«Bulaq kórseń, kózin ash» degendeı, Jastar jylynda jastardyń áleýetin kóterip, belsendiligin arttyrýdy kózdegen birshama izashar irgeli joba qolǵa alyndy. Yntaly jastardy iskerlikke baýlıtyn ilkimdi isterdiń birazy respýblıkalyq «Jas kásipker» jobasynyń aıasynda júzege asyp jatyr.
Qashannan kásipkerliktiń qulashyn keńge sermeýine basymdyq beriletin elimizde jastardyń óz isin ashýyna jol kórsetý nazardan tys qalǵan emes. Bıylǵy Jastar jyly aıasynda qanat jaıǵan «Jas kásipker» jobasy bastaýyn burynǵy «Bastaý» jobasynan alady.
Bul baǵyttaǵy isterdiń ilgerileýine «Atamaken» ulttyq kásipkerler palatasy súbeli úles qosyp jatyr. Jastarǵa mol múmkindik týdyrǵan osy jyly 29 jasqa deıingi qanshama qazaqstandyq «Jas kásipker» jobasynyń arqasynda óz isin tıimdi júrgizý, tutynýshylardyń suranysyna saı ónimderdiń óndirisin jolǵa qoıý sııaqty kásipkerliktiń qyr-syryna ábden qanyqty. Atalǵan joba aıasynda elimiz boıynsha 20 myń azamat oqý kýrsynan ótip, onyń 5 myńy jeke kásibin ashyp úlgergen.
«Atameken» UKP Jappaı kásipkerlik jáne mıkroqarjylandyrý departamenti dırektorynyń orynbasary Áset Sádýaqasov «Jas kásipker» jobasy aıasynda jastardyń ıdeıalaryn jetildirýge jáne ony júzege asyrý úshin qoldaý kórsetilip, granttar da bólingenin aıtty.
– Mıkrobıznes ashqan jastardyń kóbi – keshe ǵana eki qolǵa bir kúrek izdep júrgen jumyssyz jastar. Búginde olar jeke kásibin iske qosý úshin alǵashqy qadamdaryn jasap jatyr. Keıbir bıznes oılary shıki bolyp jatady. Olardyń tıimsizdigi oqý barysynda anyqtalady. Kúmán týdyrǵan jobalarǵa marketıngtik zertteýler júrgiziledi. Saraptamalardyń denin qatysýshylardyń ózderi jasaıdy. Ideıalary synaqtardan múdirmeı ótse, avtory óz jobasyn júzege asyrýǵa kirisedi. Bastysy – jastardyń áleýmettik belsendiligi men azamattyq jaýapkershiligin arttyrý. Osy maqsatta el deńgeıinde birqatar joba keshendi túrde qolǵa alynyp keledi. Mundaı ıgi bastamalardyń biri «JasA» dep atalady. Ol jastardyń óz ortasynda, ıaǵnı turǵylyqty qalasy men eldi mekenin kórkeıtýge arnalǵan jańashyl kózqarasy men tyń oılaryn júzege asyrýǵa baǵyttalǵan, – dedi ol.
Rasynda, Jastar jyly iske qosylǵan jańa jobalardyń kóbi óńirdegi jastardyń ekonomıkalyq saýatyn kúsheıtip, bızneske aıtarlyqtaı daǵdylanýyna septigin tıgizdi. Buǵan eldi mekenderde kásibin ashyp, nápaqasyn taýyp júrgen biraz jastyń bastamasy aıǵaq bola alady. Mysaly, 18 jastaǵy Arys qalasynyń turǵyny Janna Kemelbekova «Jas kásipker» jobasyna qatysyp, bıznes-josparyn sátti qorǵap, grant ıegeri atanǵan. Búginde avtokólik jabyndylaryn tigetin sheberhanasy bar ismer qyzdyń isi alǵa basyp, aýyl turǵyndarynan kólik jabyndylaryna suranys arta bastapty.
Joǵaryda atalǵan «JasA» jobasyna da aýyldy aımaqtar men shaǵyn qalalardaǵy jastar erekshe belsendilik tanytyp, qatysqan eken. Bul jóninde «Jumysshy jastar qoǵamdastyǵy» QB «JasA» jobasynyń baǵdarlamalyq menedjeri Arsen Qambalov aıtyp berdi. Onyń aıtýynsha, bul joba 14 pen 28 jas aralyǵyndaǵy jastardy qoldaýǵa baǵyttalǵan. Búginde atalǵan jobanyń aıasynda 104 bastama qolǵa alynypty. Jobalardyń taqyryptyq aıasy men mán-mańyzy ár alýan bolǵanymen, basty maqsaty – el ıgiligi úshin jasalyp jatqan áleýmettik bastamalar. Máselen, biri múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan sporttyq alań qurýdy kózdese, endi biri azamattar qoǵamdyq jerlerde erekshe oryndyqtar men jaryqtandyrǵysh qurylǵylar ornatyp jatyr eken.
Jalpy, bıyl Jumysshy jastar qoǵamdastyǵy 5 jobany júzege asyrǵan. Onyń qatarynda «Jastar jumysynyń akademııasy» da bar. Bul jobanyń menedjeri Beısenáli Qarabaev Atyraý oblysynyń Jastar saıasaty jónindegi basqarmasymen birlesip, «Jastar jumysynyń akademııasyn» aıaqqa nyq turǵyzý úshin kúsh salyp jatqandaryn atap ótti.
– Bul ortaq bastamamyz sheńberinde úsh trenıng pen bir konferensııa ótkizý josparlandy. Qazirgi tańda biz josparlaǵan barlyq úsh trenıngti de uıymdastyrdyq. Onda biz eńbekke jaramdy jumysshy jastardy qamtýǵa tyrystyq. Mundaı joba basqa esh jerde bolmaǵanyn erekshe atap ótkim keledi. Sarapshylar Jastar jyly Qazaqstanda júzege asyrylǵan barlyq jobalar eki qolǵa bir kúrek tappaı júrgen jas azamattardyń eńbek naryǵynda básekege qabilettiligin arttyryp, elimizdiń ekonomıkasyn damytýǵa óz úlesin qosady degen senimdi pikir ustanyp otyr, – dedi Beısenáli Qarabaev.
Máshhúr Júsiptiń «Jigittikte jannan kesh te is qyl: ólseń – ólesiń, ólmeseń – kisi bolasyń» degen ataly sózi bar. Bıylǵy Jastar jylynda jastardyń jigerin janıtyn, qaıraı túsetin bastamalar aldaǵy ýaqytta budan da zor nátıjesin kórsetetini anyq. О́ıtkeni bolashaǵymyz dep biletin talapty jastar biligin arttyryp, bilek sybana iske kirisse, biraz belesti baǵyndyramyz.