SDÝ ákimshiligi stýdentter men professorlyq-oqytýshylar quramy arasynda saýalnama júrgizip, qashyqtan oqytýǵa kóshý tájirıbesine saraptama jasady.
Zertteý negizine respondentterden úıde oqytý kezinde týyndaıtyn resýrstar men qıyndyqtar boıynsha aqparattar jınalyp, saýalnamaǵa bakalavrıat, magıstratýra jáne doktorantýranyń 1650 stýdenti qatysty. Saýalnamaǵa qatysqan birinshi jáne ekinshi kýrs stýdentteri asa belsendilik tanytty. Stýdentterdiń qashyqtan bilim alýy kezinde qandaı jaǵdaılarmen betpe-bet keletindigin anyqtaý maqsatynda suraqtar ınternetke qol jetkizý, motıvasııany saqtaý, tapsyrmalar men oryndaý merzimderi, tehnıkalyq qıyndyqtar, úı jaǵdaıynda oqý áseri men erekshelikteri, onlaın-platformalardy paıdalaný jáne qatysý tárizdi birneshe sanatqa bólindi.
Zertteýler kórsetkendeı, stýdentterdiń 80%-dan astamy qajetti jabdyqqa, ınternetke jáne baǵdarlamalyq qamtamasyz etýge qol jetkize alady. Qosymsha qurylǵylardy (smartfondar jáne basqa gadjetter) paıdalanady, óıtkeni baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdiń qoljetimdiligi noýtbýkqa qaraǵanda 5%-ǵa joǵary. Sonymen qatar respondentterdiń 15% úshin ınternet qoljetimsiz. Bilim alýshylardyń 65% ońasha bola almaıdy. Motıvasııanyń saqtalýy respondentter úshin asa kúrdeli (27% olarda eleýli problema bar ekenin, al 45%-eleýsiz ekenin kórsetti). Sonymen qatar, respondentterdiń edáýir bóligin (65%) taım-menedjmentti ońtaıly paıdalaný jáne úı jaǵdaıynda oqytýǵa beıimdelýmen baılanysty qıyndyqtar tolǵandyrady. Stýdentter men oqytýshylardyń aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalarǵa daǵdylanýy asa qıyndyq týǵyzbaıdy, tek 6% úshin kúrdeli.
600-den astam bilimger oqý prosesindegi qıyndyqtarǵa baılanysty ashyq pikir bildirgen. Máselen, tapsyrmalar men olardy oryndaý merzimderi boıynsha keıbir respondentter tapsyrmalar sanynyń kúrt ósýin atap ótti, sonyń saldarynan úı mindettemelerin oryndaýǵa bos ýaqyt jetispeıdi. Oqytýshylar stýdentterdiń qazirgi ýaqytta bos ýaqyty kóp dep oılap, úı tapsyrmasyn shamadan tys júkteıdi, bizge belgilengen merzimde turý úshin kúni-túni jumys isteýge týra keledi.
Internet sapasy qashyqtyqtan oqytýdyń mańyzdy komponenti bolyp tabylady. Elde tótenshe jaǵdaıdyń engizilýine baılanysty kóptegen stýdentter óz týǵan qalalary men aýyldaryna qaıtyp ketýge májbúr boldy. Onlaın-platformalarǵa qosylǵan tehnıkalyq irkilister de sabaqtardyń tıimsizdigine ákeledi. Keıbir stýdentter ınternet provaıderler qyzmetiniń qarjylyq aspektilerine baılanysty máselelerdi aıtady. Mysaly, «bir pán (50 mın) megabaıttardyń edáýir sanyn júkteıtindikten, aıdyń sońyna deıin kóptegen stýdentter ınternetsiz qalady. Stýdentter kóptegen túrli onlaın platformalardy paıdalanatyndyqtan bul ja ınternet trafıkti kóp qajet etedi.
Stýdentterdiń kóbi beıimdelý kezeńi óte qıyn bolǵandyǵyn aıtady. Sebebi, úıge oralǵannan keıin úı mindetteri men oqýyn birge alyp júrýge týra keledi. Jıi kóterilgen másele – stýdentterdiń bilimin baǵalaý júıesi. Respondentter sıllabýstarǵa keıbir túzetýler engize otyryp, óz oqytýshylarynan ádildikti talap etedi.
- Oqytýshylar men stýdentterdiń barlyq pikirlerin eskere otyryp, SDÝ ákimshiligi akademııalyq saıasatqa ózgerister engizip, onda júktemeni jeńildetetin jáne oqytýshylar men stýdentterdi jumys pen oqýǵa yntalandyratyn birqatar keshendi sheshimder usyndy, - dep atap ótti SDÝ rektory Qýanysh Erǵalıev.
О́z kezeginde saýalnamaǵa 200-den astam oqytýshy qatysty. Jalpy, oqytýshylar usynǵan tıimdi keri baılanys onlaın-oqýǵa degen keri kózqarasty bildirmeıdi. Saýalnama kórsetkenindeı, keıbir málimetter bul tájirıbeni jaqsy qabyldap jatqandardyń bar ekenin kórsetse, endi biri bul júıeni kúrdeli dep sanaıdy. Onlaın oqytýdy tyń jańalyq emes deıtin pikirler de kezdesedi. Degenmen, kópshiligi pedagogıkalyq júktemeniń artqanyn, onlaın-oqytýǵa daıyndyq dástúrli oqytýǵa qaraǵanda kóp ýaqytty talap etetinin atap ótti. Jobalardy baǵalaý jáne stýdenttermen keri baılanystyń kúrdeliligi - kóp ýaqytty alatyndyǵynda. Sondaı-aq oqytýshylar júktemesi kóp úı mindettemelerine tap bolǵanyn ári onlaın-oqytýǵa óz ádisterin beıimdeýde qıyndyqtardyń týyndaǵanyn atap ótti.