Nur-Sultanda Onkologııa kóshbasshylarynyń dúnıejúzilik sammıti ótip jatyr. Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń sammıt qatysýshylaryna arnaǵan sózin Premer-Mınıstrdiń orynbasary Berdibek Saparbaev oqyp berdi.
«Barlyq ýaqyttaǵy adamnyń eń basty qundylyǵy – densaýlyǵy. Qorshaǵan orta kúıiniń nasharlaýy, qımyl-qozǵalysy az ómir salty, durys tamaqtanbaý sozylmaly aýrýlardyń, onyń ishinde onkologııalyq aýrýlardyń da artýyna ákeldi. Qazaqstan bul jahandyq betalystarǵa belsene ún qatýda», delingen úndeý mátininde.
2018 jyly elimizdiń Tuńǵysh Prezıdentiniń tapsyrmasymen 2022 jylǵa deıingi Onkologııalyq aýrýlarmen kúrestiń keshendi jospary bekitilgen bolatyn. Bıyl Ulttyq onkologııa ortalyǵynyń qurylysy bastaldy, onda obyrdy emdeý men dıagnostıkasynyń eń ozyq tehnologııalaryn engizý josparlanǵan.
«Eger erterek anyqtalatyn bolsa, onkologııalyq aýrýlardy emdeý qıynǵa soqpaıdy. Bul prosestegi basty dúnıe – alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek. Týra bir jyl buryn álemniń 194 eli medısınalyq-sanıtarlyq kómek boıynsha Astana deklarasııasyn biraýyzdan qabyldady. Astana deklarasııasy álemdik qaýymdastyq kóshbasshylaryn medısınalyq qyzmettermen jappaı qamtýǵa qol jetkizýge jáne adamdardyń densaýlyǵyn saqtaý úshin alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómektiń rólin kúsheıtýge shaqyrdy. Bul kóptegen aýrýlardyń, onyń ishinde obyrdyń da sapaly profılaktıkasyn, erte anyqtalýy men tıimdi emdelýin qamtamasyz etedi», delingen Elbasynyń arnaý sózinde.
«Bizdiń elimiz úshin halyqtyń saýlyǵy – turaqty damý men ál-aýqatynyń artýynyń basty negizi. Barshańyzǵa sammıtke belsendi qatysqanyńyz úshin alǵys bildiremin, tabys pen jemisti eńbek tileımin!», dep túıindeıdi Elbasy qatysýshylarǵa arnaǵan sózin.
О́z kezeginde Berdibek Saparbaev el basshylyǵynyń tapsyrmasymen Úkimettiń onkologııalyq aýrýlardy azaıtý boıynsha sharalar qabyldap jatqanyn jetkizdi.
«Biz onkologııalyq aýrýlardan bolatyn ólim-jitimdi azaıtý úshin sharalardy barynsha qabyldap jatyrmyz. Byltyr bul kórsetkish 5%-ǵa tómendedi. Tıimdi sharalardyń biri – dıagnostıka jáne erte anyqtaý. Bul kórsetkish sońǵy kezde 26%-ǵa artty», dedi B.Saparbaev.
Vıse-premer Qazaqstanda bul máselelermen arnaıy ǵylymı-zertteý ınstıtýty, Onkologııa ortalyǵy men elimizdiń óńirlerindegi 16 onkologııalyq dıspanser aınalysatynyn jetkizdi.
«Biz 2018-2022 jyldarǵa arnalǵan Onkologııalyq aýrýlarmen kúresýdiń keshendi josparyn júzege asyryp jatyrmyz. Onyń basty mindeti – birinshi kezekte profılaktıka, dıagnostıka jáne onkologııalyq kómek kórsetýdiń kiriktirilgen modelin engizý, kadrlar daıarlaý jáne qaıta daıarlaý. Bul jospardy iske asyrý úshin 35 mlrd teńge bólingen», dedi ol.
Keshendi jospardyń taǵy bir mańyzdy pýnkti – halyqaralyq yntymaqtastyqty damytý. Búginde Qazaqstan densaýlyq saqtaý salasynda onkologııalyq aýrýlarǵa baılanysty AQSh, Eýropa men Azııanyń kóptegen elderimen baılanys ornatqan.
«Onkologııalyq aýrýlarmen kúres belgili bir elde nemese qurlyqta ǵana júrgizilmeýi tıis. Bul halyqaralyq problema dep sanaımyz. Eger álem elderiniń barlyǵy birlesip jumys isteıtin bolsa, onda onkologııalyq aýrýlarmen syrqattaný qateri azaıady. Sonda tıimdi nátıjelerge qol jetkize alamyz. Bul tusta memleket tarapynan ǵana emes, onkologııalyq naýqastarǵa kómek pen qoldaý kórsete alatyn qarjylyq múmkindikteri bar demeýshiler tarapynan da qoldaý qajet», dep túıindedi vıse-premer.
Onkologııadaǵy kóshbasshylardyń dúnıejúzilik sammıtiniń (WCLS) jumysyna álemniń 70-ten astam elinen 350 delegat qatysýda. Sharaǵa densaýlyq saqtaý mınıstrleri, aqsúıek hanymdar, qalalar men ónerkásipter kóshbasshylary, obyr aýrýy máseleleri boıynsha qaýymdastyqtardyń basqa da yqpaldy qatysýshylary ózderiniń UHC (United Health Sare – densaýlyq saqtaýmen jappaı qamtý) josparyna obyr aýrýyn engizgende elderdiń betpe-bet keletin negizgi problemalary men qol jetkizilgen jetistikterin talqylaý maqsatynda bas qosty.