• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
26 Qyrkúıek, 2013

Taǵdyr jáne taǵylym

514 ret
kórsetildi

О́tken jyldardyń 80-jyldarynda osy joldar avtory Qyzylorda oblystyq komsomol komıtetiniń ıdeologııa bólimin basqarǵan-dy. Jastyq jalynmen eńbek etip júrgen sol bir shaqta fılolog-ǵa­lym, professor Á.Qońyratbaev aǵaı­men tyǵyz aralasýǵa týra kelgen. Ol kisi ob­lystyq komsomol uıymy janyndaǵy shtat­tan tys lektorlar tobyn basqarýshy edi.

 

О́tken jyldardyń 80-jyldarynda osy joldar avtory Qyzylorda oblystyq komsomol komıtetiniń ıdeologııa bólimin basqarǵan-dy. Jastyq jalynmen eńbek etip júrgen sol bir shaqta fılolog-ǵa­lym, professor Á.Qońyratbaev aǵaı­men tyǵyz aralasýǵa týra kelgen. Ol kisi ob­lystyq komsomol uıymy janyndaǵy shtat­tan tys lektorlar tobyn basqarýshy edi.

Kezekti bir áńgime ústinde Áýelbek aǵa bylaı dep syr aıtqany bar:

– Sen bilesiń be, ol kezde komsomoldyń jurt tanyǵan eki jetekshisi boldy. Biri – Ǵanı, ekinshisi – Sadyqbek. Ǵanı ólkelik komsomol komıtetiniń bas sekretary da, Sadyqbek Túrkistan Ortalyq partııa komıtetiniń jastar bólimin basqardy. Bul jyldary Orta Azııa men Qazaqstan komsomolynyń eki belgili qaıratkeri jergilikti kedeı jastaryn uıymdastyryp, Qyzyl Armııa úshin azyq-túlik jınady. Búkil Orta Azııa men Qazaqstannyń komsomol aktıvteri osy eki tulǵanyń yqpalynda ósti.

Muny estigennen keıin men Áýelbek aǵadan Sa­­­dyqbek týraly keńirek aıtyp berýin sura­dym. Ol kisi Sadyqbekti sonshalyq qymbat kisi kóretinin, odan kóp tárbıe alǵanyn aıtty. Onyń shyn mánindegi úlken qaıratker ekendigin tamsana sóz qyldy.

Bertinirekte Ǵanı esimi atalsa, men úne­mi Sadyqbekti eske alatyn boldym.Sóı­tip, ol týraly qolǵa túsken tarıhı qu­­­­jattar men derekterdi jınastyra bas­ta­dym.

Qaraǵandylyq tanymal qalamger J.Bekturov bir jyldary “Qazaq ádebıe­ti” gazetinde “Aıyby ne edi aǵalar­dyń?..” atty maqala jarııalady. Bul – 1988 jyly bolatyn. Men sol maqa­lany oqyp otyryp, S.Saparbekovke qatys­ty jerlerine kelgende Áýelbek aǵa­nyń aıtqandaryn taǵy da oı eleginen ótkiz­dim. Ekeýiniń de sózi bir-birine sáıkes keledi.

Eliniń baǵyna týǵan ozyq oıly alǵyr azamat – Sadyqbek Saparbekov 1902 jyly Qyzylorda oblysynyń Jańaqorǵan aýdanyndaǵy Balapantóbe degen jerde dúnıege kelgen. Ákesi kedeı sharýa bolǵan. Jastaıynan zerek bolyp ósken Sadyqbekti Jańaqorǵandaǵy «Qysh mektepke» (qazirgi M.Qarataev atyndaǵy mektep) orys klasyna beredi. Ol munda 1912-1917 jyldar aralyǵynda tálim-tárbıe alady.

Jańaqorǵandaǵy orys mektebinde birshama oqyp, edáýir saýatyn ashyp, dáris alǵan soń Sadyqbek endi Aqmeshitke (qazirgi Qyzylorda) keledi. Osyndaǵy orys mektebinde bilimin odan ári jalǵas­­tyrady. Osy kezeńde áke-shesheden bir­deı aıyrylyp, turmys jaǵdaıy tym qıyn­dap ketken sátte Aqmeshit rev­­­komy­nyń múshesi, V.I.Lenınniń aldyn kór­gen Huseıin Ibragımov degen kisige baryp, odan qoldaý tabady. Aqshalaı kómek te beredi. Birshama ýaqyt balalar úıinde tárbıelenedi. 1917-1919 jyldar aralyǵynda bilimin kótere júrip, Aqme­shittegi bolshevıktik uıymdarǵa qa­tysyp, jańa ómir jolyna túse bastaıdy.

Jas jigittiń erekshe qabiletin sol kezde-aq baıqaǵan aǵa býyn ókilderi Aqmeshit ýezdik-qalalyq komıtetiniń sheshimimen ony Tashkentte jańadan ashylǵan úgitshi-uıymdastyrýshylardyń qysqa kýrsyna oqýǵa attandyrady. Ol sonda bilimin shyńdady, alǵyr shákirt ekenin baıqatty. Jaqsy úlgerimmen aıaqtady. Túrkistan ólkelik partııa komıteti Máskeýdegi Iа.M.Sverdlov atyndaǵy kommýnıstik ýnıversıtettiń qysqa merzimdik kýrsyna el ishinen 35 kisini oqýǵa jiberip jatqanda, sol quramǵa Sadyqbek te ilinip, komsomol bóliminde oqydy. 1920 jyldyń kúzinde oqýdy úzdik aıaqtap, Tashkentke oralady da, jastar arasyndaǵy uıymdastyrýshylardyń biri bolyp qyzmetin bastaıdy.

1920-1923 jyldar aralyǵynda qabi­letti jas Túrkistan ólkelik partııa komıteti janyndaǵy partııa mektebiniń komsomol bólimin basqardy. Sonymen oǵan Almaty, Jetisý oblystyq komsomol komıtetiniń hatshysy qyzmetterin de qosa atqarýǵa týra keldi. Sadyqbektiń shyn jarqyrap kózge túsýi osy kezeńder bolǵany anyq. О́ıtkeni, ol bir emes, birneshe jaýapty qyzmetterdi qatar alyp júre aldy, bárine de ýaqyt taba bildi.

Osy jyldar ishinde S. Saparbekov kórnekti komsomol qaıratkeri, jaqyn dosy Ǵ.Muratbaevpen qoıan-qoltyq aralasty. Ekeýi birlese otyryp, shyǵ