Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý paketi saqtandyrylǵan azamattarǵa arnalǵan. Olar úshin konsýltatıvti-dıagnostıkalyq kómek kólemi ulǵaıtylady. Medısınalyq tekserýlerge kóp qarjy jumsalmaq. Eresek turǵyndar úshin check-up qyzmeti qoljetimdi bolmaq. Osy oraıda Aqtóbe qalasynda zamanaýı check-up ortalyq turǵyzylyp jatyr. Jobany júzege asyrýdyń basy-qasynda júrgen medısına ǵylymdarynyń kandıdaty, joǵary sanatty hırýrg Nadıar Mýsındi sózge tarttyq.
– Nadıar Maratuly, bıyl elimizde MÁMS júıesi engizildi. Osy júıedegi check-up ortalyqtyń róli qandaı bolmaq?
– Prezıdenttiń jyl saıynǵy Joldaýynda aıtylyp kele jatqandaı, zaıyrly qoǵamdaǵy densaýlyq saqtaý salasy qymbat stasıonarlyq emderge emes, aýrýdyń aldyn alýǵa baǵyttalýy shart. Biz halyqty joǵary tıimdiliktegi erte dıagnostıkamen qamtýymyz qajet. Memleket saıasatyn júzege asyrý maqsatynda profılaktıkalyq medısına boıynsha álemdik kóshbasshylardyń biri Seýl ulttyq ýnıversıtetine qarasty gospıtaldyń (SNUH) qoldaýymen búginde Aqtóbe medısınalyq ortalyǵynyń aýmaǵynda zamanaýı chesk-up ortalyqtyń qurylysy júrip jatyr. Chesk-up ortalyqtar – álemdik medısına ustanǵan jańa baǵyttyń eń mańyzdy bóligi.
– Chesk-up ortalyqtyń qyzmeti saqtandyrylǵan azamattar úshin tegin bola ma?
– Qazaqstandyqtar jyl saıyn shet memleketterde emdelýge 68 mıllıard teńge jumsaıdy eken. Kóbi Germanııaǵa baryp emdeledi. Medısınalyq týrızm boıynsha ekinshi orynda – Izraıl. Úndistan men Taıland naryqtaǵy lıderler qataryna sońǵy jyldary qosyldy. Qazaqstanda bir adamdy tolyq medısınalyq tekserýden (check-up) ótkizý 70 myń teńgeden bastalady. Aqtóbede medısınalyq tekserýdiń kólemine qaraı birneshe paket túri jasaqtalady. Mysaly, qarapaıym paketterge jumys ornynan talap etiletin medısınalyq tekserýler enedi. Tolyq paketke sáıkesinshe barlyq aǵzany tolyq tekserý kiredi. Aldyn ala esep boıynsha, qarapaıym paket 300 dollardyń shamasynda bolady. Al tolyq paket 1000 dollar turady. Saqtandyrylǵan azamattar terapevtiń joldamasymen ortalyqtan tegin tekserýden óte alady. Memlekettik tapsyrys boıynsha kún saıyn 20 adamdy tegin qabyldaý qarastyrylyp otyr. Onyń 10-y áıel, 10-y er adam bolady. Sonda jylyna 4840 adamǵa tegin qyzmet kórsetemiz.
– Chesk-up qyzmetin kimder paıdalanady?
– Kez kelgen adam bizdiń qyzmetimizge júgine alady. Sonyń ishinde úsh topqa tolyq medısınalyq tekserýden ótýge keńes berer edim. Aldymen, týǵan-týystary arasynda onkologııalyq, júrek-qan tamyrlary, t.b syrqattarǵa shaldyqqandar bolsa tekserilip turǵandary abzal. Odan keıin, densaýlyǵyna nemquraıly qaraıtyndar (artyq salmaq, durys tamaqtanbaý, az qımyl, teris ádetter) úshin qajet. Úshinshiden, óz densaýlyǵyn teksertip, kez kelgen aýrýdyń aldyn alyp otyratyn adamdar. Iаǵnı check-up «aýyryp em izdegenshe, aýyrmaıtyn jol izde» qaǵıdasyna qurylǵan. Ekonomıkalyq turǵydan da halyqtyń qarjysyn únemdeýge qyzmet etedi. Bookimed-tiń dereginshe, elde 100 adamnyń 40-y turǵylyqty meken-jaıy boıynsha tirkelgen emhanasynan qate dıagnoz alady eken. Ol dıagnozdardy shetelderge baryp qaıta teksertýge májbúr.
– Qazir elimizde obyr derti dendep barady. Aqtóbe oblysynda raktyń aldyn alý jumystary qalaı atqarylyp jatyr?
– Aqtóbe medısınalyq ortalyǵynda dıagnostıkalyq kereýetter bar. Osy kereýetter qoıylǵaly 367 adam tekserýden ótti. Anyqtalǵan onkopatologııa kólemi 6 paıyz. Bul check-up ortalyqtarǵa suranystyń joǵarylyǵyn kórsetedi. Keshendi tekserýler jalpy halyqqa qoljetimdi bolýy tıis. Aı saıyn memlekettik tapsyryspen 100-120 adamdy tekserip turý josparda bar.
– Aqtóbedegi ǵımarat halyqaralyq standartqa saı salyndy. 4 qabattan turady. Jabdyqtardy qaıdan ákelmekshisizder? Kadr máselesi qalaı sheshiledi?
– Birinshi qabatta tek zerthanalyq-dıagnostıkalyq bólmeler ornalasady. Ekinshi qabatynda tekserýden ótken azamattardy qabyldaıtyn keńes berý bólmeleri bolady. Úshinshi qabaty ákimshilik. Al joǵarǵy qabatta qalamyzǵa ózge óńir, elderden keletin adamdar úshin qonaq bólme, jatyn bólmeler jasaqtaımyz. Check-up ortalyqta Marat Ospanov atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik medısına ýnıversıtetiniń professor-oqytýshylyq quramy zertteý jumystarymen de aınalysatyn bolady. Alǵashqy eki jyl qabyldaýdy Koreıanyń úzdik mamandary júrgizedi. Olar jergilikti mamandardy ázirleýmen de aınalysady. Radıolog, gastroenterolog, kardıolog, gınekolog, oftolmolog, tis dárigeri, LOR-dáriger, keńes berýshi dárigerlerdi Koreıanyń Seýl qalasyndaǵy Gangnam check-up ortalyǵyna oqýǵa jiberemiz. Qural-jabdyqtar da osy elden jetkiziledi.
Áńgimelesken
Maıgúl SULTAN,
«Egemen Qazaqstan»