Balalar quqyn qorǵaıtyn basqarma

Qala turǵynynyń biri tıisti oryn­darǵa habarlasyp, ulyn týys­qany zorlaǵanyn aıtqan. Adam quqyǵyn qorǵaýshy Lıazzat Rakısheva áleýmettik jelide bul oqıǵaǵa qatysty birqatar málimetti jarııa etti.

«Áıeldiń aıtýynsha, ol perzenthanada bolǵan kezeńde 9 jasar ulyn bir aptadaı týys­taryna qaldyrǵan. Sol kúnder ishinde bir týysy úsh kún qatarynan balany zorlaǵan. Sonymen qatar keshe anyqtalǵandaı, sol týysy áıeldiń ápkesiniń ulyn da birneshe kún (shamamen bes kún) zorlaǵan. Qazir ata-analar polısııaǵa júgingen, aryz berilgen. Balalar endi únsiz qalǵysy kelmeıdi. Olar ádildik talap etedi, kináli adamnyń jaza­­lanýyn qalaıdy. Buryn bul kúdikti alaıaq­tyq úshin sottalǵany belgili. Biz ter­geý­diń obektıvti júrgizilýine jáne zańdy baǵa berilýine úmittenemiz», dep jazdy L.Rakısheva.

Shymkent polısııa departamentiniń baspasóz qyzmeti habarlaǵandaı, qala turǵynynyń kámeletke tolmaǵan ulyna qatysty zorlyq áreketi týraly aryzy bo­ıynsha qylmystyq is tirkelgen.

«Aryzǵa sáıkes, oqıǵa 2021 jyly bolǵan. Sotqa deıingi tergeý aıasynda barlyq qajetti tergeý jáne prosessýaldyq áreketter júrgizilip jatyr. Tergeý barysynda kýálar men is úshin mańyzdy basqa adamdar tyńdalǵan, bar materıaldar alynǵan, zerttelgen. Barlyq oqıǵanyń jan-jaqty, tolyq jáne obektıvti anyqtalýyna baǵyttalǵan tergeý áreketteri júrgizilýde, onyń nátıjesinde prosessýaldyq sheshim qabyldanady», delingen habarlamada.

Shymkent qalasy ákimdiginiń óńirdegi balalardyń quqyqtaryn qorǵaý júıesin kúsheıtip, qoldaý sharalaryn júıeleýge baǵyttalǵan jańa basqarma qurý jónindegi sheshimi jurt qoldaýyna ıe bolary anyq. Qazir atalǵan qurylym Ádilet departamentine tirkeýge joldanǵan. Shymkent qalasy bilim basqarmasynyń basshysy Qýanysh Ysqaqovtyń aıtýynsha, bir aı kóleminde jańa basqarma óz jumysyn bastaıdy.

Búginde qala boıynsha 817 jetim jáne ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan bala bar. Onyń ishinde 670 bala otbasylyq tárbıede ósip jatyr. Al 121 bala ómirlik qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan balalardy qoldaý ortalyǵynda tárbıelenýde. Sonymen qatar №6 arnaýly áleýmettik qyzmetterdi kórsetý ortalyǵynda – 19 bala, kámeletke tolmaǵandardy beıimdeý ortalyǵynda –  4, al mamandandyrylǵan bóbekter úıinde 3 bala ornalastyrylǵan. Áleýmettik mártebesine qaraı bul bala­lar­dyń 359-y – jetim, al ­458-i­­ ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵandar sanatyna jatady.

Basqarma basshysynyń aıtýynsha, qalada jetim jáne ata-anasynyń qamqor­ly­ǵynsyz qalǵan balalardy otbasylyq ortada tárbıeleýge basymdyq berilip otyr. Bul baǵytta qamqorshylyq jáne qorǵanshylyq organdarynyń jumysy kúsheıtilip, balalardy asyrap alý men patronattyq tárbıege berý sharalary turaqty baqylaýda tur. Sondaı-aq qıyn ómirlik jaǵdaıǵa tap bolǵan balalarǵa áleýmettik, psıhologııalyq jáne quqyqtyq kómek kórsetý júıesi de kezeń-kezeńimen jetildirilip jatyr. Arnaıy ortalyqtarda tárbıelenip jatqan balalardyń quqyq­taryn qorǵaý, olardyń qaýipsizdigin qam­tamasyz etý, tolyqqandy damýyna jaǵdaı jasaý – basty nazarda. Bilim uıym­da­ryn­da quqyqtyq mádenıetti arttyrý jáne jasóspirimder arasyndaǵy quqyq buzý­shy­lyqtardyń aldyn alý maqsatynda jańa bastamalar qolǵa alynǵan. Mysaly, qazir respýblıka kóleminde júzege asyrylyp jatqan arnaıy tálimgerlik joba Shym­kent qalasynda da kezeń-kezeńimen engizilip jatyr.

Qýanysh Ǵalymjanulynyń aıtýynsha, joba aıasynda zeınetker pedagogter men tájirıbeli sala mamandary bilim uıym­daryna tálimger retinde jumysqa qabyldanǵan. Tálimgerler ár mektepte, ár synypta oqýshylarmen tikeleı jumys júrgizedi. Atap aıtqanda, olar balalarǵa quqyqtyq saýattylyqty arttyrý baǵytyn­­­­da túsindirý jumysyn ótkizip, zań talap­­­ta­ryn, jaýapkershilik máselelerin keńinen tanystyrady. Oqýshylarǵa kúsh kórsetý, býllıng jáne ózge de quqyq buzýshylyqtyń saldary týraly naqty mysaldar arqyly túsindiriledi. Bastamanyń negizgi maqsaty – mektep ortasynda qaýipsiz ári qolaıly atmosfera qalyptastyrý, sondaı-aq jasóspirimder arasyndaǵy quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý.

Shymkent