Eldegi tótenshe jaǵdaı kezinde memlekettiń ekonomıkany qoldaý sharalaryna qandaı? Ulttyq bank elde tótenshe jaǵdaı engizilgen kezeńde ulttyq valıýta baǵamyn turaqtandyrý jáne ekonomıka salalary men sektorlarynyń qarjylyq turaqtylyǵyn qamtamasyz etý úshin halyq pen kásipkerlerdiń qarjylyq jaǵdaıyn qoldaý sharalaryn qabyldady. Bul maqsatqa el ekonomıkasyna 1 trln teńgeden astam qarjy kózdeldi.
Sonymen qatar, salyq tólemderin toqtatý, shaǵyn jáne orta kásipkerlerge arenda tólemin keıinge shegerý syndy sharalar qabyldanyp otyr. Ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty, Qazaq Ulttyq agrarlyq ýnıversıteti, «Esep, aýdıt jane karjy» kafedrasynyn dosenty Ajar Beısenbaevanyń aıtýynsha, COVID-19 pandemııasyna baılanysty daǵdarys jaǵdaıynda halyq pen kásipkerlerdiń qarjylyq jaǵdaıyn ýaqtyly qoldaý jahandyq ekonomıka úshin negizgi mindetterdiń biri bolmaq. Osy daǵdarysta birinshi kezekte halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn qalypty deńgeıde ustaý úshin memleket ekonomıkalyq, áleýmettik, quqyqtyq jaǵdaılar jasaýǵa mindetti. Iаǵnı, el ekonomıkasyna bólingen qarjynyń maqsatty jumsalýy úshin basqarý tetikterin jetildirý qajettiligi týyndaıdy. Búkil álemde beleń alǵan daǵdarys shaǵyn kásiporyndardyń jumysyna aıtarlyqtaı áser etti. óndiris qýattylyǵy, jumysshylardyń jalaqysy, suranys tómendedi, nesıeler qymbattady. Degenmen týyndaǵan problemalarmen qatar shaǵyn kásipkerliktiń de ózindik artyqshylyqtary bar.
̶ Kásipkerlikti qoldaý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek naryǵyndaǵy turaqtylyqty qamtamasyz etý úshin 7 negizgi baǵytty qamtıtyn shuǵyl sharalar kesheni ázirlendi. Osy qabyldanǵan sharalar kásipkerlerge degen senim arttyryp otyr. Prezıdenttiń halyqqa joldaǵan málimdemesinen kez kelgen Qazaqstan azamaty ózine tıesili járdem aqysyn, al kásipkerler berilgen múmkindikti óz merziminde qoldanysqa tıimdi paıdalanýy qajet. Endi Úkimet aldyndaǵy basty mindet bálingen qarjy maqsatty jumsalýyn qadaǵalaý úshin retteý quraldaryn paıdalaný tártibin bekitýi tıis, ̶ dedi sarapshy. Onyń aıtýynsha, búgingi qysyltaıań ýaqytta álemdik munaı baǵasynyń arzandaýy jaǵdaıdy tipten ýshyqtyryp otyr. Osy rette, syrttan keletin taýarlarǵa qoıylǵan shekteý de bizdiń qanshalyqty ımportqa táýeldi ekenimizdi kórsetýde. Baǵanyń turaqty bolýy asa mańyzdy.
̶ Búginde munaı baǵasynyń arzandaýy sheteldik valıýtanyń baǵamyn kótergendikten ımporttalatyn taýar baǵasynda joǵarlatyp otyr. Iаǵnı, daǵdarysta kún kóris deńgeıi tómendegen halyqqa, shıkizat nemese qyzmetine paıdalanatyn ónimdi syrttan ákeletin kásipkerlerge qarjylyq jaǵdaıynyń tómendeýine ákeledi. Kásipkerler óndiristik nemese qyzmetiniń kólemin azaıtýǵa májbúr bolady. Sondyqtan otandyq taýaróndirýshiler múddesin qorǵaý basty mindetimiz. Elimizde halyq syrttan tasymaldanatyn taýarǵa beıimdelip alǵan. Búginde shetelden tasymaldanǵan ımport 2019 jyldyń qańtarymen salystyrǵanda 8,1% ósip, 1,4 mlrd dollardan asty. Dollardyń baǵamy óskende bul qubylys ekonomıkamyzǵa keri áser týǵyzýy málim. Demek, shıkizat pen materıaldardy óz elimizde óndirip, óńdep halyqtyń suranysyn qanaǵattandyrý óte paıdaly, ̶ dedi Ajar Beısenbaeva.