Parlament Májilisiniń depýtattary Premer-Mınıstrdiń orynbasary Berdibek Saparbaevpen jáne birqatar mınıstrlik ókilderimen kezdesti. Bul jıynǵa májilismenderdiń jyl basyndaǵy óńirlerge sapary barysynda kóterilgen máseleler arqaý boldy.
Alqaly jıynǵa Parlament Májilisi Tóraǵasynyń orynbasary Gúlmıra Isımbaeva tóraǵalyq etti. Ol sóz basynda óńirlerdegi turǵyndardyń talap-tilegin Úkimet múshelerimen keńinen talqylaý úshin bas qosyp otyrǵandaryn, mundaı keńester ótkizý dástúrge aınalǵanyn atap ótti.
– Elbasy, Nur Otan partııasynyń Tóraǵasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasyna sáıkes depýtattardyń óńirlerdegi kezdesýleri jańa formatta uıymdastyryldy. Kezdesý ótkiziletini týraly áleýmettik jelilerge qosa, buqaralyq aqparat quraldary arqyly aldyn ala habar berildi. Bul, eń aldymen, halyqty keńinen qamtýǵa múmkindik berdi. О́tken jyldyń qańtardaǵy kezdesýlermen salystyrǵanda, bıyl kezdesýler sany eki esege ulǵaıdy. Qatysýshylar sany bir jarym esege kóbeıdi. Kóterilgen túıtkildi máseleler sany eki ese ósti. Depýtattar qaperine alǵan máselelerdiń 46,3%-y áleýmettik sıpatta bolsa, 37,1%-y ekonomıkanyń negizgi salalaryna qatysty boldy. Onyń ishinde aýyl sharýashylyǵy, bıznesti damytý, aýyzsýmen qamtý, elektr energetıkasy, gazben jabdyqtaý boıynsha máseleler kóptep kezdesti. Buǵan qosa 87 másele (8,9%) qoldanystaǵy zańnamany jetildirýge baǵyttaldy, – dedi Gúlmıra Isımbaeva.
Jalpy áleýmettik máselelerdiń ishinde halyqty kóp tolǵandyratyny – turǵyn úımen qamtamasyz etý; ataýly áleýmettik kómek alýǵa úmitker otbasylarǵa qoıylatyn sharttar; jastardy, ásirese aýyl jastaryn jumysqa ornalastyrý; mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrýdy engizý; kadrlar tapshylyǵy; densaýlyq saqtaý nysandaryn, apattyq jaǵdaıdaǵy mektepterdi, joldardy, sýmen jabdyqtaý jáne sý burý júıelerin salý, jóndeý; tarıftik saıasatty (elektr energııasyna, gazben jabdyqtaýǵa) jetildirý máseleleri.
Kezdesýge osy máselelerge jaýapty memlekettik organdar ókilderi kelip, depýtattardyń suraqtaryna jaýap berdi. Aldymen áleýmettik saladaǵy jumystar jóninde Úkimet basshysynyń orynbasary Berdibek Saparbaev baıandama jasady. Ol Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń jáne Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmalary sheńberinde Parlament qabyldaǵan zańdardyń iske asyrylý barysyna toqtalyp, 2019 jyly ekonomıkanyń damý qarqyny 2018 jylmen salystyrǵanda 4,5 paıyzdy quraǵanyn aıtty.
– Eń basty másele – halyqty turǵyn úımen qamtamasyz etý. Byltyr el tarıhynda birinshi ret 13 mıllıon sharshy metr turǵyn úı berilip, 95 myń otandasymyz baspanaly boldy. Endigi meje – beriletin jalpy turǵyn úıdiń kólemin 15 mıllıon sharshy metrge jetkizý. Sondaı-aq mańyzdy máseleniń biri – jumyssyzdyqty azaıtý. Byltyr bul kórsetkish 4,8%-dy qurasa, bıyl muny 0,1%-ǵa tómendetý kerek. О́tken jyly eń tómengi jalaqy 1,5 esege, al memlekettik qyzmetkerlerdiń jalaqysy orta eseppen 30 paıyzǵa ósti. Qazaqstandyqtardyń qaryzdary men aıyppuldaryn keshirý úshin bıýdjetten qosymsha 147 mıllıard teńge bólingen, – dedi Berdibek Saparbaev.
Odan ári depýtattar óńirlerde turǵyndar kótergen máselelerdi Úkimet músheleriniń nazaryna usyndy. Máselen, depýtat Baqytgúl Hamenova 2,4 mıllıard teńgeni quraǵan ataýly áleýmettik kómektiń artyq tólemi týraly sóz qozǵap, jalpy eldi mekenderdegi áleýmettik shıeleniske alyp kelýi ábden yqtımal artyq tólengen somalardy qaıtarý máselesinde qandaı sharalar qabyldanyp jatqanyn surady.
Buǵan Premer-Mınıstrdiń orynbasary barlyǵyn teksergenderin, 75 myń otbasy óziniń tabystaryn jasyrǵanyn, qazirgi tańda 500 mıllıondaı teńgeni bıýdjetke qaıtarǵandaryn aıtyp, jaýap qatty.
Al depýtat Fahrıddın Qarataev Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Birjan Nurymbetovke «Bir, eki, úsh balasy bar otbasylarǵa aı saıyn áleýmettik tólemder tóleý nemese qandaı da bir kómek kórsetý jospary bar ma?» dedi.
– Bıyldan bastap kóp balaly otbasylarǵa jańa járdemaqy túrin engizdik. Qazir ol járdemaqyny 370 myń otbasy alyp jatyr. Sonyń ishinde az qamtylǵany – 125 myń otbasy. Endi tórt baladan az, ıaǵnı bir, eki, úsh balaly otbasylar da sondaı járdemaqy berilse degen ótinishterin aıtyp jatyr. Osyndaı saýaldar bolǵannan keıin, mınıstrlikte ártúrli tásilderin qarap, qarjyny eseptep kórdik. Bir, eki, úsh balaly turmysy tómen otbasylar sany – 190 myń. Al Qazaqstan boıynsha jalpy bala sany úshten aspaıtyn 2 mıllıon 904 tabyssyz otbasy bar. Bul – 15 ese kóp. Sondyqtan ol 15 ese artyq qarajatty talap etedi. Ekinshiden, basqa dáýletti, jaǵdaıy jaqsy kisilerge de osy járdemaqyny tóleý kerek pe, joq pa – ol da úlken suraq. Sondyqtan biz ázir eshqandaı sheshimge kelgen joqpyz, biraq onyń bárin qarap jatyrmyz, – dedi mınıstr.
Sonymen qatar depýtattar zeınetaqy tólemi, saıajaı turǵyndarynyń máselesi, turǵyn úımen qamtamasyz etý, jaǵdaıy tómen otbasylarǵa kómektesýge qatysty kóptegen suraq qoıdy.
Bul kezdesýge atalǵan Úkimet múshelerimen qosa Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Sholpan Karınova, Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Lázzat Aqtaeva, Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri Nurǵısa Dáýeshov, Aqparat jáne qoǵamdyq damý vıse-mınıstri Ǵabıdolla Ospanqulov, Premer-Mınıstr Keńsesi basshysynyń orynbasary Ermek Amanshaev, Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý birinshi vıse-mınıstri Qaıyrbek О́skenbaev, Qarjy vıse-mınıstri Tatıana Saveleva, Energetıka vıse-mınıstri Jumabaı Qaraǵaev, Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar vıse-mınıstri Ahmetjan Pirimqulov jáne Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi vıse-mınıstri Azamat Batyrqoja qatysyp, ózderine tıesili suraqtarǵa jaýap berdi. Jalpy, mejeli ýaqyt ishinde 20-dan asa depýtat 50 shaqty suraq qoıyp úlgerdi.