Elimizdiń sot júıesinde kadr tapshylyǵy azaıdy. Máselen, byltyr 151 jańa sýdıa taǵaıyndalǵan. Sonymen qatar keıingi bes jyl boıy úmitkerler bolmaýyna baılanysty bos turǵan 64 vakanttyq laýazym alǵash ret tolyqtyryldy. Bul týraly Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte Joǵary sot keńesiniń múshesi Janat Ospanova málimdedi.
Onyń aıtýynsha, osy jyly da bul jumys jalǵasady. Memleket basshysynyń bıylǵy 2 naýryzdaǵy Jarlyǵymen ázirge 128 aýdandyq sot sýdıasy taǵaıyndaldy. Nátıjesinde, bos laýazymdar sany 230-ǵa deıin qysqardy. Buǵan qosa 41 kandıdat arnaıy tekserýdi sátti aıaqtap, sottarda taǵylymdamadan ótip jatyr. Olardy taǵaıyndaý nátıjesinde bos laýazymdar sany 189-ǵa deıin azaıady dep kútilip otyr. Osylaısha, sot júıesindegi kadrlyq jaǵdaı turaqtala bastady.
– Sot júıesindegi basty ózgeristiń biri – bos laýazymdardyń qysqarýy. Byltyr kadrmen qamtylý deńgeıi 97,5%-dan 131,3%-ǵa deıin ósti. Bul sot júıesinde alǵash ret kadrlyq suranystyń ornyn tolyqtyryp qana qoımaı, taza ósimge qol jetkizilgenin kórsetti. Kadrlyq turaqtylyqqa qol jetkizýdiń mańyzdy quraly biliktilik emtıhanyn reformalaý boldy. 2024 jylmen salystyrǵanda emtıhan sany úsh ese artyp, 12 emtıhan ótkizildi. Oǵan 1 365 kandıdat qatysty, – deıdi J.Ospanova.
Keıingi 5 jylda shamamen 350 sýdıalyq laýazym bos bolǵan. Saldarynan sottardyń júktemesi artqan. Sondyqtan tapshylyqtyń ornyn toltyrý maqsatynda ótkiziletin konkýrstar sany 2024 jylmen salystyrǵanda 3 ese kóbeıgen. Oǵan qosa byltyr alǵash ret advokattar, zań keńesshileri, notarıýstar men jeke sot oryndaýshylaryna onlaın semınarlar sıkli uıymdastyrylypty. Jalpy, 40 myńnan asa semınar ótkizilip, oǵan 13 myńnan asa zań qaýymdastyǵynyń ókilderi qatysqan. Bul sýdıa mamandyǵyna qyzyǵýshylyq tanytqan kandıdattardyń artýyna yqpal etken.
– «Sýdıa kadrlarynyń jaı-kúıi týraly» ulttyq baıandama sot júıesindegi kadr saıasatynyń jańa sapalyq deńgeıge ótkenin aıqyn kórsetedi. Búginde sýdıalar korpýsyn jańartý týraly jumys merıtokratııa qaǵıdaty negizinde de júıeli túrde jalǵasyp keledi. Aýdandyq sottarǵa usynylǵan kandıdattar arasynda jumys istep júrgen sýdıalardyń úlesi 31 paıyzdan 14 paıyzǵa deıin tómendedi. Bul – jańa kásibı mamandardyń kelýin, bazanyń aıtarlyqtaı keńeıgenin kórsetti. О́tken jyldyń qorytyndysynda aýdandyq sottardyń 583 sýdıasy, jalpy sany 31 paıyzy Joǵary sot keńesi janyndaǵy Sot tóreligi akademııasynyń túlegi boldy. Olardyń 65-i aýdandyq sottarda tóraǵa qyzmetin atqaryp jatyr. Sýdıalardyń kadrlyq rezervi ınstıtýty merıtokratııanyń tıimdi quraly retinde belsendi qoldanylady. Qazir buǵan irikteý jylyna eki ret ótkizilip, birneshe aı ishinde aıaqtalady. Rezervte 149 sýdıa bar. Onyń 47-i ózinen joǵary jáne basshylyq laýazymdarǵa taǵaıyndaldy, – deıdi Joǵary sot keńesiniń múshesi Saltanat Júnispekova.
Sondaı-aq elimizde kassasııalyq sottar jumysyn bastady. 2025 jyldyń 1 shildesinen Astana qalasynda úsh derbes óńiraralyq kassasııalyq sot jumysyna kiristi. Spıkerlerdiń aıtýynsha, Joǵary sot keńesiniń ashyqtyǵyn arttyrý maqsatynda Keńes tóraǵasynyń azamattardy kúndelikti qabyldaý tártibi de engizilgen. Osylaısha, ótken jyly 220 azamat qabyldaýda bolǵan. Olardyń ishinde 56 sýdıa bar. О́tinishterdiń kópshiligi sýdıalardy irikteý mehanızmin jetildirý, tártiptik jaýapkershilik máselelerine qatysty tirkelgen. Bul – Joǵary sot keńesiniń sýdıa qaýymdastyǵymen, azamattarmen ózara qarym-qatynas ornatylǵanyn kórsetedi.
Sot júıesin reformalaý sot tóreliginiń tıimdiligin arttyrýǵa, ashyqtyqty kúsheıtýden bólek, sıfrlyq tehnologııalardy engizýge baǵyttalǵan. Bıyl salada kadrlyq úderisti tolyq sıfrlandyrýǵa basymdyq berilip otyr. Adamı faktor áserin tómendetýge negizdelgen arnaıy júıe bıyl shilde aıynda tájirıbelik paıdalanýǵa engiziledi dep josparlanǵan.