip, joıylady degen sóz. Ony da aıta keteıik, tırajy bir myń danadan aspaıtyn búgingi «Parasat» jýrnaly mazmuny, kórkemdik jaǵynan joǵary deńgeıde. Qazirgi tańda barsha qazaq basylymynyń jaǵdaıy máz emes. Qazir respýblıkaǵa taralatyn kez kelgen basylymnyń tırajy aýdandyq gazetterden tómen.
«Parasatty» saqtaýǵa bola ma? Bizdińshe, bolatyndaı. Aldymen, shama kelgenshe qarjylaı kómek qajet. Odan soń, JShS-lerdiń biriniń quzyryna berse de teris bolmas edi. Basqa da múmkindikterdi de qarastyrýǵa bolar edi.
Qurmetti Aqtoty Rahmetollaqyzy! Osynaý muń-nalany Sizdiń atyńyzǵa joldaý sebebimiz, bir kezdegi aty dúrildegen, ár qazaq otbasy jazdyryp alyp, tóbelerine kótergen «Mádenıet jáne turmys» jýrnaly o basta resmı túrde Mádenıet mınıstrliginiń organy bolǵanyn aıttyq. Sol úshin durys qabyldarsyz dep senemiz. Bar úmit sizde.
Zákir ASABAEV,
Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi, «Qurmet» ordeniniń ıegeri