Qaýipsizdik sharalary kúsheıtiledi

Álemde 88 571 adam vırýs juqtyrǵan

Indetke qarsy is-áreket josparymen tanystyrý úshin Densaýlyq saqtaý mınıstri E.Birtanov pen Syrtqy ister mınıstri M.Tileýberdi, Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstriniń orynbasary B.Qamalıev, Premer-Mınıstrdiń orynbasary E.Toǵjanov baıandama jasady.

E.Birtanov dúnıe júzi boıynsha COVID-19 pnevmonııasyna shaldyqqan 88 571 adam tirkelgenin, kún saıyn ósý deńgeıi 2,25%-dy quraıtynyn aıtty.  Sonyń ishinde Qytaıda 80 174 adam aýrýǵa shaldyqqany anyqtalyp otyr. Aýrýdan jazylyp shyqqandar sany – 44 518 adam. Stasıonarlarda áli de 32 741 naýqas em alýda. Qytaıdy qospaǵanda, basqa elderde 8 397 adam koronavırýs juqtyrǵan. Naýqastardyń kóbi Ońtústik Koreıa, Italııa, Iran, Japonııa elderinde tirkelgeni anyqtalyp otyr.

– Densaýlyq saqtaý mınıstrligi 6 qań­tardan bastap elimizde koronavırýstyq ınfeksııanyń taralýynyń aldyn alý bo­ıynsha kúsheıtý jumystaryn úsh kezeń boıynsha iske asyrdy, – dedi E.Birtanov.

Birinshi kezeńde shekara arqyly ótkizý pýnktterinde sanıtarlyq-epıde­mıo­logııalyq baqylaý kúsheıtilip, arnaıy jattyǵýlar ótkizildi. Budan ózge, QHR-dan kelgen adamdarǵa medısınalyq monıtorıng júrgizildi. Jeke qorǵaný, syrqattyń aldyn alý jáne emdeý quraldarynyń qa­jetti qorlary jasaldy. Sonymen qatar halyq arasynda aqparattyq-túsin­dirý jumystary bastaldy. 31 qańtar­dan bas­tap kúsheıtý sharalarynyń 2-kezeńi bastaldy. Densaýlyq saqtaý mınıs­trliginiń buıryǵyna sáıkes barlyq shekaralardaǵy sanıtarlyq-karantındik pýnktterge qosymsha 150 sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qyzmet mamany jiberildi. Sonymen qatar klınıkalyq emdeý hattamasy jáne epıdemııaǵa qar­sy is-sharalar algorıtmderi bekitildi. 20 aqpannan bastap mınıstrlik ınfek­sııa­nyń ákelinýi men taralýynyń aldyn alý boıynsha kúsheıtýdiń 3-kezeńin iske qos­ty.

– Koronavırýs ınfeksııasynyń taralý qaýpiniń deńgeıine baılanysty elderdi úsh sanatqa saralaý boıynsha ádisteme ázirlenip, engizildi. Qaýip deńgeıine baılanysty, koronavırýstyq ınfeksııa taralǵan elderden kelgen adamdarǵa tıisti medısınalyq monıtorıng ornatyldy, – dedi E.Birtanov.

Úkimet otyrysynda belgili bol­ǵandaı, bıylǵy 1 naýryzdan bastap mı­nıs­trlik kúsheıtýdiń tórtinshi satysyn engizdi. Onda qaýipti sanalatyn birinshi sanattaǵy elder qataryna Qytaı Halyq Respýblıkasymen qatar, Iran, Ońtústik Koreıa, Japonııa, Italııa, Gonkong (QHR), Taıvan (QHR) jáne Makao (QHR) jat­qy­zyldy.

– Qytaı men Irannan kelgen azamattar mindetti túrde 14 kúndik karantınge jatqyzylady, aýrýhanadan shyqqannan keıin qosymsha 10 kún ishinde medısınalyq baqylaýda bolady, – dedi Densaýlyq saqtaý mınıstri.

Birinshi sanatqa kirmeıtin elderden kelgen azamattar 14 kúnge turǵylyqty jeri boıynsha karantınge ornalastyrylady. Biraq sanıtarlyq qyzmettiń sheshimi boıynsha bul adamdar medısınalyq uıymdaǵy karantınge aýystyrylýy múmkin. Úshinshi sanattaǵy elderden kelgen azamattar 24 kún ishinde qońyraý shalý ádisimen qashyqtan baqylanady.

Mınıstrdiń aıtýynsha, 2020 jyldyń 6 qańtarynan bastap Densaýlyq saqtaý mınıstrligi memlekettik shekaradan ótkizý pýnktterinde sanıtarlyq baqy­laýdy kúsheıtip, mıllıonnan astam adam­dy tekserdi. Baqylaýǵa 30 myń­nan astam adam alynǵan. Búginde ınký­basııalyq kezeńniń aıaqtalýyna baılanysty azamattardyń basym bóligi shyǵaryldy. 6 474 adam áli de medı­sı­nalyq baqylaýda.

– 6 qańtardan bastap osyǵan deıin dene qyzýy kóterilip, jedel respıratorlyq vırýs ınfeksııasymen aýyrǵan 186 adam aýrýhanaǵa jatqyzyldy, olardyń 166-y jazylyp shyqty. Qalǵan 20 adam stasıo­narda em alýda. Koronavırýs ınfeksııasy dıagnozy rastalmady, zerthanalyq zertteý nátıjeleri boıynsha aýrý tirkelmedi, – dedi E.Birtanov.

Syrqattardan alynǵan synamalar Reseı, Qytaı jáne otandyq óndiristiń test-júıelerimen zerttelgen.

Qytaıdan 480 adam evakýasııalandy

Syrtqy ister mınıstri M.Tileýberdi óz kezeginde mınıstrlik jedel sharalardy qabyldaý maqsatynda koronavırýs ınfeksııasynyń taralýyna qatysty ahýaldy erekshe baqylaýda ustap otyrǵanyn aıtty.

– Máselen, koronavırýs ınfek­sııa­sy­nyń taralýy boıynsha epıdemıologııalyq qaýpi joǵary elderdegi sheteldik meke­melerimizde jedel shtabtar quryldy, biz­diń azamattardy evakýasııalaý boıyn­sha is-áreketter algorıtmderi qabyl­dandy jáne konsýltasııalar berý maq­satynda «jedel jeliler» ashyldy. Búgin­de Qytaıdan 480 qazaqstandyq evakýa­sııalandy. Qytaımen turaqty áýe reıs­teri, jaıaý júrý beketteri, temir jol/avtomobıl arqyly jolaýshy tasy­maly toqtatyldy. 2020 jylǵy 3 aq­pannan bastap Qytaıdaǵy barlyq shet­eldik azamattarǵa vıza berý toqta­tyldy. Bıylǵy 5 naýryzdan bastap Ázerbaı­janmen áýe reısteri qysqarady jáne Iran azamattarynyń Qazaqstanǵa kirýine tyıym salynady, – dedi mınıstr.

Mınıstrlik keltirgen málimet boıynsha indet qaýpi joǵary elderde 95 myńnan astam Qazaqstan azamaty bar. Onyń 35 myńy – Koreıada, 40 myńy – Amerıka Qurama Shtattarynda, 5100 – Birikken Arab Ámirlikterinde, 5000 – Germanııada, 3000 – Ulybrıtanııada, 1800 – Italııada, 1000 adam Fransııada. Basym bóligi – stýdentter, eńbek mıgrant­tary, sheteldegi mekemelerdiń qyzmetkerleri jáne olardyń otbasy músheleri, týrıster men bıznesmender.

Negizgi baıandamalardan keıin Premer-Mınıstr Asqar Mamın vırýstyń 50-den astam elge taralyp úlgergenin, elimizde barlyq aldyn alý sharalaryn jalǵastyrý qajet ekenin aıtyp, birqatar tapsyrma júktedi.

 Ishki saýdadaǵy kedergiler anyqtaldy

Úkimet otyrysynda qaralǵan ekin­shi másele – Saýdany damytýdyń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan memle­ket­tik baǵdarlamasyna arnaldy. Tujy­rym­damany Saýda jáne ıntegrasııa mı­nıstri B.Sultanov tanystyrdy. Sonymen qatar Dúnıejúzilik banktiń ókili Sh.Rahardja men Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary – Qarjy mınıstri Á.Smaıylov elimizde saýdany damytýǵa qatysty baıandama jasady.

Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri B.Sultanovtyń aıtýynsha, ishki saýdada birqatar basy ashyq máseleler bar. Salanyń tıimdi damýyna zamanaýı saý­da formattarynyń azdyǵy, saýda alań­­da­ry­nyń jetispeýshiligi,  tıimdi qoı­ma oryn­darynyń shekteýligi kedergi kel­tirýde.

– Bul problemalar deldaldardyń uzyn sonar jelisin týyndatady. Taýardy óndirýshiden tutynýshyǵa deıin ońtaıly tizbek boıynsha jetkizýge múmkindik bermeıdi. Sonyń nátıjesinde búgin biz azyq-túlik taýarlaryna baǵanyń negiz­siz ósýin jáne halyqtyń olardy satyp alýǵa aıtarlyqtaı shyǵynǵa ushyra­ǵanyn baıqaımyz. Sondaı-aq ishki naryq­ta sheteldik taýarlar kóleminiń basym­dyǵy jáne sapasyz ónimderdiń taralýy jaǵdaıdy ýshyqtyryp otyr, – dedi mınıstr.

Onyń aıtýynsha, búginde álemdik saýda úshin basty qaterlerdiń biri – saýdalyq proteksıonızmdi kúsheıtý. Bul Dú­nıejúzilik bank sarapshylarynyń baǵalaýy boıynsha jahandyq taýar aına­lymynyń 9%-ǵa qysqarýyna soq­tyrýy múmkin.

– Jalpy alǵanda, taldaý nátıjesi boıynsha óndirýden ótkizýge deıingi tizbek­te týyndaıtyn birqatar prob­le­ma­­­ny sheshý tutastaı saýda júıe­­­siniń qalyptasýyna alyp keleti­nin kórse­tedi. Qazirdiń ózinde ındýs­trııa- ­lyq-ın­novasııalyq damý men Agroóner­kásip­tik keshendi damytý memlekettik baǵdar­­lamalary, Bıznestiń jol kartasy-2025, Qa­rapaıym zattar ekonomıkasy bar. Olar óndiristiń qarqyndy damýyn qamta­ma­syz etýge baǵyttalǵan, – dedi Saýda mınıstri.

Dúnıejúzilik banktiń ókili Sh.Ra­hard­ja elimizde saýdany damytý máselesiniń ózektiligi men tásilderi týraly baıandama jasady. Onyń aıtýynsha, saýda – tabysty damýdyń negizgi baǵyty. Ásirese aýmaǵy úlken, biraq ishki naryǵy salys­tyrmaly túrde shaǵyn Qazaqstan úshin asa mańyzǵa ıe sala bolmaq.

– Saýda bızneske úlken naryqqa, jo­ǵary sapaly tutynýǵa jáne ónimdilikti art­tyrýǵa múmkindik beredi, bul tabys­tyń ósýin saqtaý úshin qajet, – dedi Sh.Rahardja.

Taqyrypty qorytyndylaý bary­synda Úkimet basshysy Saýda jáne ıntegra­sııa mınıstrligine osy jyldyń 1 shilde­sine deıin Memlekettik baǵdarla­manyń jobasyn Úkimetke engizýdi qamta­masyz etýdi, ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdarǵa osy qujatty ázirleýge belsene qatysýdy tapsyrdy.

– Qujatta qolaıly tutyný ortasyn qurýǵa, halyqty sapaly jáne qaýip­siz taýarlarmen qamtamasyz etý, son­daı-aq qazaqstandyq taýarlar men qyz­met­­ter­diń syrtqy naryqtarda básekege qabilet­tiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan baǵ­dar or­natylýy tıis. Sondaı-aq halyq­ara­lyq yntymaqtastyq aıasynda ulttyq múd­de­lerdi qorǵaý jáne ilgeriletý ázir­le­­nip jatqan baǵdarlamanyń basty maq­sat­­tarynyń biri bolýy kerek, – dedi A.Mamın.