Almatyda qala ákiminiń orynbasary Erjan Babaqumarovtyń tóraǵalyq etýimen koronavırýstyq ınfeksııanyń taralýynyń aldyn alý jónindegi aımaqtyq shtabtyń otyrysy ótti.
Jıynda Almatynyń qazirgi jaǵdaıy pysyqtalyp, álem boıynsha koronavırýstyq ınfeksııany juqtyrýshylar sanynyń kúrt ósýine baılanysty qabyldanatyn sanıtarlyq-karantındik baqylaýdy kúsheıtý týraly sharalar barysy sóz etildi.
Aǵymdaǵy jyldyń 1 naýryzynan bastap Qazaqstannyń bas sanıtarlyq dárigeriniń Qazaqstan Respýblıkasynda koronavırýstyq ınfeksııanyń aldyn alý sharalaryn odan ári kúsheıtý týraly» qaýlysy kúshine endi. Osylaısha ózge elderdegi koronavırýstyń taralý deńgeıin eskerip, epıdemııaǵa qarsy is-sharalardy júrgizýdiń úsh jiktemesi anyqtaldy.
Birinshi sanatqa sáıkes QHR, Iranda 14 kúnge medısınalyq baqylaý arqyly arnaıy bólingen úı-jaılarǵa oqshaýlanady. Ol jerden shyǵarylǵannan keıin 10 kúnniń ishinde bastapqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek uıymdarynyń baqylaýynda bolmaq.
Al Gonkong, Makao, Taıvan, Ońtústik Koreıa, Japonııa, Italııada kúndelikti medısınalyq qyzmetkerdiń baqylaýynda ári 10 kún boıy úıinde karantınge jabylady.
2 sanat – Sıngapýr, Taıland, Ázirbaıjanda – 14 kún boıy medısına qyzmetkeriniń baqylaýynda bolyp, sodan keıin 10 kún qońyraý shalý arqyly qadaǵalaýǵa alynady.
3 sanat – Germanııa, AQSh, BAÁ, Ulybrıtanııa, Fransııa, Bahreın, Kýveıt, Ispanııa, Malaızııa – QR shekarasyn kesip ótken kúnnen bastap 24 kún boıy qońyraý shalý arqyly medısına qyzmetkeriniń baqylaýyna alynady.
Búginde Almatydaǵy barlyq emhanalarda oqshaýlaǵyshtar, provızorlyq tósekter daıyn. Súzgilerdiń jumysy qalypty, respıratorlar men vırýstan qorǵaıtyn basqa da quraldar sany jetkilikti. Koronavırýstyq ınfeksııaǵa kúdikti adamdardy jedel tekserý júrgiziledi. Qosymsha tósek-oryndar uıymdastyrý boıynsha sharalar qabyldanýda.
«Qalanyń medısınalyq uıymdary koronavırýstyq ınfeksııanyń taralýyna jol bermeý úshin óziniń fýnksıonaldyq mindetterin oryndaýǵa daıyn. Qalanyń medısınalyq kadrlarymen daıyndyq jumystary júrgizildi. Medısına qyzmetkerleri koronavırýstyq ınfeksııanyń tapalýyna jol bermeý úshin is-sharalardy júzege asyrýǵa tolyq daıyn», – dedi Almaty qalasy Qoǵamdyq densaýlyq basqarmasynyń basshysy Tileýhan Ábildaev.
Megapolıstegi barlyq kólik baǵyttary da baqylaýǵa alyndy. Halyqaralyq áýejaı aýmaǵynda profılaktıkalyq jáne epıdemııaǵa qarsy is-sharalardy ótkizýge erekshe kóńil bólinedi. Koronavırýstyq ınfeksııa jaǵdaılary tirkelgen elderden kelgen barlyq adamdar epıdemıologtardyń baqylaýyna alyndy.
Almatyǵa 6 aqpannan beri 13 myńnan astam jolaýshy keldi. 35-ke jýyq epıdemıolog qalaǵa kelgen barlyq reısterdi tekserdi.
«Kelgen adamdarǵa biz turaqty medısınalyq baqylaý júrgizemiz», – dedi qalalyq Taýarlar men qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamentiniń basshysy Aızat Moldaǵasymova.
Almaty qalasynyń áýejaıynda qosymsha 1 sanattaǵy jolaýshylarǵa arnalǵan jańa tranzıttik zal ashyldy.
Otyrys qorytyndysy boıynsha óńirlik shtab tóraǵasy E. Babaqumarov barlyq memlekettik mekemelerge, onyń ishinde mektepterge, joǵary oqý oryndaryna jalpyǵa ortaq paıdalanýǵa qoljetimdi antıseptıkalyq jáne dezınfeksııalyq quraldardyń bolýyna baqylaýdy kúsheıtýdi tapsyrdy. Vırýstardan qorǵaıtyn quraldar adamdar kóp shoǵyrlanatyn jerlerge de qoıylýy tıis. Tıisti usynym hattar saýda ortalyqtarynyń, HQKO jáne t.b. ákimshilikterine jiberildi.
Budan basqa turǵyndar arasynda da vırýstyń aldyn alýyn qamtamasyz etý sharalary týraly aqparattyq-túsindirý jumystaryn kúsheıtý kerektigi júkteldi. Koronavırýstyq ınfeksııanyń taralýyna jol bermeý jáne onyń aldyn alý maqsatynda azamattarǵa tómendegi sharalardy qolǵa alý usynyldy:
– qoldy sabynmen jıi jýý;
– kún saıyn ylǵaldy tazalaý júrgizý;
– úı-jaılardy kúnine keminde 2 ret jeldetý;
– dene qyzýyn kúnine 2 ret ólsheý;
– jeke ydys-aıaq, jeke gıgıena quraldaryn (súlgi, sabyn, tis pastasy, ustara quraldary jáne t. b.) paıdalaný;
– aýrý sımptomdary paıda bolǵan kezde (dene qyzýynyń joǵarylaýy, muryn, jótel jáne basqalar) jedel járdem shaqyrý;
– jótel «etıketin» saqtaý (qashyqtyqty saqtaý, jótel kezinde aýyzdy jabý jáne bir ret qoldanylatyn maılyqtarmen nemese kıimmen shaıý jáne qoldy jýý).
Úıde karantınge oqshaýlanǵan adam:
– Jeke jaqsy jeldetiletin bólme tańdaý;
– onyń basqa adamdarǵa barýyn boldyrmaý;
– halyqtyń jappaı jınalatyn oryndaryna barmaýyn qadaǵalaý;
– qoǵamdyq kólikte júrýge tyıym salý.
Sondaı-aq koronavırýstyń taralýynyń joǵary deńgeıine baılanysty 52 elde azamattarǵa saparlaryn keıinge qaldyrý usynyldy. Sonymen qatar, adamdar kóp shoǵyrlanatyn jerden aýlaq bolý kerek.
Jalpy, búginde Almatyda koronavırýsty juqtyrý jaǵdaıy tirkelgen joq. Jaǵdaı bıliktiń baqylaýynda. Suraqtar týyndaǵan jaǵdaıda táýlik boıy jumys isteıtin 1406 nómirli Call-ortalyǵyna habarlasýǵa bolady.