Ulttyq taǵamdar umyt qalmasa eken

Asqa qaraýǵa murshasy joq jolaýshynyń etegine jarmasa­tyn ejelgi ádetimiz emes pe? Jo­­marttyǵymdy baıqasyn dep, shaýjaıyna jarmasyp, qaıta-qaıta «úıge soqsańshy, saqtaýly sybaǵań bar», dep qoıamyn.

– Et piskenshe ne zaman, kidirip qalamyn ǵoı, – deıdi ol, – degenmen, syrt jerde Kók­shetaýdyń etiniń dámin maq­taıdy. Zaıyry jegen shóbi­nen, ishken sýynan shyǵar.

– Múmkin ol da bar shyǵar. Bizdiń peıilimizge oraı tátti bolýy da ǵajap emes, – dep qoıamyn men.

Oblys ortalyǵyndaǵy tó­besi kók tiregen záýlim meıram­ha­nalarda tústik as tabyla ber­meıdi. Olar toı-dýman ótkizýge ǵana laıyqtalǵan. Sha­ǵyn dámha­nalardyń birin qo­laı­ly kórdik. Qo­naǵym et jegisi keledi, demek, syba­ǵaly asy qaıdan buıyrar eken?..

Áýeli ózbek dámhanasy kezik­­ti. Shymkenttiń shyraıly ji­­gitine olardyń as máziri tań­syq emes. Keıin koreıdiki. Oǵan da kidirmedik. Kelesisi sy­rahana. Shynyn aıt­qanda, taba­nyńdy qansha toz­dyrsań da, Kókshetaýda ulttyq taǵam ázir­leı­tin dámhanany kúndiz qolyńa shy­raq alyp izdeseń de tap­paı­syń. Ony aıtqan joqpyn. Uıat-taǵy.

Joq nárseni izdegennen as qamdaǵanymyz durys edi. Kári jylqynyń shandyry ýyljyp pisetin ýaqyt ótip ketti, biz áli júrmiz. Ishi sezdi-aý deımin, áldeneshe ýaqytta qoı myna bireýine kire salaıyq dedi. Kire saldyq. Jaýdan mal aıyrǵandaı jýsatyp jatyrmyz. Ishine el qonǵan soń tilge kelgen:

– Baıaǵyda joryq jyldarynda babalarymyz ózek jalǵar asyn qalaı daıyndaǵanyn bilesiń be? Qazan qaınatyp otyratyn ýaqyt joq. Ii qanǵan qoı terisinen ja­salǵan torsyq pishindes ydysqa jyl­qynyń kesek etin salyp, er toqymynyń astyna baılap qoı­ǵan. Kúni boıy qoltyǵy jyrtylyp, jortýylda júrgen jyl­qynyń eti bir qyzyp alǵan soń, qazannyń astyndaǵy ottan kem bol­masa kerek. Tańerteń baılasa tú­­ste, túste baılasa keshke daıyn bolǵan. Al munda el aman, jurt ty­nyshta súısinip as isher, ulttyq ta­ǵam daıyndaıtyn dámhana joq eken.

– Bar, – dedim men daýsym sál qumyǵyp, – túneýkúni istep turǵan. Jóndeýge jabylyp qal­ǵan ǵoı. Jóndeledi, jóndeımiz. 

Jóndeımiz degenim, syrahanasy kóp bolǵanymen, qymyzhanasy joq eldegi kásipkerlerge sengennen aıtqan ýájim ǵoı.

KО́KShETAÝ